diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen bakiye araç değer kaybı tazminatı davasının gerekçeli karar metni.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen bakiye araç değer kaybı tazminatı davasının gerekçeli karar metni.

Özet: Bu dava, davacıya ait aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında hasar görmesi ve değer kaybı yaşaması üzerine, davacı tarafından davalı sigorta şirketine karşı açılan bakiye değer kaybı tazminat talebine ilişkin olup; davacı, karşı tarafın tam kusurlu olduğunu iddia ederek aracındaki hasar ve değer kaybının tahsilini talep ederken, davalı sigorta şirketi davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, değer kaybının bir kısmının zaten ödendiğini, aracın geçmiş hasarları nedeniyle yeni değer kaybı oluşmayacağını ve talep edilen faiz ile arabuluculuk ücretine ilişkin itirazlarını ileri sürmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli ... plakalı araç ...tarihinde ...ve sevk ve hakimiyetindeyken davalı şirketçe sigortalanan ...plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karıştığını ve kaza sonrası müvekkiline ait araç hasar gördüğünü, kazadan sonra hasar alan müvekkili adına tescilli araç, onarım amaçlı servise götürüldüğünü ve onarım sonucunda 70.709,70 TL fatura çıkarıldığını, kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, açıklanan nedenlerle, müvekkili adına kayıtlı ...plakalı araçta oluşan 100,00 TL değer kaybı bedelinin, kaza tarihi itibariyle uygulanacak mevduata uygunlanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın HMK yetki kurallarına aykırı olarak yetkisiz mahkemede açıldığını, şirket merkezinin İstanbul Batı ...adresinde bulunması sebebiyle davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davaya konu araçtaki değer kaybının ekspertiz incelemesi neticesinde 30.000,00-TL olarak tespit edildiğini ve sigortalının %50 kusuruna göre hesaplanan 15.000,04 TL tutarındaki bedelin ...tarihinde davacı vekiline ödendiğini, müvekkil şirketin gerçek zarar ilkesi uyarınca sorumluluğunun yerine getirildiğini, davacının bakiye zarara ilişkin iddialarının yersiz olduğunu, sigorta hukukuna göre hasar öncesi durumun iadesinin sağlandığını, yapılan ödemelerle zararın karşılandığını, aracın geçmiş hasar kayıtları ve orijinalliğini yitiren parçaları nedeniyle yeniden değer kaybı oluşmayacağını, ispat yükünün davacıda olduğunu, tramere yansıyan eski hasar kayıtları nedeniyle davacının ön başvuru yapması gerektiğini, değer kaybı hesaplanırken aracın marka, model, kilometre ve geçmiş hasar gibi somut özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğini, KTK 99. madde uyarınca sigortacının ödeme yükümlülüğünün belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü olduğunu, aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faiz uygulanması gerektiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11.03.2014 tarihli ve E. █████████- K. █████████ sayılı kararı uyarınca sigorta şirketinin yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, davacının avans faiz talebinin reddi gerektiğini, dava öncesi başvuru şartı yerine getirildiği halde gereksiz yere arabuluculuğa başvurulduğunu, İzmir 20. BAM ████████ E. ████████ K. sayılı kararı uyarınca arabuluculuk ücretinin müvekkil şirkete yüklenemeyeceğini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, değer kaybının bilirkişi marifetiyle tespitini, arabuluculuk ücretinin davacıya yükletilmesini, haksız faiz taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklı ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce yapılan değer kaybı ödemesinin yeterli olup olmadığı, davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememize sunulan tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " Sürücü ...(...plakalı) :2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52, 56. ve 84.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101.ve 107.maddesinde yer alan (84/D: Arkadan Çarpma, 52/1-A: Kavşaklara üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, 52/1-B Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak, 52/C: Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar, 56/C: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar ve Yönetmelik 107: de giden araçları güvenli ve gerekli mesafeden takip etmek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada ASLİ %100 ( YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU olduğu, sürücü ...(...plakalı) :2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangibir kural ihlal yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ olduğu" ütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle;" Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasında arka kısımlarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın onarımı için ...dosya numarası ile düzenlenen ekspertiz raporu ve araç fotoğrafları tarafımdan incelenerek tespit edilen parçaların; arka orta tampon, tampon eteği, arka tampon alt koruma, sol arka egzoz çıkışı, arka tampon nikelajı, arka tampon köpüğü ve egzoz bağlantı ayağı parçalarının değiştirildiği sol arka tampon, arka tampon demiri ve sol arka sis farı parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 8 adet parça için çalışması yapıldığı anlaşılmış ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderleri yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiği, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi █████████ E. █████████ K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 40.718,76 TL değer kaybı Oluştuğu Ve sigorta kuruluşundan 15.000,04 TL tenzil edildiğinde (40.718,76 -15.000,04) — 25.718,72TL değer kaybının ödenmesi gerekeceği" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 25.718,72TL TL olduğu kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 25.718,72 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-25.718,72 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi ...olan tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2- Kabul edilen bedel 25.718,72 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.756,84 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın ve sonradan yatırılan 440,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 701,44 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 başvuru harcı ve 440,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.670,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 7.126,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 25.718,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim