Otoyol geçiş ücreti alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, davalının esnaf olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizliğine karar verilmesi.
Özet: Davacı şirketin, davalıya ait araçların ödenmeyen otoyol geçiş ücretlerinden kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olup olmadığını görevli mahkemeyi tespit etmek amacıyla değerlendirmiş; davalı tarafın yapılan incelemeler sonucunda tacir olmayıp esnaf olduğunun belirlenmesi üzerine, davanın ticari bir dava niteliği taşımadığı ve bu sebeple asliye ticaret mahkemesinin görevli olmadığı sonucuna varmıştır.
T.C.
İSTANBULASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİDOSYA NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 04.04.2026KARAR TARİHİ : 23.06.2026Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin davacı şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı- Borçlu'ya ait ... - ... plakalı araçlar ile 27.08.2021 -10.06.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verildiğini, bu süre içerisinde ödenme yapılmaması üzerine, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyası üzerinden alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde takip borcuna itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli ve alacağın likit olması sebebiyle asgari % 20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu ihlalli geçiş ücretlerinin müvekkili tarafından ödendiğini, davacıya borcunun bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatan davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; ticari hizmet satım ilişkisine dayalı borcun (Otoyol Geçiş Ücretleri) ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur. Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Huzurdaki dava; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir. Taraflar arasında taşıma ilişkisi de bulunmamaktadır. Sadece otoyol geçiş hizmeti satın alma ilişkisi vardır. Bu nedenle de Mutlak Ticari davadan söz edilemez. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Gelir İdaresi Başkanlığı Bartın Defterdarlığı Ulus Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ...tarihli cevabi yazılarına göre davalının tacir olmadığı esnaf büyüklüğünde ve █████/2003 tarihinden itibaren Kara Yolu İle Şehirler Arası Yük Taşımacılığı (gıda, Sıvı, Kuru Yük, Vb.) (gaz Ve Petrol Ürünleri Hariç) -... Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Faaliyeti ile iştigal ettiği, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu,... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde Gelir Vergi Beyannameleri ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu anlaşılmıştır.Bir tarafın esnaf olması nedeniyle davanın ticari bir dava olmadığı yönünde pek çok Yargıtay içtihadı bulunmaktadır (Emsal: Yargıtay 3.HD.nin 24.11.2022 tarih ve ...E. ... K.ile 06.10.2022 tarih ve... E. ...K.ile █████/2022 tarih ve ... E. ... K. ile 19.01.2016 tarih ve... E. ... K.ile Yargıtay 23.HD.nin 28.12.2015 tarih ve... E. ... K.ile 25.11.2015 tarih ve ...E. ... K. Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2023 tarih ve... E....K. İle 29.04.2015 tarih ve ... E.... K.ile Yargıtay 17.HD.nin 16.04.2015 tarih ve... E. ...K. Vb).İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.HD.de pek çok ilamında aynı yönde karar vermektedir (Emsal; Dairenin 02.07.2025 tarih ve ..E. ...K. - 26.06.2025 tarih ve ... E. ...K. - 26.06.2025 tarih ve..... - 26.06.2025 tarih ve ... E. ... K.)6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.Görev dava şartı olup, duruşma açılmadan da verilebilir. Her ne kadar duruşma günü verilmiş ise de dava ve usul ekonomisi gereğince duruşma günü beklenmeden karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.Açıklanan nedenlerle huzurdaki dava, davacının esnaf olması nedeniyle ticari bir dava değildir. Davada, mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan görevsizlik kararı verilerek Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ılup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE,6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi..23.06.2026.KATİP - . HAKİM - ..¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır