Danıştay Onikinci Daire, 3201 sayılı Kanun uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilen emniyet müdürünün işlem iptali ve parasal hakları davasını temyiz incelemesine aldı.
Özet: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 55. maddesi uyarınca kadrosuzluk gerekçesiyle emekliye sevk edilen 2. sınıf emniyet müdürünün, önceki terfi ettirilmeme işlemlerinin yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle emekliliğe sevk için hukuki dayanak kalmadığı tespit edilerek, bu işlemin iptali ve yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine hükmeden bölge idare mahkemesi kararının, Danıştay tetkik hakimince temyiz isteminin reddedilerek gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması yönünde görüş bildirilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı 2- ... MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLLERİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Bakanlık olurunun iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 3201 sayılı Kanun'un emredici hükmü gereği mevcut emniyet müdürü/amiri sayısını sınırlı sayıdaki kadro sayısına çekmekle mükellef durumda olan idarenin kadrosuzluk nedeniyle re'sen emekliye ayrılacak personeli belirlemesi gerektiği, davalı idarenin de bu kapsamda yapmış olduğu değerlendirmede kamu yararı amacına aykırı ve hizmet gerekleri dışında subjektif sebeplerle hareket ettiğini gösteren bir durumun söz konusu olmadığı, bulunduğu rütbeye terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemediği açık olan davacının, Kanun'un amacı dahilinde emekliye sevkine yönelik idarenin takdirinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak; davacının 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesi işlemleri yargı kararıyla iptal edildiğinden ve dolayısıyla davacının emekliye sevk edilmesini gerektiren hukuki sebeplerin varlığı ortaya konulmadığından, 2021 yılı itibarıyla 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu emekliye sevk edilmesi işlemi hukuka aykırı olduğundan, görevine devam etmesi halinde alabileceği tüm parasal hakların davacıya ödenmesi gerektiğinden bahisle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların (fazla çalışma ücreti dahil) hak ediş tarihlerinden itibaren davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve...sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair ...tarih ve ... sayılı işlem yönünden gerekçesi değiştirilerek onanması, parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunu... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair... tarih ve ... sayılı Bakanlık olurunun iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Kanun'un 6638 sayılı Kanun ile değiştirilen 55. maddesinin birinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbeleri sayılmış; ikinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri gösterilmiş; üçüncü fıkrasında, her amir rütbesinde bulunması gereken kadro sayısına esas alınacak oran azami olarak gösterilmiş; dördüncü fıkrasında, bu rütbelere terfilerin yetkili kurullarda kıdem sırasına göre görüşüleceği ve maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakata göre yapılacağı belirtilmiş; beşinci fıkrasında, kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, aynı tarihte terfi edenlerden sicil notu yüksek, sicil notlarının eşitliği halinde ödül ve takdirnamesi fazla, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise, sicil numarası daha küçük olanların diğerlerine göre kıdemli sayılacağı öngörülmüş, onbirinci fıkrasında ise; rütbe terfiinin yetkili kurullarda görüşülebilmesi için gerekli koşullar belirtilmiştir. Aynı maddenin diğer fıkralarında, rütbeler, bu rütbelere terfi esasları, terfi ve atama zamanı gibi hususlarda doğrudan Kanun hükümleriyle belirlen çerçeve dahilinde kalmak koşuluyla, liyakat koşullarını belirlemek, üst rütbedeki boş kadro sayısına göre terfileri önermek ya da ikinci meslek derecesindeki görev unvanlarına ataması yapılacak personeli değerlendirmek ve öneride bulunmak üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının oluşturulması öngörülmüş, ondokuzuncu fıkrasında ise; "Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. Ancak bunlardan, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin fiili hizmet süreleri aynı usul ile iki yıl uzatılır. Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu, iki yıl sonra tekrar değerlendirilerek en fazla bir defa daha uzatılabilir, görev süresi uzatılmayanlar ise kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler." denildikten sonra yirmibirinci fıkrasında; ondokuzuncu fıkra hükümlerine göre emekliliğe sevk edilen emniyet amirlerine, emekliye sevk edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, en yüksek devlet memuru aylığının %110'u oranında altmış yaşına kadar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kadrosuzluk tazminatı ödeneceği kuralına yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu karar, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun... tarih ve...sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden incelendiğinde;Davacının Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken 2016 yılında görevden uzaklaştırıldığı, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarıldığı, bu işleme karşı yaptığı başvuru üzerine OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı üzerine görevine iade edilerek █████/2018 tarihinde tekrar görevine başlatıldığı; 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları itibarıyla terfi değerlendirilmesinde davacı hakkında █████/2019 tarihli işlem ile terfi etmez kararı verilmesi nedeniyle 3. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edildiği, anılan yıllar itibarıyla 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi etmeme kararı ile emekliye sevk edilmesi işlemlerine karşı açtığı davalarda; 2016 yılı için terfi ettirilmemesi işleminin, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2017 yılı için terfi ettirilmemesine ilişkin işlem ise anılan mahkemenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla terfi durumunun objektif kurallara göre yeniden değerlendirmesi gerektiğinden bahisle iptal edildiği; 2018 yılına ilişkin terfi etmez kararına karşı açtığı davanın ise, yine aynı Mahkemenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği; 2019 yılı için verilen terfi etmez kararının ise... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine de engel herhangi bir hali bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildiği ve bu karara dayalı olarak davacının 3. sınıf emniyet müdürü olarak re'sen emekliye sevk işleminin de iptal edilmesi sonucu Mahkeme kararına istinaden 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilen davacının, terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde bir üst rütbeye terfi etmediğinden bahisle re'sen emekliye sevk edilmesi üzerine bu işlemin iptali istenildiği anlaşılmıştır.Bu durumda, 2. sınıf emniyet müdürü olarak emekliye sevk edilen davacının, 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmesine ilişkin yukarıda yer verilen ve yıllar itibarıyla tesis edilen terfi etmez kararlarına karşı açılan davaların sonuçlarının araştırılması gereğine binaen, Dairemizin E:█████████ ve █████/2024 tarihli ara kararı ile istenilen ve davalı idarelerin; davacının hakkında verilen yargı kararları neticesinde düzenlediği son rütbe-terfi durumunu gösterir hizmet cetveli incelendiğinde; davacının Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmaktayken 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın temyizi üzerine Danıştay 12. Dairesinin █████/2024 tarih E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla, yasal faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onandığı, kesinleşen yargı kararı neticesinde, davacının █████/2019 tarihinden itibaren 2. Sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi etmiş olduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda, davacının re'sen emekliye sevki için ön koşul olan, bekleme süresi dahil beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi etmemiş olma koşunun gerçekleşmediği anlaşıldığından, tesis edilen re'sen emekliye sevkine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda; davanın reddi yönünden verilen İdare Mahkmesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabülü ile dava konusu işlemin iptali, tazmin isteminin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların (fazla çalışma ücreti dahil) hakediş tarihlerinden itibaren davacıya ödenmesi ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir. Temyize konu kararın, parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının, yasal faizin başlangıcı yönünden incelendiğinde; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.Bir idari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru varsa başvuru tarihinin, başvuru yoksa davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır. Bu durumda, İdare Mahkemesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak dava tarihinin esas alınması gerekirken, ''işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların (fazla çalışma ücreti dahil) hakediş tarihinden itibaren davacıya ödenmesine'' şeklinde hüküm kurulmasında, hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, tazmin isteminin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların (fazla çalışma ücreti dahil) hak ediş tarihlerinden itibaren davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,3.Kararın, parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının, yasal faiz başlangıcı yönünden "işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek ONANMASINA,4. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.