Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Çalıntı Çek Yaprakları Üzerine Sahte İmza Atılarak Düzenlenen Kıymetli Evraktan Kaynaklanan Menfi Tespit Davası Hakkında Gerekçeli Karar
Özet: Faaliyet adresinde yaşanan hırsızlık sonucu çalınan çek yapraklarından birinin, 47.000 TL bedelli ve sahte imza ile düzenlenerek piyasaya sürüldüğünü iddia eden davacı şirket, adı geçen çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açmış; davacı, çekte lehtar olarak görünen şirketle ticari ilişkisi olmadığını, şirket kaşesindeki vergi numarası yerine telefon numarası gibi sahtecilik emarelerinin bulunduğunu belirtirken, davalıların davaya cevap vermemesi üzerine mahkeme, imza sahteciliği ve taraflar arasındaki ticari ilişki olup olmadığı başta olmak üzere, davacının söz konusu çekten dolayı borçlu olup olmadığını belirlemek üzere inceleme başlatmıştır.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████.............DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2016KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin faaliyet adresinde █████/2015 tarihinde hırsızlık olayı yaşandığını, müvekkilinin başka birçok kıymetli evrakının yanında ... Türk Katılım Bankası A.Ş.’den alınma TL hesabına bağlı 373........ seri numaraları arası 15 adet boş çek yapraklarının da çalındığını, müvekkili firma yetkililerinin 10 Nisan Polis Karakoluna şikayette bulunduğunu ve çalınan kıymetli evraklarının listesini soruşturma dosyasına ibraz ettiğini, Ankara Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülen ███████████ sayılı soruşturma dosyasında fail tespit edilemememiş olup faili meçhul olarak soruşturmanın devam etmekte olduğunu, çalıntı çek yapraklarından 3734827 numaralı olanı müvekkili adına sahte imza atılmak suretiyle gerçeğe aykırı olarak, davalılardan ... Ltd Şti’nin lehdar olarak belirtilmek suretiyle ve █████/2016 tarihinde 47.000,00 TL ödeme yapılacak şekilde düzenlendiğini, müvekkilinin davaya konu çekte lehdar olarak adı geçen davalılardan ... Ltd Şti ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, kaldı ki ticaret siciline kayıtlı ... Yapı Malzemeleri İnş. Gıda Turizm Ltd. Şti. adında bir şirket de bulunmadığını, çekte yer alan şirket kaşesinde şirketin vergi numarası olarak telefon numarası yazdığını, çekin sahte olarak düzenlenerek piyasaya sürüldüğünün buradan dahi anlaşılmakta olduğunu belirtilerek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, 3734827 numaralı █████/2016 keşide tarihli, 47.000,00 TL bedelli çekin iptaline, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalılara usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen, davalılar tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, menfi tespit davasına ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin faaliyetlerini yürüttüğü adreste █████/2015 tarihinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, müvekkiline ait çek yapraklarının çalındığını, çalıntı çek yapraklarından dava konusu olan 3734827 çek numaralı çekin müvekkili adına sahte imza atılmak suretiyle tedavüle çıkarıldığını, çekte lehtar olarak gösterilen şirket ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde de söz konusu hususun ortaya çıkacağını, sahtecilik iddiasının mutlak defi niteliğinde olması nedeniyle herkese karşı ileri sürülebileceğini, bu nedenle tüm davalılar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davalılar davaya cevap vermediği gibi davayı takip de etmemiştir. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır". Davalıların yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği tespit edildiğinden davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu itibarla, eldeki davanın borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun ... Türk Balgat şubesine ait, 3734827 numaralı, 47.000,00 TL bedelli, █████/2016 keşide tarihli çekin keşideci altındaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, çekin davacı şirket yetkililerinin imzası taklit edilmek suretiyle tedavüle çıkarılıp çıkarılmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacının bahsi geçen çek nedeniyle davalılara herhangi bir borcu olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Dava konusu çek sureti incelendiğinde, çekin ... Türk Balgat şubesine ait, 3734827 numaralı, 47.000,00 TL bedelli, █████/2016 keşide tarihli çek olduğu, davacı şirketin çekin keşidecisi olarak göründüğü, çekin davalılardan ... ... Ltd. Şti. lehine düzenlendiği, lehtarın çeki davalılardan ...'na ciro ettiği, ... tarafından da çekin diğer davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ciro edildiği, çekin hamilinin ise davalılardan .......... ... Ltd. Şti. olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce dava konusu çekin keşide tarihi olan █████/2016 tarihi itibariyle davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tespit edilmiş ve imza incelemesi yapılmak üzere çek aslının dosyaya kazandırılmaya çalışılmıştır. Mahkememizce bu noktada muhatap bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz süresi içerisinde ibraz edilip edilmediği, edilmişse kim tarafından ibraz edildiği sorulmuştur. Gelen cevabi yazıdan çekin █████/2016 tarihinde işbu davanın davalılardan ... ... Ltd. Şti. tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, banka tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. Akabinde mahkememizce çek aslının dosyaya kazandırılması açısından davalılara meşruhatlı davetiye gönderilerek çek aslını Mahkememize sunmaları gerektiği yönünde ihtarat yapılmış ancak çek aslı Mahkememize sunulmamıştır.Bilindiği üzere, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıda olup, davalı iddia ettiği alacağın varlığı ve miktarını ispat etmek durumundadır. Ancak davalının alacağı borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye dayanmakta ise, ispat yükü bu kez davacı borçluya geçmektedir. Borçlunun talep edilen alacaktan dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde eldeki somut dosya incelendiğinde, eldeki davanın borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, bu kapsamda Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, ... Türk Balgat şubesine ait, 3734827 numaralı, 47.000,00 TL bedelli, █████/2016 keşide tarihli çekin keşideci altındaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, çekin davacı şirket yetkililerinin imzası taklit edilmek suretiyle tedavüle çıkarılıp çıkarılmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacının bahsi geçen çek nedeniyle davalılara herhangi bir borcu olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü açısından çek aslı dosyaya kazandırılıp çekin keşideci altındaki imzanın keşide tarihi itibariyle şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerin eli ürünü olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmışsa da, çek aslının tüm ihtarlara rağmen dosyaya kazandırılamadığı anlaşılmakla, taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yoluna gidilmiş, bu itibarla, davacının iddiaları çerçevesinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için davacıya ve davalılara ticari defter ve kayıtların bulunduğu yeri ve iletişim kurulacak kişileri bildirmek için kesin süre verilmiş, verilen kesin sürede ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer ile iletişim kurulacak kişilerin bilgilerinin bildirilmemesi halinde defter ibrazından kaçınılmış sayılacağınnın ihtar edilmiştir. Davacı tarafından belirlenen süre içerisinde ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer bildirilmişse de, davalılara yapılan usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defterlerinin bulunduğu yer bildirilmemiştir. Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, davacının lehtar dahil tüm davalılarla arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, dava konusu çekin ticari defterlerde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca, davalılar ticari defterlerini ibraz etmediğinden ve davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispat edemediğinden, davacının ticari defterlerindeki kayıtların lehine delil olduğu kabul edilmiştir. Bu itibarla, alınan bilirkişi raporu ve diğer deliller ile çekin davacı tarafın ticari defter ve belgelerinde kaydının bulunmadığı, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, öte yandan davalılara yapılan tebligat ve ihtara rağmen ticari defter ve belgelerin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle mali müşavir bilirkişi tarafından davalıların ticari defter ve kayıtları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, bu anlamda HMK'nın 222. maddesi hükümlerine göre davacı tarafın ticari defter ve belgelerine üstünlük tanındığı, bu nedenle de söz konusu çek nedeniyle davacının davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığı hususunu ispatladığı, davalıların ise çek üzerindeki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olduğunu ispatlayamadığı değerlendirilmekle, Mahkememizce davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KABULÜNE, 2-Davaya konu ... Türk Bankasına ait, 3734827 numaralı, █████/2016 keşide tarihli, 47.000,00-TL bedelli, keşide yeri Ankara, keşidecisi ... Mağazacılık ... A.Ş. (S.......Konfeksiyon ... A.Ş.), lehtarı ... ... Ltd. Şti. olan çek bakımından davacının davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 3-Alınması gerekli 3.210,57 TL harçtan peşin alınan 802,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.407,92 TL harcın davalılardan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafından yatırılan 802,65 TL peşin harcın DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,6-Davacı tarafından yapılan 6.304,50 TL ( 29,20 TL başvurma harcı, 4,30 TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 2.271,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ... ¸ Hakim ... ¸