Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari satıştan kaynaklanan 50.000 TL teminat bedelinin tahsili için açılan itirazın iptali davasında IBAM bozması sonrası zamanaşımı değerlendirmesi.
Özet: Bu dava, davacı tarafından davalıya 2012 yılında ticari akaryakıt alım satım ilişkisi kapsamında teminat olarak gönderilen 50.000 TLnin, davalının edimini yerine getirmemesi üzerine iadesi talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesinin zamanaşımı nedeniyle verdiği ret kararı üst mahkemece bozulmuş olup, yeniden yapılan yargılamada taraflar arasındaki ticari ilişki ve ödemenin teminat niteliği tespit edilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında bulunan ilişki neticesinde davacının davalıdan alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... E. sayılı dosya ikame edildiğini ancak davalı tarafından takibe itiraz edilerek durdurulduğunu. Takibe konu alacağın ödenmesi ve icra takibine yapılan itirazın geri alınması için zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuruda bulunulduğunu, Bakırköy Arabuluculuk Bürosu ...... başvuru numaralı ..... arabuluculuk dosya numaralı ve 25.01.2023 tarihli son tutanak anlaşamama yönünde tanzim edildiğini belirterek; itirazın iptali ile takibin devamını, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibi konusu yapılan alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;''Davacı yasal defterlerine göre, davalıya ilişkin; herhangi bir borç yada alacak bulunmadığı (0,00) Davalı yasal defterlerine göre ise; icra takip tarihinde (06.07.2022) davacının 9.020,00.TL tutarında alacaklı olduğu, davaya ve icra takibine konu, davacı tarafından davalıya “enis ulaşlı can petrol teminat olarak yatan” açıklamasıyla 15.05.2012 tarihinde gönderilen tarihli 50.000,00.TL tutarındaki banka transferinin, davacının kendi yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı. davalı yönünden ise, söz konusu ödemenin yapıldığı 2012 dönemi ticari defterlerinin yasal zamanaşımı süresinin geçmiş olması ve dolayısıyla saklama mecburiyetlerinin olmaması sebebiyle ibraz edemediklerini beyan ettiğinden, belirtilen işlemin defterlere kaydedilip/edilmediği, edildi ise hangi hesaba kaydedildiğinin tespitinin yapılamadığı, davaya ve icra takibine konu, davacı tarafından davalıya yapılan 50.000,00.TL tutarındaki banka transferi, her ne kadar, davacı taraf yasal defterlerine kaydedilmemiş ve davalının 2012 dönemi defterlerinin yasal zaman aşımı geçtiğinden ibraz edilmemiş olduğunu beyan etmesi sebebiyle davalı yönünden bir tespit yapılamamış olmakla beraber, sonuç itibariyle belirtilen tutarın, davacı tarafından davalıya yapıldığının banka dekontu ile ispat edilmiş olduğu ve ödemenin bedelsiz kaldığının anlaşıldığı, davacının haklı görülmesi ve Bakırköy ...... İcra Dairesi ..... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali halinde, Takip talebi sonrası, faiz talebine ilişkin; takip talebinden (06.07.2022) dava tarihine (03.05.2023) kadar geçen süre için, değişen oranlarda, reeskont avans faizinin, 5.239,39.TL olduğu...''şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.Toplanan deliller sonucu mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava konusu uyuşmazlığın davacı tarafından davalıya akaryakıt alımı için 15.05.2012 tarihinde gönderilen tarihli 50.000,00.TL tutarındaki banka transferi sonucu davalı tarafın edimini yerine getirmemesi nedeniyle paranın kendisine iadesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf bu hususu defterlerine kaydetmemiştir. Söz konusu alacağa ilişkin █████/2022 tarihinde davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatılmıştır. Davacı taraf dava konusu bedeli ticari ilişki kapsamında davalı tarafa gönderdiğini beyan etmiştir. Bedelin gönderilme tarihi ile icra takibi arasındaki süre 10 yılı geçmiştir. TBK 146. Maddesi uyarınca alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Alacağın bir sözleşme ilişkisinden kaynaklandığı ve icra takip tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair karar verilmiş, İBAM ..... Hukuk Dairesi'nin 06.11.2025 tarih ve ..... Esas - ..... Karar sayılı ilamıyla bozularak yeniden bir karar verilmek üzere dosya mahkememize gönderilmiştir.Mahkememizce İBAM kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda, davalının ticari defter ve kayıtlarına göre taraflar arasında ticari ilişki olduğu sabit olup, davacı tarafından ''enis ulaşlı can petrol teminat olarak yatan'' açıklamasıyla 15.05.2012 tarihinde davalıya 50.000,00 TL tutarındaki banka havalesi, açıklamasında teminat olarak gönderildiği belirtildiği, taraflar arasında akaryakıt alım satım ilişkisi olduğu, davanın taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığı anlaşılarak, olayda sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümlerin uygulanma alanı yoktur. Dava TBK'nın 146. maddesi uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir. Davacı tarafından Osmaniye İcra Dairesi ..... E. Sayılı takip dosyasında 19.04.2022 tarihinde yapılan takip uyarınca zamanaşımı kesilmiş ve dava tarihi olan 03.05.2023 tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamıştır. Bu durumda mahkemece, davalı vekilinin zamanaşımı def’inin reddine karar verilmiştir. Mahkememizce kaldırma kararı öncesi alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda da davacının yasal defterlerine göre, davalıya ilişkin herhangi bir borç yada alacak bulunmadığı, davalı yasal defterlerine göre ise icra takip tarihinde davacının 9.020,00 TL alacaklı olduğu, icra takibine konu havale dekontunda davacın tarafından davalıya '' enis ulaşlı can petrol teminat olarak yatan'' açıklamasıyla 15.05.2012 tarihinde gönderilen 50.000,00 TL tutarındaki banka transferinin davacının kendi yasal defterinde kayıtlı olmadığı, davalının ise söz konusu ödemenin yapıldığı 2012 dönemi ticari defterlerinin yasal zamanaşımı süresinin geçmiş olması ve dolayısıyla saklama mecburiyetinin olmaması sebebiyle ibraz edemediklerini beyan ettiğinden, belirtilen işlemin defterlere kaydedilip kaydedilmediğinin tespitinin yapılamadığı, davacı tarafından davalıya yapılan 50.000,00 TL tutarındaki banka transferi her ne kadar davacı tarafın yasal defterlerine kaydedilmemişse de, sonuç itibariyle belirtilen tutarın davacı tarafından davalıya ödendiğinin banka dekontu ile ispat edildiği tespit edilmiştir. Davacının talep edebileceği alacağın 50.000,00 TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davanın KABULÜ ile; Bakırköy ....... İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin 50.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,2-50.000,00 TL'nin %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 3.415,50 TL ilam harcından peşin alınan 1.023,00TL harcın mahsubu ile bakiye 2.392,50 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,5-Davacı tarafından sarf edilen 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 105,00 TL posta masrafı, 179,90 TL başvuru harcı, 1.023,00 TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 9.307,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair,tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip..... ✍e-imzalıdırHakim .....✍e-imzalıdır