istanbul bölge adliye mahkemesi 13. hukuk dairesinin, davacının nakliye faturasına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, davalının eksik hizmet ve karşı alacak iddialarını değerlendiren istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, davacının nakliye faturasına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, davalının eksik hizmet ve karşı alacak iddialarını değerlendiren istinaf kararı.

Özet: Davacı şirket, başlattığı icra takibine davalının 283.568,10 TL tutarındaki faturaya yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatını talep ederek, söz konusu nakliye hizmetinin tam olarak sunulduğunu ve faturanın davalıya tebliğ edilip itiraz edilmediğini iddia ederken; davalı şirket, davacının talep ettiği hizmetin sözleşme kapsamında eksik ifa edildiğini, özellikle boş palet iadesi yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle kendisinin davacıdan 339.611 TL tutarında daha yüksek bir alacağı bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████ Esas

KARAR NO : █████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : ████████ Esas- ████████ Karar

TARİH: █████/2023

KARAR TARİHİ: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlu şirket aleyhine 17.08.2020 tarihli 283.568,10 TL tutarında fatura, 19.08.2020 tarihli 12.331,00 TL tutarında fatura, 21.08.2020 tarihli 164.765,41 TL tutarında fatura alacağı üzerinden 460.664,51 TL toplam tutarlı icra takibi başlatıldığını, davalı itiraz dilekçesinde borca kısmen itiraz ettiğini, 19.08.2020 tarihli 12.331 TL tutarında fatura, 21.08.2020 tarihli 164.765,41 TL tutarında faturaları kabul ettiğini, 17.08.2020 tarihli 283.568,10 TL tutarında faturaya ise itiraz etmesi neticesinde işbu itirazın iptali davasını açtıklarını, davalı şirkete 17.08.2020 tarihli ve ... nolu faturadan kaynaklı hizmet sunulduğunu, fatura tebliğ edilmiş ve davalı tarafından kabul edildiğini, müvekkil şirketin, davalıya 10.08.2020 ve 16.08.2020 tarihleri arasında 30.234 km taşıma gerçekleştirmekle nakliye karşılığı 283.568,10 TL hizmeti sunduğunu, ilgili fatura web fatura sistemi üzerinden davalı şirkete 17.08.2020 tarih ve 15.42,00 saatinde tebliğ edilmiş olup, tebliğ edilen faturaya itiraz da edilmemiştir devamla davalıdan müteaddit defalar alacakların ödenmesi talebinde bulunulmuş ancak davalı ödeme yapmadığını, İstanbul 21. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, yukarıda bahis konusu edilen fatura dışındaki 2 faturanın ödendiğini, ancak ... nolu faturanın ödenmediğini, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, davalı şirketin %20‘den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, İstanbul 21. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına taraflarınca yapılan itirazın iptali sebebiyle işbu davayı ikame ettiklerini, ancak davacı tarafın bu taleplerinin haksız ve yersiz olduğunu, huzurdaki davanın ve iddia ile cevaplarının anlaşılabilmesi için öncelikle, davacı ile vekil eden arasındaki ticari ilişkinin net bir şekilde belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın vekil edenin ilgili yasal mevzuat uyarınca başlatmış olduğu ihale sürecine teklif vererek dahil olduğunu, ancak ihale süreci devam ederken, vekil edenin işlerinin aksamaması ve ticari faaliyetini sürdürebilmesi için davacı taraf ile bir takım geçici ve tek seferlik işleri kapsayan sözleşmeler yapıldığını, bu sözleşmeler, 12.11.2019 tarihli ...Toplama hizmet alım sözleşmesi ile 30.06.2020 tarihli ...Toplama hizmet alım sözleşmesi olduğunu, davacı taraf ile yapılan sözleşmelerin 9. maddesinde sözleşmelerin geçerlilik süresi belirlendiğini, ayrıca sözleşmenin 5. maddesinde ise yapılacak işin tanımının belirlendiğini, buna göre, 12.11.2019 tarihli sözleşmeye göre davacı tarafın, vekil edene ait ürünlerinin ... marketlerine ait ana depolardan sevkiyatının yapılması ve boş paletlerin sağlam ve eksiksiz bir şekilde toplanması işini üstlendiğini, bu işin süresinin ise 14.11.2019-15.06.2020 olarak belirlendiğini, 30.06.2020 tarihli sözleşmeye göre ise, davacı tarafın vekil edene ait ürünlerinin ... ve ... marketlerine ait ana depolardan sevkiyatının yapılması ve boş paletlerin sağlam ve eksiksiz bir şekilde toplanması işini üstlendiğini, bu işin süresi ise 01.07.2020-09.08.2020 olarak belirlendiğini, davacı tarafın yukarıda bahsi geçen işleri sözleşmelerde öngörülmüş süreler içerisinde yerine getirmediğini, gerçekten de, davacı tarafın ... ve ... marketlerinden toplaması ve vekil edene iade etmesi gereken paletleri vekil edene iade etmeyerek işinin eksik yaptığını, bu sebeple vekil edenin zararı oluştuğunu, vekil eden sözleşmeye göre kendisine iadesi gereken 11.235+1.355+516 paleti marketlerden teslim almadığını ve vekil edene iade etmediğini, aksini iddia eden davacının bunu ispatla mükellef olduğunu, davacının sözleşme ile yüklendiği edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini iddia ediyor ise bunu ispatlaması gerektiğini, bu hususta vekil eden eksik iş sebebi ile davacı tarafa 31.10.2020 tarihli ve ... numaralı fatura düzenleyip gönderdiğini, davacının yapmadığı iş için huzurdaki dava ile 283.568,10 TL talep ederken, vekil edene olan 320.139,90 TL borcundan bahsetmediğini, ayrıca vekil eden ayrıca 31.10.2020 tarihli 3 adet fatura daha düzenlediğini ve davacı tarafa gönderdiğini, bu faturalar, ... numaralı ve 8.653,82 TL bedelli, ... numaralı ve 2.163,46 TL bedelli ve ... numaralı ve 8.653,82 TL bedelli faturalar olduğunu, yani davacının vekil edene toplam 339.611 TL borcu bulunduğunu, hal böyleyken, davacının sözleşme ile yükümlendiği edimlerini tam olarak yerine getirmemişken, bir de sözleşmeden doğan bir alacağı olduğunu iddia etmesi taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve kanunlara aykırı olduğunu, davacının fatura konusu işi yerine getirmediğini, vekil edeni zarara uğrattığını vekil edene borçlu durumda olduğunu, öncelikle davacının eksik ve ayıplı ifa sebebi ile huzurdaki davaya konu alacak iddiasının yerinde olmaması sebebi ile davanın reddine karar verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte olması halinde, takas taleplerinin olduğunu, kurulacak hükmün ve tahkikatın takas talepleri üzerinden yürütülmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi █████/2023 Tarih ve ████████ Esas- ████████ Karar sayılı kararında; Davacı tarafından davalı aleyhine faturalardan kaynaklı alacağın tahsili için icra takibi yapıldığı takibe kısmi itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, davacının alacaklı olup olmadığının araştırılması için tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda mali müşavir bilirkişiden ve sözleşme uzmanı bilirkişiden raporlar alındığı, alınan raporlar ile davacı tarafından icra takibine konu edilen faturaların her iki tarafın ticari defterlerine kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, davalının paletlerin teslim edilmediğini belirterek takas talebinde bulunduğu ve davacıya 13.106 adet palet için 320.139,90 TL'lik fatura kestiği, davalı taraf sunduğu paket icmalinde 60.741 adet paleti iade almadığını bildirse de 13.106 adet palet için fatura kestiği, yani davalının teslim almadığını iddia ettiği palet ile faturalandırdığı palet arasında ciddi bir fark olduğu, bu şekilde davalının teslim aldığı tüm paletlerle ilgili palet kontrol formu veya teslim belgesi düzenlenmediğinin anlaşıldığı, ayrıca taraflar arasında imzalanan teknik şartnamenin 3/4.maddesinde paletlerin araçlara yükleme işinin market görevlileri tarafından yapılacağının düzenlendiği, davalının paletlerin alınması konusunda yeterli organizasyonu yapmadığı ve basiretli bir tacir gibi davranmadığı, bu şekilde davacıdan alacaklı olduğunu ispatlayamadığı gözetilerek davalının takas talebinin yerinde olmadığı kanaati ile açılan davanın kabulüne, 283.568,10 TL asıl alacak üzerinden icra takibinin devamına, davacı lehine kabul edilen tutar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilmiş 12.11.2019 tarihli sözleşmeye göre davacı yan vekil edene ait ürünlerinin ... marketlerine ait ana depolardan sevkıyatının yapılması ve boş paletlerin sağlam ve eksiksiz bir şekilde toplanması işini üstlendiğini, bu işin süresi ise 14.11.2019-15.06.2020 olarak belirlendiğini, 30.06.2020 tarihli sözleşmeye göre ise, davacı yan vekil edene ait ürünlerinin ... ve ... marketlerine ait ana depolardan sevkıyatının yapılması ve boş paletlerin sağlam ve eksiksiz bir şekilde toplanması işini üstlendiğini, bu işin süresi ise 01.07.2020-09.08.2020 olarak belirlendiğini, davacı yan bahsi geçen bu sözleşmelere göre vekil edene iadesi gereken 11.235+1.355+516 paleti marketlerden teslim almadığını ve vekil edene iade etmediğini, bu hususta vekil eden eksik iş sebebi ile davacı yana 31.10.2020 tarihli ve ... numaralı fatura düzenlemiş ve gönderdiğini, davacı yan yapmadığı iş için huzurdaki dava ile 283.568,10 TL talep ederken, vekil edene eksik iş sebebiyşe 320.139,90 TL borcunun mevcut olduğunu, vekil eden ayrıca 31.10.2020 tarihli 3 adet fatura daha düzenlemiş ve davacı yana gönderdiğini, bu faturalar, ... numaralı ve 8.653,82 TL bedelli, ... numaralı ve 2.163,46 TL bedelli ve ... numaralı ve 8.653,82 TL bedelli faturalar olduğunu, yani davacı yanın vekil edene toplam 339.611 TL borcu bulunduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki hukuka aykırılıklara itirazların daha önce detaylı olarak yapıldığını, bilirkişinin yapmış olduğu incelemede boş paletlerin sağlam ve eksiksiz toplanıp vekil edene getirilmesi işinin davacıya ait olduğunun tespit edildiğini, bu hususta işi tam ve eksiksiz yaptığının ispat yükünün davacıda olduğunu, ancak davacı faturaya konu işi yaptığına dair herhangi bir delil, bilgi veya belge dosyaya sunmadığını, davacı bu işi eksik yapmış ya da hiç yapmadığını, davalının takas talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, davalı tarafından palet kontrol formu bulunmayan ve müvekkile iadesi yapılmamış paletlerin mevcut olduğunu, davacı yan taraflar arasındaki sözleşmeye göre, ... ve ... marketlerinin farklı farklı şube ve depolarından paletleri topladığını, paletlerin davalıya iadesi konusunda dosyaya sunulmuş bir delil olmadığını, bu hususya ilgili belgeleri daha önce dosyaya ibraz ettiğini, dosya kapsamında bulunan 2.ek raporda davacının dava dışı marketlerden aldığı paletleri davalıya teslim etmesi gerektiği, davacının bu paletler dava dışı marketlerden teslim aldığı tespitini yapan bilirkişilerin, bu paletlerin hangi mağazadan, hangi tarihte alındığı gibi detayların açıklanması gerekliliği belirtildiğini, bunun üzerine tarafınca bildirilen ve sunulan evraklar üzerine inceleme yapan bilirkişiler, mahkemece kendilerinden talep edilen hususları izah etmek yerine davacı vekili gibi beyanda bulunmayı tercih ettiklerini, bilirkişilerin görevini eksik yapmasına rağmen yerel mahkeme tarafından bu raporlar hükme esas alındığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava; dava ve icra takibi dayanağı faturalara konu hizmetin davalıya verilmesine rağmen fatura bedellerinin ödenmediği iddiasıyla alacağın tahsili için başlatılan icra takibine kısmi itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından davalı aleyhine █████/2020 tarihli 12.331,00 TL bedelli, █████/2020 tarihli 164.765,41 TL bedelli ve █████/2020 tarihli 283.568,10 TL bedelli faturalara dayalı olarak 460.664,51 TL asıl alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalı tarafından takibe sadece █████/2020 tarihli 283.568,10 TL bedelli faturaya konu alacak ve bu alacağın fer'ileri yönünden itiraz edildiği ve iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen █████/2019 tarihli ...Toplama Hizmeti Sözleşmesi'nde kararlaştırılan işin süresinin █████/2019-█████/2020 tarihleri, █████/2020 tarihli ...Toplama Hizmeti Sözleşmesi'nde kararlaştırılan işin süresinin █████/2020-█████/2020 tarihleri arası olduğu ve idarenin talep etmesi halinde sözleşmesinin süresinin 3 aya kadar uzatılabileceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu sözleşmelerde işin tanımının maddede belirtilen marketlerin depolarına davalının ürünlerinin sevkiyatının davacı tarafından yapılarak bu sevkiyatlar neticesinde depolarda birikecek boş paletlerin sağlam ve eksiksiz toplanarak davalıya getirilmesi işi olduğu, işin teknik özelliklerinin ve diğer ayrıntıların sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamede düzenlendiği, Teknik Şartname'nin 3/4.maddesinde "...'e ait depolara sevkiyat ... A.Ş.'ye ait paletlerle yapılacaktır. ... A.Ş. sevkiyatı gerçekleştirilen paletlerle ilgili olarak ... depolarıyla karşılıklı mutabakatlarını haftalık periyodlarla yapacak ve Yüklenici'ye bildirimde bulunacaktır. Yüklenici, ... depolarından fabrikaya gönderilecek olan Ahşap paletleri geri getirmekle yükümlüdür. Paletlerin araçlara yüklenme işi; market yetkilileri tarafından yapılacak olup, yüklenici paletlerin yüklenmesi esasında da yine yüklemeye nezaret ederek ürünlerin tam ve sağlam bir şekilde yüklendiğini tespit etmekle yükümlüdür. Mutabakatla belirlenen adette paletin, sağlam ve eksiksiz bir şekilde, bedel talep etmeden toplayarak ... A.Ş.'ye teslim edilmesi gerekmektedir. Teslim edilmeyen paletler aylık olarak Yüklenici'ye fatura edilir." hükmünün düzenlendiği görülmüştür. Taraflar arasında akdedilen en tarihli sözleşmede idarenin talep etmesi halinde sözleşmesinin süresinin 3 aya kadar uzatılabileceğinin hüküm altına alındığı, davacı tarafından sözleşme süresinin bitim tarihinden itibaren hizmet vermeye devam ettiği gözetildiğinde sözleşme süresinin 3 aya kadar uzatılığı hususunda tarafların zımnen anlaştığı ve davacının dava konusu alacak yönünden de sözleşme kapsamında hizmet verdiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında █████/2020 tarihli 283.568,10 TL bedelli faturaya konu hizmetin verildiği hususunda ihtilaf bulunmayıp, söz konusu fatura davalının ticari defterlerinde de kayıtlıdır. Davacının ticari defterlerine göre █████/2021 tarihi itibariyle davacının davalıdan 487.17070 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davalının davacıya 498.684,78 TL borçlu olduğu, davalı tarafından davacıya gönderilen hesap mutabakatına göre ise █████/2021 tarihi itibariyle davalının davacıya 460.610,10 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf taraflar arasında akdedilen █████/2019 tarihli ve █████/2020 tarihli ...Toplama Hizmeti Sözleşmeleri kapsamında davacının davalıya ait ürünleri sözleşmede belirtilen marketlere sevk etmek ve boş paletleri toplamakla görevli olduğunun hüküm altına alınması sebebiyle davacı tarafından boş paletlerin toplanarak davalıya teslim edilip edilmediği, buna göre davalının alacaklı olup olmadığı, takas def'inin ileri sürülüp sürülemeyeceği hususlarındadır. Davalı tarafından icra takibinden sonra düzenlenen söz konusu faturalar davacı tarafından ticari defterlerine kaydedilmemiş ve davalıya iade edilmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davacının boş paletleri toplayarak davalıya iade etme yükümlülüğü var ise de, Mahkemece de isabetli bir şekilde belirtildiği üzere teknik şartnameye göre davalının ilk önce toplanacak boş palet sayısı üzerinde marketler ile haftalık mutabakata varması ve söz konusu mutabakatları davacıya bildirmesi akabinde davacının marketlere giderek market çalışanlarının yüklediği boş paletleri davalıya teslim etmesi gerekmektedir. Mahkemece davalıya marketlerle mutabakata varılan boş paletlere ilişkin mutabakat formları, bunların davacıya bildirildiğine ilişkin belgeler, market çalışanları tarafından davacıya teslim edilip davacı tarafından kendisine teslim edilmeyen paletlere ilişkin bilgiler, davalının savunmasına göre marketlerle mutabakata varılmayan ve kontrol formu bulunmayan, davacının teslim aldığı ancak davalıya iadesi yapılmamış paletlere ilişkin bilgilerin sunulması için süre verildiği, davalı tarafından bir kısım belgelerin dosyaya sunulduğu, bu belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen 2.ek raporda davalının istinaf sebebinin aksine sunulan mutabakat formlarındaki boş paletlerin davalıya teslim edildiğinin tespit edildiği, marketlerle mutabakata varılmayan ve kontrol formu bulunmayan paletlere ilişkin teknik şartnameye göre davacının yükümlülüğünün doğmadığı, buna rağmen bu paletlerin davacı tarafından marketlerden teslim alındığı ve davalıya iade edilmediği hususunun davalı tarafından ispat edilemediği, neticeten davalı tarafından düzenlenen █████/2020 tarihli 320.139,90 TL bedelli faturadaki 13.106 adet palet için marketlerle mutabakata varıldığı, bu hususun davacıya bildirildiği ve davacı tarafından teslim alınarak davalıya iade edilmediği hususunun davalı tarafından yazılı deliller ile ispat edilemediği, yine davalı tarafından düzenlenen █████/2020 tarihinde düzenlenen 8.653,82 TL, 2.163,46 TL ve 8.653,82 TL bedelli faturalarının dayanak belgelerinin de dosyaya sunulmadığı, davalı tarafından davacıya gönderilen hesap mutabakatındaki alacak miktarından da bu mutabakattan önce düzenlenen ihtilaflı faturaların mahsup edilmediği gözetildiğinde davalı tarafından düzenlenen ve icra takibinin konusu yapılan faturalara itibar edilmesinin ve takas def'i dikkate alınarak davacı alacağından mahsup edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.370,53 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 4.843,00TL harcın mahsubu ile bakiye 14.527,53 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.