Danıştay 12. Daire, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuzluğu nedeniyle öğretmenin iş akdinin feshedilmesinin, Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası hukuka aykırı olduğu kararı.
Özet: Bir öğretmenin olumsuz güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gerekçesiyle iş akdinin feshedilmesi işlemine karşı açtığı davada, ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bulsa da, Bölge İdare Mahkemesi Anayasa Mahkemesinin memuriyete girişte güvenlik soruşturmasını düzenleyen kanun hükmünü iptal eden kararına dayanarak fesih işlemini hukuka aykırı kabul etmiş; bu işlemin iptaline ve davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesine karar verirken, manevi tazminat talebini reddetmiştir. Danıştay, temyiz incelemesinde Bölge İdare Mahkemesinin bu kararını usul ve hukuka uygun bularak onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av....İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, ... Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak sonuçlandığından bahisle, kadroya geçiş işleminin iptal edilerek, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 23. madde uyarınca iş akdinin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve 15.000,00-TL manevi zararın tazminine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin █████/2018 tarihli ara kararı ile davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanmasına ilişkin istihbari nitelikteki bilgi ve belgeler de dahil olmak üzere tüm tespit, rapor, tutanak, bilgi ve belgelerin bir örneğinin İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünden istenildiği, gönderilen bilgi notunda bir kısım tespitlere yer verildiği görülmüş olup, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler ile davacı hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda, davalı idarenin takdir hakkını keyfi olarak kullandığından söz etmeye imkan bulunmadığı, ilgili tespitler esas alınarak tesis edilen işlemin dayandığı gerekçelerin hukuken kabul edilebilir nitelikte olduğu kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin █████/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2019 tarih ve E:███████, K:███████ sayılı kararı ile dava konusu işlemin yasal dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bendinde yer alan Devlet memurluğuna alımlarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemenin, iptal edilmesi karşısında; davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu, öte yandan; davacının hukuka aykırı işlem nedeniyle alması gereken maaşlardan yoksun kaldığı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası uyarınca dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği ve manevi tazminat isteminin reddinde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptali istemi ve maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali haklarının davanın açıldığı █████/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine, manevi tazminat ödenmesi istemine yönelik istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 23. maddesinde belirtilen şartları taşımayan davacının, iş akdinin sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesince verilen █████/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2019 tarih ve E:███████, K:███████ sayılı iptal kararı, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp, aksine, kararda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususu açıkça belirtilmiştir.Nitekim, dava konusu uyuşmazlık temyiz aşamasında iken █████/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup, davalı idarece; davacı hakkında, anılan Kanun'un 3. maddesi hükümleri çerçevesinde yeniden bir değerlendirme yapılabileceği de kuşkusuzdur.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulü, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptali istemi ve maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali haklarının davanın açıldığı █████/2018 tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, manevi tazminat ödenmesi istemine yönelik istinaf başvurusunun ise reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.