Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı davasında, istinaf sonrası bisiklet sürücüsünün müterafik kusuru yeniden değerlendiriliyor.
Özet: Bir trafik kazasında kalıcı iş göremez hale gelen bisiklet sürücüsünün, kazaya karışan aracın sigorta şirketinden talep ettiği sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı giderleri tazminatına ilişkin davada, ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmişti. Ancak, istinaf mahkemesi, bisiklet sürücüsünün kask ve koruyucu kıyafet kullanma zorunluluğu olup olmadığı, kullanmaması halinde bunun yaralanmalarının şiddetini artırıp artırmadığı ve dolayısıyla müterafik kusur durumu değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozarak dosyayı yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine geri göndermiştir. Davalı sigorta şirketi ise tazminat taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını ve davacının kusurlu olduğunu savunmuştur.
T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████................DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2020KARAR TARİHİ : █████/2025KR.YZL.TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;11.03.2015 tarihinde...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın bisiklet sürücüsü ...'e çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, davacının bu kaza nedeniyle sürekli iş göremez hale geldiğini, anılan kaza ile ilgili olarak alınan bilirkişi raporunda ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesiyle sigortalandığını, 19.08.2019 tarihinde davalıya tazminat talepli olarak başvuru yapıldığını ancak davalının 8 gün içerisinde ödeme yapmayarak temerrüde düştüğünü beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TI sürekli iş göremezlik zararı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik zararı, 100,00 TL bakıcı giderinin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ........ır'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı şirket.e 31.07.2014-2015 tarihleri arasında 46233675 numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, poliçe limitinin 268.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketine bu dosyayla ilgili başvuru yapılmadığını,geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin poliçe teminatında olmadığını, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faize itiraz ettiklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME :Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat ( sürekli-geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri) istemine ilişkindir. Dava açılmadan evvel arabulucuya ve sigorta şirketine müracaat edilmiş olup işbu dava şartları yerine getirilmiştir. Eskişehir CBS'nin █████████ Esas sayılı soruşturma dosyasının Uyap kayıtları dosya kapsamına alınmıştır.Taraflar arasındaki ihtilafın; davaya konu kazada kusur durumu, zarar miktarı, zararın poliçe teminat kapsamında olup olmadığı, temerrüt tarihi ile faizin türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Cumhuriyet Başsavcılığı'nın █████████ soruşturma dosyasında aldırılan █████/2019 tarihli Adli trafik bilirkişi raporunda; ... plakalı araç sürücüsü...'ın 2918 sayılı KTK 51 ve 84/d maddelerini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, mağdur ...'in kusurunun olduğuna dair herhangi bir bulgu tespit edilmediği ve kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı belirlenmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ████████ Esas, ████████ Karar █████/2021 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi █████████ Esas ████████ Karar █████/2024 tarihli kararı ile, " Somut olayda bisiklet sürücüsü davacının meydana gelen kaza sonucu frontal bölgesindeki kemik yapıda kırık, subdural hematom (kafa kemik kırığı ve beyin kanaması ) geçirdiği anlaşıldığından mahkemece davalının müterafik kusura ilişkin itirazları da bulunmakla bu yönde değerlendirilme yapılarak bisiklet sürücüsü davacının kask, başlık, koruyucu kıyafet kullanma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, zorunluluk olması halinde yaralanması ile kask, başlık, koruyucu kıyafet kullanmaması arasındaki illiyet bağı olup olmadığı, zararın bu nedenle artıp artmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davalının bu yöndeki istinaf itirazlarının kabulü gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereği kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine kaldırma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yerolmadığına karar verilmiştir. " ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. Bam kaldırma ilamından önce; davalı vekilinin beyan dilekçesi ekinde sunulan █████/2019 tarihli kusur raporuna göre; ... plakalı araç sürücüsü...'ın KT.Kanun'un 84/d maddesinde belirtilen "Arkadan Çarpma" kural ihlali ile 52/b mad. "sürücüler hızlarının görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar " hükmü ile 52/c mad. "sürücüler diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar" hükümlerini ihlal ettiğinden dolayı %100 oranında asli kusurlu olduğu, bisiklet sürücüsü ...'in kazanın oluşmasında etken kural ihlali yapmadığından kusurunun bulunmadığı belirlenmiştir. Bam kaldırma ilamından önce; dava konusu trafik kazası nedeniyle davacının maluliyet oranının tespiti amacı ile Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp kurumunca rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, mahkememize sunulan █████/2021 tarihli ATK raporunda, 04.01.1999 doğumlu ...'in 11.03.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasındaki yaralanmasına ilişkin maluliyet durumu ile ilgili olarak Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğinden yararlanılarak yapılan değerlendirmede; kişinin sürekli özür oranın %3,8, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olacağı ve 6 aya kadar bakıcıya muhtaç kalacağı tespit edilmiş, █████/2021 tarihli raporda ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirildiğinde; kişinin sürekli özür oranın %3,8, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olacağı ve 6 aya kadar bakıcıya muhtaç kalacağı tespit edilmiş, aynı raporda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik çerçevesinde değerlendirildiğinde ise kişinin sürekli özür oranın %5, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olacağı ve 6 aya kadar bakıcıya muhtaç kalacağı tespit edilmiştir.Bam kaldırma ilamından önce; aktüer bilirkişi tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik çerçevesinde edinilen maluliyet oranı dikkate alınarak hazırlanan █████/2021 tarihli raporda; sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranı ile davacı ...'in %5 özür oranına istinaden 91.393,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 6 ay bakıcı ihtiyacına istinaden 7.641,00 TL bakıcı ücreti talep edebileceği, kaza tarihinde 16 yaşında olan davacının geçici işgöremezlik tazminatı talep edemeyeceği açıklanmıştır. Bam kaldırma ilamından önce; davacı vekili █████/2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı 90.393,80 TL artırılarak 91.393,80 TL'ye, 100,00 TL bakıcı gideri 7.541,00 TL artırılarak 7.641,00 TL'ye çıkarmıştır.Bam kaldırma ilamından sonra; davalının savcılık aşamasına alınan ve sigorta eksperi tarafından düzenlenen kusur raporlarına itirazları da değerlendirilerek kusur durumunun ve müterafik kusur durumunun tespiti için alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı bisikletli çocuk ...'in dava konusu yaralandığı trafik kazasının oluşumunda tamamen kusursuz olduğu, davalı ... sigorta poliçesiyle olay tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı .............. marka kamyonetin dava dışı sürücüsü...'ın dava konusu yaralanmalı trafik kazasının oluşumunda tamamen %100 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, tarafların itirazı olmadığı görülmüştür.Bam kaldırma ilamından sonra; olay tarihi olan █████/2015 tarihinde uygulanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği gereğince belirlenen maluliyet oranına göre hesaplama yapılması için alınan █████/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporunda; davacının geçici iş göremezlik alacağının bulunmadığı, sürekli işgöremezlik alacağının; 2021 yılı verilerine göre hesaplama yapıldığında 69.417,48-TL, günümüz verilerine göre hesaplama yapıldığında 503.754,37-TL olarak hesaplandığı, bakıcı giderinin 7.374,60-TL olarak hesaplandığı, mahkemenin ████████ E., ████████ K. sayı ve 22.12.2021 tarihli kararı ile 7.641,00-TL bakıcı giderine hükmedildiği, davacının müterafik kusuruma ilişkin takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, kaza tarihi itibarıyla geçerli poliçe limitinin sakatlık ve tedavi giderleri teminatı kapsamında ayrı ayrı 290.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğu, mahkemenin ████████ E., ████████ K. sayı ve 22.12.2021 tarihli kararı ile; temerrüt tarihinin 02.09.2019 olarak belirlendiği ve temerrüt tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verildiği rapor edilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, tarafların itirazı olmadığı görülmüştür.Bam kaldırma ilamından sonra; davacı vekili █████/2025 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile 91.393,80-TL olan sürekli iş göremezlik zararı için talebini 282.359,00 -TL'ye, 99.134,80-TL olan dava değerini 290.100,00-TL'ye çıkarmış ve bu miktarın hüküm altına alınmasını istemiştir.Yapılan yargılama sonucunda; 11.03.2015 tarihinde dava dışı...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile davacı bisiklet sürücüsü ...'e çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kusur durumunun tespiti için alınan ve taraflarca itiraz edilmeyen█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda yapılan değerlendirme de dikkate alınarak ... plakalı kamyonetin dava dışı sürücüsü...'ın dava konusu yaralanmalı trafik kazasının oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. İstinaf kaldırma kararı gereği olay tarihi olan █████/2015 tarihinde uygulanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği gereğince belirlenen maluliyet oranına göre hesaplama yapılması için alınan ve hükme esas alınan, taraflarca da itiraz edilmeyen █████/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar dikkate alınarak davacının geçici iş göremezlik alacağının bulunmadığı, sürekli işgöremezlik alacağının; 2021 yılı verilerine göre hesaplama yapıldığında 69.417,48-TL, günümüz verilerine göre hesaplama yapıldığında 503.754,37-TL olduğu, bakıcı giderinin 7.374,60-TL hesaplandığı, ancak mahkememizin ████████ E., ████████ K. sayı ve 22.12.2021 tarihli kararı ile 7.641,00-TL bakıcı giderine hükmedildiği, bu miktara davalı tarafça açıkça itiraz edilmediği, bu sebeple bakıcı giderinin 7.641,00-TL olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı tarafça ıslah ile dava değeri 290.100,00-TL'ye çıkarılmış ise de davacının ████████ Esas, ████████ Karar █████/2021tarihli davanın kısmen kabulüne dair kararı istinaf etmediği, bu haliyle davalı lehine kazanılmış hak oluştuğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Her ne kadar istinaf kaldırma ilamında; bisiklet sürücüsü davacının kask, başlık, koruyucu kıyafet kullanma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, zorunluluk olması halinde yaralanması ile kask, başlık, koruyucu kıyafet kullanmaması arasındaki illiyet bağı olup olmadığı, zararın bu nedenle artıp artmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmişse de 16.08.2022 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Hususiyetlerine Göre Araçlarda Bulundurulacak Teçhizat” başlıklı tablosunda, kask (koruma başlığı) ve gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde reflektif yelek ve benzeri giysiler bisiklet için de zorunlu tutulduğu, bu tarihten önce kask takmanın bisiklet sürücüleri için yasal olarak zorunlu olmadığı, kazanın 11.03.2015 tarihinde meydana geldiği gözönüne alınarak davacının müterafik kusuru bulunmadığı kabul edilmiş ve tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın usuli kazanılmış hak dikkate alınarak Kısmen KABULÜ ile; -Davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, -91.393,80-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 7.641,00-TL bakıcı gideri tazminatının █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 6.765,07-TL olduğundan, peşin alınan 1.042,40-TL'den (peşin harç + ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 5.722,67-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 450,65-TL'sinin davalıdan, geri kalan 869,35-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5- Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 1.104,60-TL harç toplamı ve 8.759,50-TL posta tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere olmak üzere toplam 9.864,10-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.367,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan 6.496,50-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025