Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında, mal satışından doğan bakiye alacağın faiziyle tahsiline ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Ticari mal satışı ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali davasında; davacı, müvekkilinin davalıya sattığı mallara ilişkin 10 adet e-arşiv faturanın süresinde itiraz edilmediğini, toplam bedeli 3.638.130,81 TL olan bu faturalara karşılık 3.280.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, bakiye 358.130,81 TLnin ödenmediğini, bu nedenle davalının itirazının iptali ile takibin devamını ve bakiye alacağın fatura tarihinden 30 gün sonrası itibarıyla Türk Ticaret Kanununda belirlenen temerrüt faiziyle tahsilini talep etmiş; sunulan bilirkişi raporu da davalının 358.130,81 TL borçlu olduğunu tespit etmiştir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO: ███████HAKİM :....KATİP : ....DAVACI : ....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ....VEKİLİ : Av. ....DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında mal satımına dayatı ilişkiden kaynaklanan alacağı nedeniyle .... E. Sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazı ile takibin durmuş olduğunu, müvekkili tarafından davalı şirkete █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2021, █████/2021, █████/2022 tarihlerinde mal satışı yapılarak teslimatının sağlandığını, teslim anında düzenlenen .... numaralı 10 adet faturanın da mal teslimi ile birlikte e- arşiv fatura olarak davalı tarafa ulaştırıldığını, davalı şirketçe süresi içerisinde faturalara itiraz edilmediğini, 10 adet fatura bedeli toplam 3.638.130,81 TL olmasına rağmen müvekkiline iki farklı tarihte toplamda 3.280.000,00 TL ödendiğini, bakiye 358.130,81 TL'nin ise ödenmediğini, müvekkili tarafından düzenlenen irsaliye yerine geçer nitelikteki faturaların fatura düzenleme tarihinde e-arşiv fatura olarak davalı şirkete ulaştırılmış olduğundan, TTK'nun anılan hükmü uyarınca fatura borçlarının muaccel hale geldiğini, .... E. Sayılı dosyası ile bakiye borca ait fatura tarihinden 30 gün sonrasından itibaren işlemiş faiz ile birlikte toplam 380.303,03 TL alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren işleyecek TTK 1530/7. Maddesi uyarınca belirlenen %17,25 oranında temerrüt faizi ile birlikte tahsili talebi ile icra başlatıldığını, .... Sıra No'lu VUK Tebliği uyarınca müvekkili tarafından davalı şirkete satılan mallar için düzenlenen e-arşiv faturaların aynı zamanda irsaliye yerine geçtiğini, malların tesliminin de fatura tarihi ile eş zamanlı olarak sağlanmış olduğunu, öte yandan davalı tarafça kendisine iletiler e-arşiv faturaların herhangi birine itiraz edilmediği gibi, açık hesap ilişkisinin sürdüğü █████/2022 tarihinde de kısmi ödeme yapılmış olduğunu, dava konusu 10 adet fatura bedelinin toplam 3.638.130,81 TL olduğunu, davalı şirket tarafından █████/2022 ve █████/2022 tarihlerinde toplam 3.280.000,00 TL tutarında kısmi ödeme yapıldığını, bakiye fatura bedeli olan 358.130,81 TL'nin ise ödenmediğini, Türk Borçlar Kanununun 102. Maddesi uyarınca söz konusu ödemeler ilk önce muaccel hale gelmiş olan █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2020, █████/2021, █████/2021 tarihli faturaların toplam bedeli ile █████/2022 tarihli 478.921,07 TL bedelli faturaya kısmı olarak mahsup edildiğini, müvekkili şirketin davalı taraftan toplam alacağının; █████/2022 tarihli faturanın bakiye bedeli olan 358.130,81 TL'ye TIK 1530/7. Maddesi uyarınca, fatura tarihinden 30 gün sonrasından itibaren işlemiş faiz ile birlikte takip tarihi itibariyle 380.303,03 TL olduğunu belirtilerek; davanın kabulüne, davalı borçlunun müvekkili tarafından .... E, Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazının iptaline ve takibin devamına, TTK 1530, Madde uyarınca fatura tarihinden 30 gün sonrasından itibaren işlemiş faizi ve takip tarihinden itibaren işleyecek TTK 1530/7. Maddesi uyarınca belirlenen temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.DELİLLER:-.... E. Sayılı dosyası,-Faturalar, taraf ticari defter ve kayıtları, Ba Bs formları,-Bilirkişi raporları:█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı/alacaklı ... Paz. Ltd. Şti vekili, müvekkilinin davalı/borçlu ... Mob. San. Tic. Lid. Şti'ne mal satışından kaynaklı düzenlenmiş faturaların bakiye alacağı için icra takibi başlatmış olup, davalının itirazı ile durmuş olan icra takibine itirazın iptali kararı verilmesini talep ettiği, dava dosyası, davacı ticari defterleri ve dosyaya kazandırılmış belgeler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunun davacı defter kayıtlarının incelenmesinden, davalının da bağlı bulunduğu .... gönderilmiş Ba formlarından anlaşıldığı, davacı şirket tarafından düzenlenmiş faturaların, davalıyla ilgili .... gönderilmiş Ba formlarında yer alıyor olmasının, bu faturaların davalı ticari defterlerinde de kayıtlı olduklarını gösterdiği, davalı ticari defter kayıtları ibraz edilmemiş olduğundan düzenlenmiş 3.638.130,81 TL'lik faturanın, incelenen davacı kayıtları esas alınarak 3.280.000,00 TL'sinin davalı tarafından ödenmiş olduğu görüldüğü, bu durumda davalının 358.130,81 TL borçlu olduğunun hesaplandığı, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere icra takibine itirazın iptali kararı verilmesi halinde, ödeme zamanı belirtenmemiş, ödeme ihtarı çekilmemiş fatura alacağı için, icra takip tarihi itibariyle avans faizi uygulanabileceği belirtilmiştir.█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından 2020, 2021 ve 2022 yıllarında yılında toplam tutarı 3.638.130,81 TL olan 10 adet fatura düzenlemiş olduğu, davalının ticari defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemiş olmasına karşın, bağlı bulunduğu vergi dairesinden gönderilmiş Ba formlarından aynı sayıda ve tutarda davacı faturalarının alış bildirimlerinde bulunduğu, dolayısıyla söz konusu faturaların davalı kayıtlarında yer aldığının teyit edilmiş olduğu, davalının yapmış olduğu ödemeler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplamasında, 3.638.130,81 TL asıl borç için 636.122,53 TL faiz hesaplamasında bulunulduğu, davalı tarafından ödenen 3.280.000 TL’nin mahsubu sonrasında, icra takip tarihi 22.08.2022 itibariyle 985.074,02 TL asıl borç ve 52.604,67 TL faiz borcunun hesaplandığı (icra takibindeki alacak toplam alacak 380.303,03 TL) belirtilmiştir.█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 19.04.2024 tarihli ek raporda, davalının ticari defterlerinin görülememiş olması nedeniyle, fatura düzenlenme tarihleri esas alınarak TTK 1530. Maddesine göre temerrüt tarihlerinin belirlendiği, ancak, işbu ek raporda davalı ticari defter kayıtlarının da incelenmiş olup, yapılan incelemede davacının düzenlemiş olduğu faturaların, kendi ödeme belgelerinin davacı kayıtlarıyla uyumlu olduğunun görüldüğü, ancak, davalı kayıtlarına alınmış faturaların kayda alınış tarihlerinin farklı olduğunun görüldüğü, önceki raporda atıf yapılan ....E., 12.06.2017 tarih ve .... sayılı kararında; “davacı tarafından düzenlenen faturaların davalı defterlerine kaydından sonra 6102 sayılı TTK'nın 1530/4-a bendi uyarınca 30 gün eklenip bulunan bu tarihten her bir faturanın ödendiği tarihe kadar faiz hesabı yapılmak suretiyle, davacı tarafından hak kazanılan temerrüt faizi tutarının bulunması,” şeklinde belirtilen yönteme göre yapılan hesaplama sonucunda; davacı tarafından düzenlenmiş 3.638.130,81 TL tutarlı faturaların faiz toplamlarının 443.304,39 TL olarak hesaplandığı (defter kaydına bağlı olarak temerrüt tarihlerinin ileri alınmasıyla faiz hesaplama süresi kısalmış); davalının farklı tarihlerde yaptığı kısmi ödemeler toplamı 3.280.000,00 TL’nin önce faizlerden, sonra fatura tutarlarından mahsubu ile davalının bakiye fatura borcunun 801.435,20 TL olarak hesaplandığı, davalının son ödeme yaptığı 20.05.2022 tarihi ile 22.08.2022 icra takip tarihine kadar bakiye borç tutarı 801.435,20 TL için 35.603,48 TL faiz hesaplamasında bulunulduğu, icra takip tarihi 22.08.2022 itibariyle toplam alacağın 837.038,68 TL olarak hesaplandığı (icra takibinde talep edilen 380.303,03 TL) belirtilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, taraflar arasındaki mal alımına ilişkin düzenlenen faturaların ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.Hemen belirtmek gerekir ki, ....'nun 27.06.2003 tarih ve ..... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır buna göre davacı taraf, kural olarak akdi ilişkinin varlığını, malın teslim edildiğini veya bedelin ödendiğini, davalı taraf ise bedelin ödendiğini veya malın teslim edildiğini kanıtlama mükellefiyeti altındadır.Taraflara HMK'nın 222. maddesi kapsamında ticari defterin ibrazı için usulüne uygun olarak ibraz emri gönderilmiş, taraflarca ticari defterler ibraz edilmiş, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir. Davacı, davalı ile aralarında mal alımına ilişkin sözleşme bulunduğunu hizmetin verildiğini ancak alacağını tahsil edememesi nedeniyle başlattığı icra takibine vaki itirazın iptalini talep etmiştir. Dosya arasına alınan fatura ve kayıtlar ile tarafların ticari defterlerinden davacının edimin ifa ettiği kabul edilmiştir. Taraf ticari defterlerindeki kayıtların incelenmesi sonucu bilirkişi raporu tanzim edildiği, taraf ticari defterleri arasında tam bir uyum olduğu görülmüştür. Bu haliyle davalının davacıya 358.130,81 TL borçlu olduğu kabul edilmiştir. Davacı TTK 1530 uyarınca davalının temerrüde düştüğünü, faizin zikredilen maddede belirlenen tarihte oluştuğunu, davalı ise takip tarihine kadar temerrüdün oluşmadığını iddia etmektedir.Yapılan incelemede davacı ile davalı arasındaki ilişkinin satış sözleşmesinden kaynaklandığı, tarafların arasındaki hukuki ilişkinin incelenmesinde hizmet veya tedarik sözleşmesi dışında taraflar arasındaki ekonomik güç farkının bulunduğu davacı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla genel temerrüt hükümlerinin eldeki dosyada uygulanacağı kabul edilmiştir. Davacının takip öncesi davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin eldeki davada delil sunulmamış olduğundan takip öncesi döneme ilişkin davacının faiz talebi yersiz olmakla davanın asıl alacak yönünden kabulüne, faiz talebi yönünden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulüne,.... esas sayılı icra takibine vaki itirazın 358.130,81 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,Hükmedilen 358.130,81 TL asıl alacak üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,Bu karar nedeniyle alınması gerekli 24.463,92 TL harçtan peşin alınan 4.789,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.674,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 57.300,93 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 22.172,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 2.265,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 2.132,95 TL'si ile 80,70 TL başvurma, 4.789,66 TL peşin harç toplamı 7.003,31 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,Dair, Davacı Vekili Av. ...., Davalı Vekili Av. ....'ün yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ....Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip.... ¸e-imzalıdır. Hakim .... ¸e-imzalıdır.