Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin, beton alımından kaynaklı alacak davasında tarafların tacir vasfı nedeniyle asliye hukuk ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığını çözümleyen istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasında, beton alımına ilişkin havale sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını ele almaktadır. Mahkeme, davacının ikinci sınıf tacir olması ve davanın havale sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle, ticari davaların sınıflandırılmasını (mutlak, nispi ve yalnızca bir tarafın ticari işletmesiyle ilgili olanlar) detaylı bir şekilde açıklayarak, havale gibi davaların tek tarafın ticari işletmesini ilgilendirse dahi ticari dava kabul edildiğini belirtmek suretiyle hangi mahkemenin görevli olduğuna dair merci tayinini gerçekleştirmektedir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİESAS NO : ..KARAR NO : ..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..ÜYE : ..ÜYE : ..KATİP : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI :..DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av. .. DAVALI : ..VEKİLİ : Av...DAVANIN KONUSU : Alacak (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : ..KARAR YAZIM TARİHİ : ..Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, alacak istemine ilişkindir...Asliye Hukuk Mahkemesince, eldeki dosyada dosya arasına alınan bilgi ve belgelerden davacının gerek.. tacir kaydının bulunması gerekse de . . . alınan yazı cevabında 2. sınıf tüccar olup işletme hesabına göre defter tuttuğu bu halde her iki tarafın da tacir olduğu anlaşılmakla görevli mahkeme . .Asliye Ticaret Mahkemeleri olup HSK'nın .. tarih ve . numaralı kararı gereğince . Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi .. ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden, mahkemenin görevsiz olduğu, yetkili ve görevli mahkemelerin .. Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle mahkemece görevsizlik kararı verilmiştir.... Asliye Ticaret Mahkemesince, .. Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısında davacının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, .. sayılı . . Kararı çerçevesinde . . . ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 2. sınıf tacir olduğunu, bu husus .. Asliye Hukuk Mahkemesi gerekçeli kararında da belirtilmiş olsa da esasen davacının 1. sınıf tacir olmadığını, bilanço esasına göre defter tutmadığını, esnaf boyutunu aşan ticari işletme işleten kimselerden de olmadığını, davanın nispi ticari dava olduğunun kabulü de mümkün olmadığını, sonuç olarak görevli mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemelerinin olduğu gerekçesiyle mahkemece karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelemesinde, Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), . . Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Somut olayda; davacı tarafından, davalıdan beton alımına ilişkin hizmet alındığı, davacının parasını ödediği 11 m3 betonun verilmediğini iddia ederek eksik verilen beton bedelinin tahsilini istediği, davalının tacir olduğu, davacının da 2. sınıf tüccar olduğu ve yapacağı inşaat için taraflar arasında beton hizmeti alınmasına ilişkin sözleşme olduğu, alınan hizmetin davalının ticari faaliyetine ilişkin olduğu dikkate alınarak davanın ticari dava olduğu ve bu halde görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olması gerektiği tespit edilmiştir. İzah olunan gerekçeler ışığında .. Asliye ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir.HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dosyanın merci tayinine başvuran ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 23/2 ve 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır