Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, elektrik trafosu satışından doğan alacağın tahsili için faturaya itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli davanın gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, davacının davalıya sattığı trafo bedelinin tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali istemini konu almaktadır. Davacı, faturaya itiraz eden davalının borcu ödememekte ısrar ettiğini ve trafo arızasının garanti dışı olduğunu ileri sürerken; davalı, trafonun sipariş edilen özel ayarlarla (özellikle akım koruma rölesi ayarları) üretilmesi ve teslim edilmesi gerektiği halde, bu ayarların yapılmamasından kaynaklanan bir arıza nedeniyle trafonun kullanılamaz hale geldiğini ve bu durumun üretici/satıcı olan davacının kusurundan kaynaklandığını iddia etmektedir. Bölge Adliye Mahkemesinin önceki kararı kaldırması üzerine yeniden görülen davada, tarafların iddiaları ve elektrik elektronik mühendisi bilirkişi raporu ışığında trafo arızasının sebebi ve sorumluluğu tespit edilmeye çalışılmaktadır.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA". ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile verilen hüküm istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM . HD'nin █████/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosya yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan yargılaması sonucunda;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının elektrik malzemeleri imalatı ile uğraştığını, davalı firmaya trafo satıldığını ve fatura düzenlendiğini, davalının noter aracılığı ile faturaya itiraz ettiğini, davacının bu ihtarnameye cevap verdiklerini, davalı tarafça trafonun arızalı olduğunun söylendiğini ve trafonun üzerinden yapılan ekspertiz raporunda arızanın garanti dışı olduğunun belirtildiğini, davalının fatura bedelini ödememekte ısrar etmesi üzerine Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, öncelikle davalının menkul, gayrimenkul ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, itirazın iptali ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde söz edilen ve cevap dilekçesinde de sıkça bahsedilecek olan "Akım Koruma Rölesi" ile "Hermetik Koruma Rölesi"nin trafo içerisindeki görevini anlatan, arızanın nerede ve nasıl meydana geldiğini gösteren çizimlerin ekte sunulduğunu, davalının metal işleme, trailer, lowbed alanlarında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davacıdan trafo talebinde bulunduğunu, monoblok trafo siparişlerinde; tüm yazılımsal ve mekanik kurulum üretici ve bayisine ait olduğunu, parça olarak değil yekpare şekilde trafo siparişi verildiğini, tesisin ihtiyaçları ve altyapısı gözetilerek aşırı akım ve toprak arıza röle ayarları için uygulanması gereken değerlerin bilgisi imalatçı firmaya gönderilmek üzere yetkili satıcı olan ... Sanayi Ltd. Şti. firmasına bildirildiğini, bu teknik onayın üzerinde yer alan "1HO2 HÜCRESİ 20A'E SET EDİLECEKTİR" ifadesi bizzat davacı ... tarafından yazıldığını, ... monoblok trafonun bu ayarlar doğrultusunda üretileceğini temin ettiğini, fabrikanın elektrik altyapısı tamamlanarak sipariş edilen trafo Konya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün gözetiminde geçici olarak faaliyete geçirildiğini, geçici kabul sırasında elektrik tesisleri kabul yönetmeliğinde belirtilen testler ve incelemeler kapsamında trafoyu olası kötü etkilerden korumak amacıyla kullanılan "hermetik koruma rölesi" test edilerek manuel açma ihbarı verdirilmiş ve koruma aracının çalıştığı test edildiğini, son teknik detayların da tamamlanmasından sonra monoblok trafo mekanik ve yazılımsal olarak bütünüyle teslim alınarak 13.08.2020 tarihinde faaliyete geçirildiğini, 22.05.2022 günü bölgede meydana gelen elektrik kesintisinin akabinde trafonun hata verdiğini, üretici firma ... ile iletişime geçildiğini, karşı tarafın direktifleri doğrultusunda trafo tekrar çalıştırılmadığını, davacı ... ile irtibata geçilerek konu aktarıldığını, üretimin aksamaması adına ... tarafından ikame trafo gönderildiğini, ... ile gerçekleştirilen görüşmelerde belirtilmesine ve teknik detayların davalının ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzeltilmesinin talep edilmesine rağmen bu talebin gözardı edilmiş olması meydana gelen arızada kusurun üretici ve/veya bayisinde olduğunu doğrular nitelikte olduğunu, 24.05.2022 tarihinde dava dışı üretici ... Enerji tarafından gönderilen ekspertiz görevlisi; yazılı talimata rağmen ayarları yapılmayan akım koruma rölesinin tüm ayarlarını olay gerçekleştikten sonra yaptığını, monoblok beton köşk şeklinde sipariş edilen trafonun "akım koruma rölesinin" ayarlanması işlemini üretici ve/veya bayisinin yapması gerektiğini, meydana gelen arızanın bu ayarın yapılmaması sebebiyle oluştuğu bilirkişi incelemesiyle de sabit olduğunu belirterek davanın davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasıdır.Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Ticaret ve San. Ltd. Şti., borçlusunun ... Tic. Ltd. Şti. olduğu, takip dayanağının faturadan kaynaklandığı, 338.191,25 TL fatura bedeline istinaden takip başlatıldığı görülmüştür. Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden █████/2022 tarihli Bilirkişi Elektrik Elektronik Mühendisi ... rapor alınmış, bilirkişi raporunda sonuç olarak; tespit konusu trafonun █████/2020 tarihinde Konya Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü tarafından tesiste herhangi bir eksik ve özür görülmediği ve trafonun devreye alındığı, ... tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli ekspertiz raporunda söz konusu arızanın trafonun aşırı akım rölesinin ayarlı olmadığının belirtildiği, trafoya ait aşırı akım rölesi ayarlarının üretici firma tarafından yapılması gerektiği, söz konusu arızanın trafonun devreye alınma tarihi olan █████/2020 tarihinden yaklaşık yirmi iki ay gibi bir süre sonra █████/2022 tarihinde meydana geldiği, söz konusu arızanın kullanımla ve zamanla meydana geldiğinin anlaşıldığı bu nedenle tespit konusu trafo arızasının üretim kaynaklı olduğu belirtilmiştir. Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin █████/2023 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılmış ve dava ... E. sıramıza kaydedilmiştir. Konya BAM . HD. Kaldırma kararında özetle:"...Mahkemece davacı tarafından davalıya daha önceden satılan trafonun ayıplı olması ve davalının süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunması halinde davalının trafonun misliyle değiştirilmesini talep etme hakkının bulunduğu gözetilerek; davacı tarafça davalıya satılan trafonun halen kimin elinde olduğu taraflardan sorularak trafonun ayıplı olup olmadığının bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle tespiti ve davalı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığının değerledirilmesinden sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davalı tarafça itiraz edilerek kabul edilmeyen fatura nedeniyle iade faturası düzenlemesi zorunluluğu bulunduğu yönündeki hatalı gerekçe ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır..." şeklinde hüküm kurulmuştur.Kaldırma kararı sonrası mahkememizce bir elektrik elektronik bilirkişisi eşliğinde keşif icra edilerek bilirkişiden trafonun ayıplı olup olmadığı ayıbın gizli ayıp yada gizli ayıp olup olmadığı davalının ayıbı hangi tarihte öğrenebileceğinin tespiti yapılması istenilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Transformatörde meydana gelen arızanın sekonder koruma rölesinin ayarlarının İmalatçı ... firması tarafından ayarlarının yapılacağı teyit edilmesine rağmen yapılmadan ve devreye alınmadan gönderilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Koruma rölesinin düzgün bir şekilde devreye alınmış olması durumunda, transformatörün aşırı yüklenme veya kısa devre gibi durumlarda korunması sağlanabileceğini raporunda belirtmiştir.Aynı bilirkişi tarafından █████/2025 tarihli ek raporda özetle;07.01.2025 tarihli raporun 2-arıza sebebi bentte "trafonun ayıplı olmadığı, trafoyu koruması gereken ayarların yapılmadığı” tespit edildiğini, Sekonder koruma rölesinin ayarlarının yapılması hususu trafonun teknik olarak imalatı ile ile ilgili bir durum olmayıp, kullanıma yönelik bir durum olduğunu, Dolayısıyla bu sebeple gerek üretici firma ... veya gerekse de satıcı firma ... firmasının bu konuda teknik olarak bir sorumluğunun olduğunu, açık veya gizli bir ayıbı bulunmayan bir makineye ilişkin teknik olarak gerek satıcı firmanın gerekse de üretici firmanın garanti sorumluluğunun da bulunmadığını, Akım rölesinin ayarlı olarak çalışıp çalışmadığı kullanıcının kontrol ve sorumluğunda olan bir husus olduğunu, Bu hususun trafonun çalışması esnasında ortaya çıkan harekete dayalı çalışmadan kaynaklı bir durum olduğu için üretici veya satıcı firmaya teknik olarak bir garanti sorumluluğu yüklenemeyeceğini, dava konusu trafo teknik olarak ayıplı bir trafo olmadığı için gizli ayıplı veya açık ayıplı olduğu, bu ayıbın ne zaman tespit edilebileceği noktasında bir tespitimiz olamaycağını, Davalı firmanın trafonun arızasını ne zaman tespit ettiği noktasında da bir tespitimiz bulunmadığını raporunda belirtmiştir. Mahkememizce daha sonra dosya Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle 2 EPDK uzmanı ve 1nitelikli hesap uzmanından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2026 tarihli raporda özetle; Davaya konu trafonun ... marka 1000 kVA 36 kV (A PLUS) PLUG-IN BUSHING olduğu, Davacı şirket tarafından davalı şirket adına █████/2022 tarihli “Trafo 1000 kVA 36 kV (A PLUS) PLUG-IN BUSHING ASTOR SERİ NO: ... ” açıklamalı KDV dahil 338.191,25,-TL. bedelli fatura tanzim edildiği, Davacı şirket tarafından █████/2022 tarihinde Konya . İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasında davalı şirket adına 338.191,25,-TL. toplam alacak bedeli üzerinden İlamsız takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, Davaya konu trafonun hasarlanması ile ilgili olarak davacı ve dava dışı üretici firmaya bir kusur atfedilemeyeceği, hasarla ilgili olarak kullanıcı davalı şirketin tümüyle kusurlu olduğu, Konya . İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibinin 338.191,25 TL üzerinden takip tarihi itibariyle devam edebileceği, İcra inkar tazminatı hususundaki talebin Mahkemenin takdirinde olduğunu raporlarında belirtmişlerdir.Mahkememizin █████/2023 tarihli kararında; " davacı tarafından davalıya satılan ikinci trafo ücretinin ödenmediğinden bahisle, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas nolu dosyasında takip yapıldığı, yapılan takibe itiraz üzerine mahkememizde itirazın iptaline yönelik dava açıldığı, taraf iddiaları ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıya teslim edilen ikinci trafonun yeni bir satış mı olduğu, yoksa daha önce davalıya teslim edilen trafonun yerine garanti kapsamında davalıya teslim edilen trafomu olduğu, sorunun çözümlenmesi gerektiği, davacı tarafından davalıya teslim edilen ikinci trafo hakkında davacı tarafından yeni bir fatura kesilmesi, davalı tarafından sunulan 07.04.2023 tarihli dilekçeden anlaşıldığı üzere, ikinci kesilen fatura nedeniyle iade faturasının kesilmediği, davacı tarafından kesilen fatura dikkate alındığında yapılan teslimin yeni bir satım nedeniyle olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluştuğu, aksi bir durumun yazılı bir delille ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafından sunulan deliller incelendiğinde bu yönde bir delilin bulunmadığı, davalı vekilince yemin deliline dayanılmadığına yönelik beyanda bulunulduğu, davalıya teslim edilen ikinci trafonun yeni bir satış olduğu, davalı tarafından satış bedelinin ödenmediği de dikkate alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verilmiştir.Konya BAM . HD'nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı sonrası, mahallinde keşif yapılarak bilirkişiye gerekli inceleme yaptırılmış, bilirkişi tarafından davaya konu trafonun ayıplı olmadığı ve trafoyu koruması gereken ayarların yapılmadığı tespit edilmiştir. Alınan rapor ile Konya .Sulh Hukuk Mahkemesi dosyasında alınan █████/2025 tarihli rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Alınan bilirkişi heyeti raporu ile de, davaya konu trafoda bir kusur bulunmadığı, hasarın davalı şirketin kusurundan kaynaklandığı, davacı ve dava dışı üretici firmaya bir kusur atfedilemeyeceği tespitinde bulunulmuştur. Alınan bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. BAM kaldırma kararı sonrası tanık beyanları alınmış, ancak tanık beyanlarının dosyamıza bir katkı sağlamayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan denenler ve BAM kaldırma kararı sonrası yapılan inceleme neticesinde, davacı tarafından davalıya teslim edilen ilk trafonun ayıplı olmadığı, bu nedenle ikinci olarak teslim edilen trafonun ilk trafonun yerine verilen trafo olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı tarafından kesilen fatura dikkate alındığında, ikinci trafonun tesliminin, yeni bir satım nedeniyle olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluştuğu, aksi bir durumun yazılı bir delille ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafından sunulan deliller incelendiğinde bu yönde bir delilin bulunmadığı, davalıya teslim edilen ikinci trafonun yeni bir satış olduğu, davalı tarafından satış bedelinin ödenmediği de dikkate alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın kabulü ile; davalının Konya .icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren reeskont faizi işletilmesine,2-Alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağa uygulanacak %20 icra inkar tazminatı olan 67.638,25 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 338.191,25 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 23.101,84 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 4.084,51 TL. harcın mahsubu ile kalan 19.017,33 TL. Eksik harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, 4-Davacı tarafından 4.084,51 TL peşin harç gideri, 80,70 TL başvuru harcı gideri, 133 TL ihtiyati haciz harcı gideri, 3.030,30 TL. Keşif harcı gideri, 18.500 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 2.050 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 27.878,51 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 338.191,25 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 54.110,60 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.360 TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine, Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip Hakim Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.