bursa 2. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle hmk 222 hükümlerinin uygulanması.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle HMK 222 hükümlerinin uygulanması.

Özet: Davacı şirket, davalıya sağladığı ticari hizmet karşılığı oluşan 405.000 TLlik alacağın 86.000 TLlik kısmının ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesiyle, takibin devamını sağlamak amacıyla itirazın iptali davası açmıştır. Mahkeme, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle davacı lehine 86.000 TL bakiye alacak tespit etmiş; ardından davalıdan ticari defterlerini ibraz etmesini istemiş ancak davalı, usulüne uygun tebligata rağmen defterlerini sunmamış ve bu durum, davacının iddialarını destekleyen kayıtların geçerliliği yönünden önem arz etmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olup, Müvekkili şirket; işbu ticari ilişki çerçevesinde davalı tarafa 1 adet ... hizmeti sağladığını, İşbu tedarike yönelik ... nolu 26.02.2024 tarihli 405.000,00 TL bedelli fatura düzenlenmiş olup, Davalı şirket işbu faturaya istinaden toplamda 86.000,00 TL’lik borcunu, müvekkilin tüm taleplerine rağmen ödemediğini, bunun üzerine davalı aleyhine ... 1. Genel İcra Dairesi’nin 2024/... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe itiraz ederek takibin durdurulduğunu, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; yetki ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını, davacı firma tarafından davaya ve icraya konu edilen fatura süresinde iade edilmemiş olup, bu yönden de alacağının kabulünün mümkün olmadığını, usul ve yasaya aykırı nitelikte olup, haksız ve dayanaksız açılan davanın tümden reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 1. Genel İcra Dairesi’nin 2024/... Esas sayılı dosyasında, 114.385,30-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır. Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce, Davacı ticari defterlerinin incelenmesi yönünden ... ... ne talimat yazılmasına, SMMM bilirkişinin talimat mahkemesince resen seçilmesine karar verilmiştir. Alınan 21.08.2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı tarafından davalıya 405.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından davacıya 319.000,00 TL iade edildiği, bu kapsamda davacının davalıdan bakiye alacağı 86.000,00 TL olup, bu tutara hesaplanan faiz 28.385,30 TL olduğu ve hesaplamada davacının talebine bağlı kalındığı bildirilmiştir. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalıya ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar mahkememizce yapılan duruşmada █████/2026 günü saat 14:00'te davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ise de, davalı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen belirlenen gün ve saatte ticari defterlerini sunmadığından inceleme yapılamadığına dair bu tutanak imza altına alındığı anlaşılmıştır. Davalı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini belirlenen günde ibraz etmediği anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir. (... 6.HD 2021/ esas-2021/ karar sayılı ... kararı)Yukarıda değinilen davacıya ilişkin ticari defter incelemesine dayalı bilirkişi raporunda, davacı ticari defterlerinde, dava ve takip konusu asıl alacağın aynen kayıtlı olması buna karşılık usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin sunulmaması karşısında, HMK 'nun yukarıda değinilen 220/3 maddesi gereğince, davacının, asıl alacak bakımından davasını kanıtladığı, ancak takip öncesi davalıyı temerrüde düşürdüğünü iddia ve ispat edememesi karşısında, işlemiş faiz isteminin reddi gerektiğinin kabulü zorunlu olmakla, bu kabule bağlı olarak, davanın kısmen kabulü ile davalının itirazının asıl alacak yönünden iptali ile, alacak faturaya dayalı likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının ... 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİ İLE; takibin 86.000,00-TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alacak likit olduğundan asıl alacağın % 20'si üzerinden hesaplanan 17.200,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 5.874,66-TL harçtan peşin alınan 1.381,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.493,17-TL harcın davalıdan tahsiline,

4-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 6.357,50-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 4.779,85-TL ile peşin alınan 1.381,49-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair; davacının yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır