Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, çek istirdadı davasında zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden usulden ret kararını onadı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının davalıdan bir çekin iadesini talep ettiği çek istirdadı davasıyla ilgili olup, ilk derece mahkemesi, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davayı usulden reddetmiş; davacının istinaf başvurusunda çek iade davasının zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığını iddia etmesine rağmen, Bölge Adliye Mahkemesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a maddesindeki düzenlemelere dayanarak, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat ve istirdat davalarında zorunlu arabuluculuğun dava şartı olduğunu ve çek istirdadı davasının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████Esas, ████████ KararDAVACI : ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ... VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, ara kararı gereğince, davacı vekiline dava konusu çeklerden ... seri nolu çek'in ibraz edildiği bildirildiğinden çek'i ibraz edene karşı çek iade davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğini, bu nedenle dava konusu ... Bankası’na ait, ... numaralı █████/2026 tarihli 3.500.000,00.TL bedelli çekin davalıdan geri alınarak davacıya iadesine karar verilmesi talep edilmiştir.DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; "dava açılmadan önce arabulucuğa başvurma şartının yerine getirilmediğini, davacı vekilinin dava şartına uyulmadan davanın ikame edildiğinden 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi uyarınca davanın usulden reddi gerektiği kanaatine varılmıştır." şeklinde karar verilmiştir.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; çek iade davasının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğuna yönelik tespit yapıldığını, anlaşmaya varılmadığı sebebiyle bir haftalık süre verildiğini, fakat beyan dilekçelerinde çek iade davasının zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığını, ara karardan geri dönülmesi gerektiğini belirtmelerine rağmen Yerel Mahkeme'nin taleplerini değerlendirmediği sebebiyle hukuka aykırı şekilde davanın usulden reddine karar verildiğini, davanın amacının alacak tahsili olmadığını, kambiyo senedinin geri alınması olduğunu belirterek ilgili çekin davalıdan alınıp müvekkiline iadesi ile verilen kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava çek istirdadı istemine ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ...'a ait, ... numaralı █████/2026 tarihli 3.500.000,00.TL bedelli çekin davalıdan geri alınarak davacıya iadesini talep etmiş, yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesi tarafından arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.█████/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü yer almaktadır. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, iş bu dava da █████/2024 tarihinde açılmıştır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde ise "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.Somut olayda davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca iş bu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. Bu nedenle, mahkemece arabuluculuk dava şartı yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine dair verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcının başlangıçta yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,4-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi. █████/2026 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır