Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin banka alacağı nedeniyle açılan itirazın iptali davasında müteselsil kefillerin ipotek ve genel işlem koşulları savunmalarını inceleyen gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, kredi borcunu ödemeyen şirketin müşterek borçlu ve müteselsil kefillerine karşı banka tarafından başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmış olup, davalılar borcun ipoteklerle teminat altına alındığını, kefillerin öncelikle takip edilemeyeceğini, bankanın aynı borç için birden fazla icra takibi başlattığını, ayrıca kredi sözleşmesindeki tek taraflı faiz belirleme ve hesap kat etme yetkisi veren hükümlerin genel işlem koşulları kapsamında geçersiz olduğunu ve henüz nakde çevrilmeyen teminat mektupları üzerinden genel haciz yoluyla takip yapılamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████BAŞKAN : ....ÜYE : ....ÜYE : ....KATİP : ....DAVACI : ....VEKİLLERİ : Av. .... Av..... Av. ....DAVALILAR : 1-.... : 2- ....VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... Av. .... 3- ....TEREKE İDAREMEMURU : ....DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)DAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2025YAZIM TARİHİ : █████/2025DAVA:Davacı banka vekili dava dilekçesinde, müvekkili bankanın ....Şubesi ile dava dışı ... Şirketi arasında, Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmeleri imzalanarak borçlu şirkete krediler kullandırıldığını,Davalılar ..., ... ve ...'nın genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmelerini imzalayarak müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduklarını, Kredi ödemelerinin aksaması üzerine kredi hesabının katedilerek dava dışı borçlu şirket ve davalılara ihtarname keşide edildiğini, buna rağmen ödeme yapılmaması üzerine alacağın icraen tahsili amacıyla .... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin haksız itiraz nedeni ile durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hüküm olunmasını talep etmiştir.CEVAP:Davalılar müşterek vekilince █████/2019 tarihinde sunulan cevap dilekçesinde özetle, Kredi alacağı toplam 1.400.000,00 TL tutarındaki taşınmaz ipotekleri ile teminat altına alındığını, ipotekler asıl alacağı ve ferilerini katbekat karşıladığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 586. maddesinde müteselsil kefili takip edebilmek için borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerektiğini, asıl borçlu açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde değilse, alacaklı önce asıl borçluyu takip edecek veya taşınmaz rehnini paraya çevirerek alacağını almaya çalışacağını,Davanın dayanağı olan ilâmsız icra takibiyle istenilen asıl alacağı (kredi borcu), birden fazla ipotek ile teminat altına alındığını ve Davacı Banka aynı asıl alacak miktarı üzerinden, .... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla, ilâmlı icra takibi başlattığını, Davacı/Takip alacaklısı ... A.Ş. .... E. sayılı dosyası üzerinden öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğinden aynı borca ilişkin olarak genel haciz yolu ile takip yapamayacağını,.... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde, 320.000,00 TL, 668.513,00 TL ve 116.622,00 USD tutarındaki meri teminat mektuplarının ödenmesi talep edildiğini,....'nun 27.12.2017 tarihli, ..... sayılı kararına göre henüz nakde çevrilmeyen Banka teminat mektubundaki alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılamayacağını,Takibe dayanak tek taraflı olarak hazırlanan, matbu ve standart Genel Kredi Sözleşmesi'nde yer alan ve Davacı Bankaya faiz oranını tek taraflı belirleme ve artırma yetkisi ile kredi hesabını tek taraflı kat etme yetkisi veren hükümlerin, müvekkillerinin kişilik haklarını ve ekonomik faaliyet hürriyetini kanuna ve ahlâka aykırı sınırlandırdığından geçersiz olduğunu, keza Genel Kredi Sözleşmesindeki akdi ve temerrüt faiz oranlarının tek taraflı belirlenmesine ve hesabın tek taraflı kat edilmesine ilişkin hükümler Genel İşlem Koşulları mahiyetinde ve hükümsüz olduğunu,TBK'nın Genel İşlem Koşullarına dair hükümlerinin yer aldığı 20 ve 25. maddeleri arasındaki 6 madde, sözleşme özgürlüğü temel ilkesine dayanan Borçlar Kanunumuzda bu özgürlüğü kapsamlı olarak "sınırlayan" yeni emredici düzenlemeler getirdiğini, Bankanın müşterisinden ve kefillerinden müzakere etmeksizin Genel Kredi Sözleşmesi'ni imzalamasını istediğini, sözleşme metninin genel işlem koşulları içerdiğini açıkça bildirmesi ve sözleşmede kendi aleyhine düzenlemeler olduğu konusunda açıkça uyarması halinde dahi sözleşme Sözleşmenin uygulanmasında herhangi bir uyuşmazlık ortaya çıktığında, hakim, müşteri tarafından bilip imzalanmasına rağmen, müzakere edilmesine izin verilmeyen bu hükümleri dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı tarafın durumunu ağırlaştıran nitelik taşıyıp taşımadığı hususunda değerlendirerek ve geçersiz olduğuna karar verebileceğini,Akdi ve temerrüt faizini tek taraflı olarak belirleme hakkı ve kredi hesabının tek taraflı kat etme yetkisi veren bir sözleşme hükmünün, dürüstlük kuralına uygun bir biçimde kullanılmasından bahsedilemeyeceği için TBK'nın 27. maddesi gereği kesin hükümsüz sayılması gerektiğini,Genel işlem koşulu nedeniyle yazılmamış veya kesin hükümsüz sayılan sözleşme hükmünün, sözleşmenin uygulanmasında boşluk doğurması halinde, ortaya çıkan sözleşme içi boşluğun, hakim tarafından öncelikle yedek hukuk, bu yoksa TMK m. 1 uyarınca örf ve adet hukukuyla, bu da yoksa hakimin hukuk yaratması yöntemiyle doldurulması ve Sözleşmedeki genel işlem koşulunun niteliğinin, objektif unsurlara göre belirlenmesi gerektiğini, bu hususta tarafların icra ettikleri meslekleri ve sıfatları, tacir veya tüketici olup olmadıkları önem taşımadığını (.....),Belirterek, re'sen de dikkate alınacak sair nedenlerle Davanın reddine ve müvekkilleri yararına takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, davacı bankanın .... Şubesi ile dava dışı ... Şirketi arasında davalıların kefaleti ile imzalanan nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmeleri kapsamında kullandırılan kredilerden ötürü var olduğu iddia olunan alacağın icraen tahsili istemine ilişkindir.Taraflarca delil olarak dayanılan genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmeleri, icra dosyaları, ihtarname ve tebliğ şerhi, hesap hareketleri ve delil olarak dayanılan diğer belgeler dosyaya sunulmuş ayrıca yerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişi tarafından dosyaya kazandırılmıştır. .... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, Davacı (alacaklı) banka tarafından, dava dışı borçlu ... Şirketi ile davalı kefiller ..., ... ve ... aleyhine, █████/2018 tarihinde başlatılan ilamsız takipte,... Müh. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.;1. Taksitli Ticari Kredi borcu için,1.197.823,78 TL Asıl Alacak72.288,17 TL İşlemiş Temerrüt Faizi % 76,00 (25.09.2018-19.10.2018)3.614,41 TL BSMV767,58 TL Masraf1.274.493,94 TL Toplam (*)2. Teminat Mektubu borcu için,2.716,92 TL Asıl Alacak157,14 TL İşlemiş Temerrüt Faizi % 76,00 (25.09.2018-19.10.2018)7,85 TL BSMV2.881,91 TL Toplam (*)3. Gayri Nakdi kredi borcu için,1.919,26 TL Asıl Alacak114,02 TL İşlemiş Temerrüt Faizi % 76,00 (25.09.2018-19.10.2018)5,70 TL BSMV2.038,98 TL Toplam (*)4. Ticari Kredili Mevduat borcu için,324,56 TL Asıl Alacak7,51 TL İşlemiş Temerrüt Faizi % 33,00 (25.09.2018-19.10.2018)0,38 TL BSMV332,45 TL Toplam (*)Olmak üzere, 19.10.2018 tarihi itibariyle, toplam 1.279.747,28 TL alacağı bulunduğu,Kefil ... için,Yukarıda belirtilen tüm borçlardan ve sorumlu olduğu asıl alacak tutarlarına, takip tarihinden alacağın tamamen tahsiline kadar, yine yukarıdaki hesap tablolarında belirtilen oranlardan işleyecek temerrüt faizleri, faizlerin gider vergisi, avukatlık ücreti, icra harç ve masraflarıyla birlikte, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla,Kefil ... için, Yukarıda (4) numaralı hesap tablosunda dökümü yapılan borcun 332,45 TL'den ve sorumlu olduğu asıl alacak tutarlarına, takip tarihinden alacağın tamamen tahsiline kadar, yine yukarıdaki hesap tablolarında belirtilen oranlardan işleyecek temerrüt faizleri, faizlerin gider vergisi, avukatlık ücreti, icra harç ve masraflarıyla birlikte, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla,Kefil ... için,Yukarıda (2,3) numaralı hesap tablosunda dökümü yapılan borcun 4.920,89 TL'den ve sorumlu olduğu asıl alacak tutarlarına, takip tarihinden alacağın tamamen tahsiline kadar, yine yukarıdaki hesap tablolarında belirtilen oranlardan işleyecek, temerrüt faizleri, faizlerin gider vergisi, avukatlık ücreti, icra harç ve masraflarıyla birlikte, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, tahsili, TBK. 100 Md. uyarınca kısmi ödemeler öncelikle faiz ve masraflara mahsup edileceği,Ayrıca 320.000 TL, 668.513,00 TL ve 116.622,00 USD meri teminat mektubu riski bulunduğundan, bu tutarın işleyecek komisyonu ile birlikte alacaklı bankada açılacak faizsiz hesaba depo edilmesi, teminat mektubu/larının tazmin olması halinde ise, tazmin edilen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek %84 faizi, %5 BSMV ve avukatlık ücreti ile birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, ...'ndan (kefalet limiti:400.000 TL ve bu tutarın ferileriyle birlikte) ve ... açısından tahsili,116.622,00 USD'lik teminat mektubu riskinin paraya çevrilmesi halinde tazmin tarihinde ... efektif satış kurunun takip tarihindeki kurdan düşük olması halinde takip tarihindeki kur üzerinden, yüksek olması halinde ise tazmin tarihindeki kurun esas alınarak hesaplanacak TL karşılığının ödenmesi,İstemli takipte, davalılar müşterek vekilince müvekkillerine ödeme emirlerinin tebliği sonrasında süresi içerisinde █████/2018 tarihli dilekçe ile yapılan takibe itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, mevcut davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davalılardan ... ile ilgili davanın, █████/2022 tarihli duruşmasında, davacı vekilince davanın takip edilmeyeceği ifade edilmiş, davalı vekilince de kendilerinin yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediğini, dosyanın işlemden kaldırılmasına muvafakatlarının bulunduğunu ifade etmiş olmasına göre dava dosyası işlemden kaldırılmış, üç aylık süre içerisinde yenilenmediği için bu davalı açısından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Davalılardan ... ile ilgili davanın, dava açıldıktan sonra █████/2020 tarihinde hayatını yitirmiş, mirasçıları mirası reddetmiş olmakla, .... tereke sayılı dosyasından, "Tasfiye Görevlisi" atanmış, tasfiye görevlisine tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlanmış, davacı vekilince █████/2023 tarihli duruşmada ... terekesi yönünden davayı takip etmediklerini bildirmiş olmasına göre, bu davalı yönünden de dosya işlemden kaldırılmış ve üç aylık süre içerisinde yenilenmediği için bu davalı açısından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Davalılardan ... aleyhine açılan ve sürdürülen dava ile ilgili yapılan yargılamada, Yerinde inceleme ve örnek alma yetkisi de verilmek suretiyle Bankacı Bilirkişi ...'tan █████/2019 tarihli rapor ve itirazları karşılar şekilde █████/2020 tarihli ek rapor aldırılmıştır.Dosyanın kapsamlı oluşu ve tarafların rapora yönelik itirazları dikkate alınarak, rapor hüküm kurmak için yeterli görülmediğinden, söz konusu rapor ve rapora yönelik itirazlar da değerlendirilmek suretiyle yine yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle Bankacı Hukukçu Bilirkişi ...'dan █████/2024 tarihli rapor ve yine bu rapora yönelik itirazları karşılar şekilde █████/2024 tarihli ek rapor alınmıştır.Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin kapsam ve içeriği aşağıdaki şekilde olup, Davacı Banka ile akdi ilişki, Dava dışı ... Mim. Müh. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin, Müşteri sıfatıyla 29.11.2012 tarihli 255.000,00 TL'lık, Davalılar ... ve ...'nın 30.11.2012 tarihinde 255.000,00 TL'lık miktarlı kefalet limitiyle müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları,Müşteri sıfatıyla 22.03.2016 tarihli 6.000.000,00 TL / 1.000.000,00 USD'lık, Davalı ...'nın 22.03.2016 tarihinde 6.000.000,00 TL / 1.000.000,00 USD'lık ve Davalı ...'nın 22.02.2017 tarihinde 400.000,00 TL'lık miktarlı kefalet limitiyle müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları,Müşteri sıfatıyla 29.11.2012 tarihli 1.143.000,00 TL'lık, Davalı ...'nın 27.07.2018 tarihinde 1.143.000,00 TL'lık miktarlı kefalet limitiyle müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, anlaşılmaktadır.İkinci raporu düzenleyen Bilirkişi ... tarafından, gerekçeli ve denetime elverişli olarak verilen rapor ve özellikle itirazları karşılar şekilde düzenlenen ek raporda, Taraflar arasındaki sözleşmelerin ilgili maddeleri, ihtarname, hesap özeti içeriği, yasal mevzuat ve yerleşik yargı uygulaması kapsamında bütün olarak değerlendirilerek, kefalet açısından şekil şartlarını taşıdığı kadarı ile her bir genel kredi sözleşmesi kapsamında asıl borçlu dava dışı şirket ve buna bağlı olarak kefillerin sorumlu oldukları azami miktar ayrı ayrı belirlenmek sureti ile,Davalı kefil ... yönünden borç tutarı,1. Taksitli Ticari Kredi borcu için,1.143.000,00 TL Asıl Alacak17.937,48 TL İşlemiş Faizi896,87 TL %5 BSMV767,58 TL Noter İhtar Masrafı1.162.601,93 TL Toplam2. Teminat Mektubu borcu için,2.640,73 TL Asıl Alacak71,58 TL İşlemiş Faizi3,58 TL %5 BSMV2.715,89 TL Toplam3. Teminat Mektubu borcu için,1.917,52 TL Asıl Alacak51,98 TL İşlemiş Faizi2,60 TL %5 BSMV1.972,10 TL Toplam4. Ticari Kredili Mevduat Borcu İçin,Talep edilebilecek bir alacak bulunmadığı,Yukarıda ....numaralı hesap tablosunda dökümü yapılan toplam (1.162.601,93 TL + 2.715,89 TL + 972,10 TL=) 1.167.289,92 TL'yi talep edebileceği,Takip tarihinden itibaren toplam alacağın (1.143.000,00 TL + 2.640,73 TL + 1.917,52 TL=) 1.147.558,25 TL'lık Asıl Alacak kısmına yıllık %51,36 temerrüt faizi ve faizin %5'i nispetinde BSMV talep hakkına sahip bulunduğu,Ayrıca, davadan sonra 13.01.2020 tarihinde tazmin edilen (668.513,00 TL ve 116.622,00 USD = 673.048,89 TL olmak Üzere) toplam 1.341.561,89 TL'lık mektup tutarı için tazmin tarihinden itibaren yıllık %51,36 temerrüt faizi ve faizin %5'i nispetinde BSMV talep edebileceği, 320.000,00 TL'lık teminat mektubunun Davacı Bankaya iade edildiği,Davadan sonra yapılan 24.02.2021 tarihinde 1.000.000,00 TL, 14.04.2022 tarihinde yapılan 700.000,00 TL olmak üzere toplam 1.700.000,00 TL'lık tahsilatın İcra Dairesinin nihai hesabında dikkate alınması gerektiği,Şeklinde hesaplama yapılmıştır.Ek rapora yönelik itirazlar rapor ve dosya içeriği dikkate alınarak haklı görülmemiştir. Davalı vekilinin savunmasının aksine genel kredi sözleşmesindeki hükümler davalının dava dışı borçlu şirketin hissedarı olduğu, Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemeler dikkate alındığında, genel işlem koşullarına aykırılık teşkil etmediği dikkate alınarak bu konudaki itirazı haklı görülmemiştir.İddia, savunma ve dayanılan deliller bütün olarak değerlendirildiğinde, dava dışı borçlu şirket ile davacı banka arasında mevcut üç ayrı genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmeleri kapsamında, borçlu şirkete kullandırılan ve ödenmeyen krediler ile ilgili davalı kefil ...'nın takip tarihi itibari ile ... tarafından düzenlenen ikinci raporda, belirlenen tutar kadar kredi veren bankaya kefaletinden ötürü borçlu olduğu anlaşılmakla, rapordaki hesaplama hükme esas alınmak sureti ile davanın (alacağın likit olma özelliği dikkate alınarak, asıl alacak üzerinden icra inkar tazminatına hüküm olunmak sureti ile) kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalılardan ... terekesi ve ... aleyhine açılan davada,HMK m.150 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına,2-Davalılardan ... aleyhine açılan davada,Hükmün infazı aşamasında, .... esas sayılı dosyasında, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla,Davanın kısmen kabulü ile,.... esas sayılı takip dosyasında,Taksitli ticari kredi borcu için 1.143.000,00 TL asıl alacak, 17.937,48 TL işlemiş faiz, 896,87 TL %5 BSMV, 767,58 TL noter ihtar masrafı toplamı 1.162.601,93 TL'nin,Teminat mektubu borcu için 2.640,73 TL asıl alacak, 71,58 TL işlemiş faiz, 3,58 TL %5 BSMV toplamı 2.715,89 TL'nin,Teminat mektubu borcu için 1.917,52 TL asıl alacak, 51,98 TL işlemiş faiz, 2,60 TL %5 BSMV toplamı 1.972,10 TL'nin,Toplamı 1.167.289,92 TL'ye yönelik itirazın iptali ile,1.147.558,25 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %51,36 temerrüt faizi ve faizin %5'i nispetinde BSMV uygulanmak suretiyle takibin devamına,Davadan sonra █████/2020 tarihinde tazmin edilen 1.341.561,89 TL teminat mektupları tutarının, tazmin tarihinden itibaren yıllık %51,36 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i nispetinde BSMV uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,1.147.558,25 TL asıl alacağın %20 tutarı 229.511,65 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Fazlaya ilişkin istemin reddine,Davadan sonra █████/2021 tarihinde yapılan 1.000.000,00 TL'lik ve █████/2022 tarihinde yapılan 700.000,00 TL'lik tahsilatın, icra müdürlüğünce hükmün infazı aşamasında dikkate alınmasına,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,Alınması gereken 79.737,57 TL harçtan, peşin alınan 15.456,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 64.281,42 TL harcın davalı ...'ndan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 15.456,15 TL peşin harç olmak üzere toplam 15.492,05 TL'nin davalı ...'ndan tahsili ile davacıya verilmesine,4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 175.420,59 TL nispî vekâlet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı ... yararına hesaplanan 30.000,00 TL maktû vekâlet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 491,00 TL ve bilirkişi ücreti 8.000,00 TL olmak üzere toplam 8.491,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdiren 7.744,86 TL'sinin davalı ...'ndan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,7-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, Davacı Vekili Av. ..., Davalılar Vekili Av. ...'nın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Başkan .... ¸e-imzalıdır.Üye .... ¸e-imzalıdır.Üye .... ¸e-imzalıdır.Katip .... ¸e-imzalıdır.