Danıştay 4. Daire, Kayseri Bahçelik 3. Kısım Arazi Toplulaştırma Projesinde ekilebilir alan kaybı nedeniyle açılan iptal davasında, istinaf başvurusunu reddederek alt mahkeme kararını onadı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir arazi toplulaştırma projesi kapsamında davacının hissedarı olduğu taşınmazın ekilebilir alanının önemli ölçüde azaldığı ve eşdeğer özellikli arazi tahsis edilmediği iddiasıyla açılan bir davayı incelemektedir; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri toplulaştırma sonrası ekilebilir alan kaybının ciddi boyutlarda olduğu ve davacıya eşdeğer bir tahsis yapılmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar vermiş olup, davalı idarenin temyiz başvurusu, bölge idare mahkemesinin hukuka uygun bulunan kararının oyçokluğuyla onanmasıyla reddedilmiş, bir üye ise mirasçılık nedeniyle mecburi dava arkadaşlığı hususunda karşı oy kullanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: █████/2012 tarih ve 28282 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan █████/2012 tarih ve █████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Kayseri Bahçelik 3. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Kayseri ili, Develi ilçesi, ... Mahallesi'nde yer alan, davacının hissedarı olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; toplulaştırma öncesi dava konusu ... ada ... parselin toplam alanının 8787m² olduğu ve bunun 4421m² 'sinin ekilebilir alan olduğu, toplulaştırmadan sonra davacıya aynı bölgeden 10.835,48m² tam hisse verilmiş olsa da yeni verilen alanın ekilebilir alanın 1585m² olduğu dolayısıyla 2836m² lik bir ekilebilir alanın kaybı söz konusu olduğu, toplulaştırmadan sonra ekilebilir alan son derece azaldığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırma işlemi ile davacıya eşdeğer bir yerden ve eşdeğer özellikli bir alandan tahsis yapılmadığı ve toplulaştırma işleminin toplulaştırma ilke ve kurallarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taşınmazın eski mevkiinde değerlendirildiği, her arazinin eşit değerde olmasının mümkün olmadığı, parsellerde öteleme mecburiyetinin oluştuğu, davacıya daha büyük parsel verilmiş olduğundan mağduriyetinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY : 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Mecburi Dava Arkadaşlığı" başlıklı 59. maddesinde "Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır." ve 60. maddesinde "Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır." hükümlerine yer verilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "Paylı mülkiyet" başlıklı 688. maddesinde; paylı mülkiyette birden çok kimsenin, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla malik olduğu, paydaşlardan her birinin kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı hükme bağlanmıştır.Dosyanın incelenmesinden; dava konusu toplulaştırma işlemi ile davacının murisine ait ... ada ... parsel sayılı taşınmaza karşılık ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tahsis edildiği, dosyaya sunulan █████/2022 tarihli mirasçılık belgesine göre davacının anılan taşınmazdaki payının ██████ olduğu anlaşılmıştır.Olayda, her ne kadar mirasçılık belgesi alınarak mirasçıların payları belli olmuş ise de, dava konusu toplulaştırma işleminin davacının murisi adına yapıldığı görüldüğünden mirasçılar arasında zorunlu takip ve dava arkadaşlığı bulunduğu, bu nedenle bir kısım hissedarın tek başına dava açma hakkının bulunmadığı, davanın tüm hissedarlar tarafından birlikte açılması gerektiği veya dava dışı kalan diğer hissedarların davaya katılmalarının sağlanması veya açılmış bulunan davaya karşı olurlarının alınması, böylece taraf teşkilinin sağlanması gerekmektedir. Bu durumda, bütün hissedarlar birlikte dava açmadığı gibi ilk inceleme aşamasında dava açmayan hissedarların muvafakatlarının da alınmadığı görüldüğünden, diğer maliklerin açılan işbu davada muvafakatlarının olup olmadığı tespit edildikten sonra duruma göre, davanın esasına geçilmesi ya da birlikte dava açma şartının mevcut olmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemesince yukarıda belirtildiği şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın doğrudan işin esasına girilerek verilen kararda hukuki isabet bulunmadığından bozulması gerektiği görüşüyle, temyize konu kararın onanması yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.