12. Asliye Ticaret Mahkemesinin, Haksız Fiilden Kaynaklanan Trafik Kazası Neticesinde Oluşan Araç Değer Kaybı ve Mahrumiyet Zararının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Limit Aşımı Sonrası Tazmini Davası Kararı
Özet: Bir trafik kazasında aracının hasar görmesi sonucu zorunlu trafik sigortası (ZMMS) poliçe limitinin değer kaybını karşılamakta yetersiz kalması üzerine, davacı kalan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin, kusurlu aracın maliki, sürücüsü ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından tahsilini talep etmiş; davalılar ise davanın zamanaşımına uğradığını, husumet eksikliği bulunduğunu, derdestlik itirazı ile birlikte kusurun davacıda olduğunu, talep edilen bedellerin fahiş olduğunu ve sigorta teminatının konuyu kapsamadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C....12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca, davalı Yaşar ...'a ait olup davalı Baran ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu hasar meydana geldiğini, kazanın ardından onarımın müvekkilinin kasko sigortası tarafından yapıldığını ve davalıların zorunlu trafik sigortasına rücu edildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2024.E.231367 sayılı dosyasında değer kaybının 200.000,00 TL olarak tespit edilmesine rağmen ZMMS poliçesi teminat limitinin dolması nedeniyle kendilerine sadece 44.289,97 TL ödendiğini, bakiye alacak için davalıların İMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, ayrıca onarım sürecinin uzaması nedeniyle müvekkilinin araçsız kalarak araç mahrumiyet zararına uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan ve 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, █████/2025 tarihli talep artırım dilekçesiyle 10,00 TL olan değer kaybı talebini 143.200,00 TL artırarak 143.210,00 TL'ye, 10,00 TL olan araç mahrumiyet bedeli talebini ise 41.750,00 TL artırarak 41.760,00 TL'ye yükseltmiştir.CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma davetiyesi tebliğ edilmeden yokluklarında usuli işlemler yapılmasına ve bilirkişi raporu alınmasına itiraz ettiklerini, davanın KTK'nın 109/1. maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığını, sigortalıları olan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan Unico Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitleri tüketilmeden müvekkili şirkete dava açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ve davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, aynı konuda Unico Sigorta A.Ş. aleyhine açılan Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2024.E.231367 sayılı dosyasının kesin hüküm veya derdestlik teşkil ettiğini, kazada sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davacının %100 kusurlu olduğunu, değer kaybı talebinin müvekkili şirket nezdindeki kasko poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, talep edilen avans faizinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki değer kaybı miktarının (375.000,00 TL) tahkim dosyasındaki raporda belirlenen miktardan (200.000,00 TL) fahiş derecede farklı olduğunu ve raporun yetkisiz bir bilirkişi tarafından düzenlendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı Yaşar ...'ın cevap dilekçesinde, maliki olduğu ... plakalı aracın ZMMS ve İMMS poliçelerinin bulunduğunu, zararın sigorta teminatları kapsamında karşılanabileceğini ve kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini, kazada sürücüsü olan Baran ...'ın kusurunun bulunmadığını, asıl kusurun davacıda olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki %50-%50 kusur oranını kabul ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.Davalı Baran ...'ın cevap dilekçesinde, sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ZMMS ve İMMS poliçelerinin bulunduğunu, zararın sigorta teminatları kapsamında karşılanabileceğini ve kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini, kazada kusurunun bulunmadığını, asıl kusurun davacıda olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki %50-%50 kusur oranını kabul ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, Trafik kazası tespit tutanağı, taraf dilekçeleri, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2024.E.231367 sayılı dosyası, █████/2025 tarihli bilirkişi ön raporu, █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve araç mahrumiyet zararlarının tazmini istemine ilişkindir.Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.6098 sayılı TBK'nın 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85. maddesi hükmüne göre bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur. Bu maddede düzenlenen sorumluluk hali tehlike sorumluluğudur.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi uyarınca, motorlu araç işletenlerinin üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amacıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) yaptırmaları zorunludur. Bu sigorta, sigortacının, sigorta ettirenin Karayolları Trafik Kanunu'na göre üçüncü kişilere karşı sorumlu olduğu zararları poliçede belirlenen limitler dahilinde karşılamasını sağlar. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası ise, aracı işletenin üçüncü kişilere verdiği zararların, ZMMS poliçesi teminat limitlerini aşan kısmını poliçede yazılı limitlere kadar teminat altına alır. Bu nedenle İMMS sigortacısının sorumluluğunun doğması için öncelikle ZMMS sigortacısının sorumluluğunu doğuran rizikonun gerçekleşmesi ve ZMMS limitlerinin tüketilmiş olması gerekir.Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır.Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.Makine Mühendisi bilirkişi ... ... .... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli ön raporda, sürücülerin kazanın oluşumuna ilişkin beyanlarında video kaydından bahsettikleri, bu kaydın dosyaya kazandırılmasından sonra denetime elverişli bir rapor düzenlenebileceği belirtilmiştir.Kaza tespit tutanağında davacı ve davalı Baran ...'ın kazaya ilişkin video kaydı bulunduğunu belirtmeleri nedeniyle ilgili delilin ibrazı için taraflara verilen kesin süre içerisinde delil sunulmamış ve video kaydı olmadığı beyan edilmiştir. Mevcut dosya kapsamı uyarınca rapor tanzimi için aynı bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli ek raporda, kazanın oluşumunu gösterir bir kamera kaydının olmadığı, sürücü beyanlarının çelişkili olduğu ve mevcut delillerle kusurun hangi sürücüye ait olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, bu nedenle Yargıtay içtihatları uyarınca "Tehlike Sorumluluğuna Katlanma İlkesi" gereğince tehlikenin eşit varsayılarak kusurun sürücüler arasında %50 - %50 oranında paylaştırılması gerektiği, davacıya ait ... plakalı aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 4.375.000,00 TL, onarım sonrası değerinin ise 4.000.000,00 TL olduğu ve bu nedenle toplam değer kaybının 375.000,00 TL olacağı, davalıların %50 kusur oranına göre sorumluluklarının 187.500,00 TL olduğu, daha önce ödenen 44.289,97 TL mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı alacağının 143.210,00 TL olduğu, davacının 12 günlük makul onarım süresi için araç yoksunluk kaybının 83.520,00 TL olduğu, davalılar Baran ... ve Yaşar ...'ın %50 kusur oranına göre sorumluluklarının ise 41.760,00 TL olduğu bildirilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile;- 143.210,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden █████/2024 temerrüt tarihinden, davalılar Yaşar ... ve Baran ... yönünden █████/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,- 41.760,00 TL araç mahrumiyet tazminatının █████/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,2-Kabul edilen 184.970,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 12.635,30 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 3.158,50 TL tamamlama harcı toplamı olan 3.773,90 TL harcın düşümü ile eksik kalan 8.861,40 TL harcın, kabul oranlarına göre 6.860,50 TL'sinin davalılar Yaşar ..., Baran ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) , 2.000,90 TL'sinin davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 3.158,50 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.476,80 TL harcın, kabul oranlarına göre 3.465,94 TL'sinin davalılar Yaşar ..., Baran ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 1.010,86 TL'sinin davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 3.955,80 TL tebligat gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.455,80 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 6.546,48 TL'sinin davalılar Yaşar ..., Baran ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 1.909,32 TL'sini davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 3.561,32 TL'sinin davalılar Yaşar ..., Baran ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 1.038,68 TL'sinin davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 184.970,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 34.839,00 TL'sinin davalılar Yaşar ..., Baran ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 10.161,00 TL'sinin davalılar Yaşar ... ve Baran ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır