istanbul bölge adliye mahkemesi 13. hukuk dairesinden, sigorta şirketinin uluslararası nakliyatta ıslanan emtia kaynaklı rücuen tazminat davası kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinden, sigorta şirketinin uluslararası nakliyatta ıslanan emtia kaynaklı rücuen tazminat davası kararı.

Özet: Bir sigorta şirketi, Çinden Türkiyeye havayolu ve karayolu ile yapılan karma taşımacılık sırasında ıslanma nedeniyle zarar gören ithal mallar için sigortalısına ödediği tazminatı, taşıyıcı firmalardan rücuen talep etmekte; davalılar ise zararın kendilerinden kaynaklanmadığını, taşımadaki sorumluluklarının kapsamını ve uluslararası taşımacılık konvansiyonlarında öngörülen ihbar sürelerine uyulmadığını savunarak davanın reddini istemektedirler.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████ Esas

KARAR NO : █████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : █████████ Esas- ████████ Karar

TARİH: █████/2023

DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)

KARAR TARİHİ: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ... Anonim Şirketi'nin, müvekkili olduğu sigorta şirketi tarafından 100973389 poliçe numaralı Nakliyat ... Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalı ... Anonim Şirketi'nin Çin'de yerleşik... ... .... Ltd. Firmasından -84 Koli 10.000 Adet- uzaktan kumanda ithal ettiğini, sevkiyatın Çin'den İstanbul'a havayoluyla, İstanbul'dan Manisa'ya kara yoluyla yapıldığını, yapılan incelemede Sigortalı firmaya gönderilen emtiaların 13 kolisinde ıslanma nedeni ile zayi olduğu tespit edildiğini, hasarın hava taşıması sırasında oluştuğunu, davalı ... tarafından hazırlanan "..." (Hasar raporu) incelemesinde anlaşıldığını, hasarın tespitinin ardından dava dışı sigortalı ... firması tarafından davalılara ihtarname çekildiğini ve durumun bildirildiğini, dava dışı sigortalının uğramış olduğu maddi zararlar, müvekkili sigorta şirketi bünyesinde 22207078 hasar dosya numarası ile değerlendirildiğini, en uygun sovtaj bedelleri alındığını ve sovtaj bedelleri tenzil edilerek dava dışı sigortalıya ödendediğini, müvekkilinin nakliyat emtea sigorta poliçe kapsamında ödemek zorunda kaldığı tazminattan sorumlu olan davalı taşımayı yapan davalı firmalarda alınmasının zorunluluk arz ettiğini, müvekkili sigorta şirketi sigortalısı olan ... Anonim Şirketine ait emtialarda oluşan hasarı sigortalısına ödemesinin ardından sigortalısının haklarına halef olduğunu, beyanla müvekkil şirket tarafından uğranılan maddi ve manevi zararın davalı şirketten tazmini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; TTK md.1472 kapsamında davacı sigortacının halefiyetinden bahsedebilmeleri için sigortalının zarara uğradığının, geçerli bir sigorta poliçesinin varlığının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, bunlardan birinin bile yokluğunun davacının halefiyetini geçersiz kılacağını, davacı tarafından dosyaya sunulan deliller incelendiğinde davacının bu üç şarttan sadece sigorta bedelini ödemiş olma koşulunu sigortalısına yapmış olduğu ödeme dekontu ile ispatladığını ancak sigortalısının zarara uğradığını ve geçerli bir sigorta poliçesinin varlığını ispat edemediğini, söz konusu taşımada davacının sigortalısı .... A.ş.’nin gönderilen... ... .... Ltd.'nin ise gönderici olduğu emtianın Çin’den Türkiye’ye taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle zarara uğradığını iddia eden sigortalısına ödeme yapan sigortacının öncelikle işbu davada aktif husumet ehliyetinin var olması gerektiğini, davacı taraf her ne kadar davaya konu taşımanın müvekkili tarafından yapıldığını iddia etmişse de dosyada mübrez hava taşıma senedinden gümrük evraklarından ve hasar tutanağından da anlaşılacağı üzere müvekkilinin taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, dava konusu taşımada hem hava taşıması hem de kara yolu taşıması yapıldığını, müvekkil şirketinin bu taşımanın sadece hava taşıması kısmında yer aldığını, emtianın hava yolu taşınmasından sonra kara taşıması davacının sigortalısı ile dava dışı ... Lojistik arasında yapıldığını, huzurdaki davaya konu taşımanın karma taşıma niteliğinde olduğunu, davacının sigortalısı emtianın hasarlı teslim edildiğini █████/2022 tarihinde tespit edildiğini, hiçbir şekilde müvekkilinin taşıyıcı sıfatını kabul anlamına gelmediğini, müvekkili şirkete █████/2022 tarihinde ihtar gönderildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların kabulü mümkün olmadığını, zararın varlığından söz edilecek olsa bile söz konusu zararın ihale bedelinin davacı tarafa iade edildiği tarih itibariyle belirlenmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Ortaklığı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihtilafa konu taşımanım Çin’den Türkiye’ye yapılmış olduğunu, söz konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu, davacı ya da sigortalısı tarafından kargonun teslim edildiği 25.04.2022 tarihinden itibaren konvansiyonda öngörülen süre içerisinde müvekkili ortaklığa herhangi bir ihbarda bulunulmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ve davacının sigortalısı tarafından Beyoğlu 56. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tarihinin 13.05.2022 olduğunu, dava konusu hasara ilişkin olarak, uyuşmazlığın tabi olduğu uluslararası konvansiyonda öngörülen süreler içerisinde müvekkili ortaklığa hasara ilişkin herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, dava konusu kargoların müvekkili ortaklığı kusuru ile hasarlandığı ispat edilemediğini, her halükarda müvekkili ortaklığın sorumluluğu sınırlı olduğunu, davacının süresinde ihbarda bulunma yükümlülüğü yerine getirilmediğinden davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve █████████ Esas- ████████ Karar sayılı kararında;

Davanın, taşıma sırasında sigortalıya ait emtialarda oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu, bilirkişi █████/2023 havale tarihli raporunda; davacının geçerli bir poliçe kapsamında, ... teslim ve peşin ödeme koşullu faturaya göre havayolu taşıması sırasında ortaya çıkan hasar nedeniyle uğradığı zararı, 05.07.2022 tarihli dekont kapsamında ödeyerek TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olarak işbu davayı açamaya hak kazandığını, bir nolu davalı ...-Türk şirketinin davacının sigortalısı ... üzerine fatura keşide ederek navlun talebinde bulunması ve taşımayı üstlenmiş bulunmasından dolayı TTK m.921 ve 926 hükümleri gereği taşıyıcı olduğunu, ...-Çin şirketinin ise davalı ...- Türk şirketinin yükleme yerindeki acentesi veya alt taşıyıcı olarak taşıma sürecinde yer aldığını, bu nedenle huzurdaki davanın davalı ...-Türk şirketine yöneltilebileceğini, fiili taşıyıcı iki nolu davalı ... şirketi tarafından varma yerinde uçaktan tahliye esnasında hazırlanan hasar raporunda pxmtiam ıslanmak suretiyle hasar gördüğü tespitinin yapılmasına göre hasarı havayolu taşıma sürecinde meydana geldiğinin açık olduğunu, taşıyıcı tarafından düzenlenen bir belge olmasından dolayı da Yargıtay kararlarına göre taşıyıcının hasar ihbarı yapılmadığı yönündeki savunmasının TMK m.2'ye uygun düşmediğini, davalı taşıyıcıların emtiayı temiz konişmento karşılığında taşımaya kabul etmeleri ve varma yârinde tahliyesinde tespit edilen hasardan, sorumluluktan kurtuluş sebeplerinden birinin somut olayda zarara neden olduğunu ispat etmedikleri sürece sorumlu olduklarının değerlendirildiğini, eşyanın brüt ağırlığı ve .... K m. 22/3 gereği belirlenen taşıyıcının sorumluluk sınırının davacının ödediği ve rücu ettiği miktarın çok üzerinde olmasından dolayı huzurdaki davada davacının rücu miktarının gerçek zarara göre belirlenmesi gerektiği ve eksper raporunun dayanakları ve dava dosyasındaki belgelerle mukayesesine göre belirlenen 19.485,57 TL zararın kadri maruf olduğunun değerlendirildiğini, işbu zarara taşıyıcılar arasında rücu ilişkisinde nihai olarak davalı fiili taşıyıcı ... şirketinin katlanması gerektiğini, davacı vekilinin fiili ödeme tarihi olan 05.07.2022 tarihinden itibaren faiz talebine hakkı olup olmadığını takdirini Sayın Mahkemede olduğunu, ancak dava dosyasında davalıları ödeme dolayısıyla dava öncesinde temerrüde düşürdüğüne dair veri bulunmadığını, davacının mevduat faizi oranında faiz talebi ise 3095 sayılı Kanun bağlamında Kanuni faiz oranında faiz talebi olarak değerlendirildiğinin bildirildiği, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; davacının sigortalısına ait emtianın hava yolu taşıması esnasında hasara uğradığı, davalıların taşıyıcı olarak zarardan sorumlu oldukları, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, hasar raporunda da yükün uçaktan tahliyesi esnasında ıslanarak hasara uğradığının tespit edildiği, ortaya çıkan gerçek zararın taşıyıcının sorumluluk miktarının altında olduğu ve 19.485,57 TL zararın kadri maruf olduğunun belirlendiği gerekçesiyle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalılar vekilleri istinaf dilekçelerinde özetle; dava konusu hasarın süresinde ihbar edilmediğini, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalı ...'nin pasif husumetinin bulunmadığını, hasarın hafa yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin ispat edilmediğini, hasarın ambalaj ve paketleme yetersizliğinden meydana geldiğini, hasardan sorumlu olmadıklarını, faiz başlangıcının karar tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini, sınırlı sorumluluk ilkesinin geçerli olduğunu, bu hususlar gözetilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava; davacı nezdinde Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı şirket tarafından ithal edilen emtianın uluslararası hava yolu ile taşınması sırasında hasara uğradığı iddiasıyla sigortalısına ödenen hasar bedelinin 1 numaralı fiili taşıyan ve 2 numaralı akdi taşıyandan müteselsilen tahsili talebine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalılar vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında cevap dilekçelerinde ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde ileri sürülmüş olup, bilirkişi raporunda ve Mahkemece gerekçeli kararda değerlendirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta dava dışı sigortalı şirket tarafından Çin'den ithal edilen dava konusu uzaktan kumanda emtiasının hava yolu ile taşımasının davalılar tarafından yapıldığı, Mahkemece de isabetli bir şekilde uyuşmazlığın çözümünde ... Konvansiyonu hükümlerinin uygulandığı, 1 numaralı davalının fiili taşıyan, 2 numaralı davalının navlun faturasını düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan olduğu ve pasif husumetlerinin bulunduğu, dava konusu emtiada ıslanma sebebiyle oluşan hasarın ve hasarın hava yolu ile taşıma sırasında meydana geldiğinin davalı ... tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli hasar raporu ile sabit olduğu, bu hasar raporu ile de ihbarın süresinde yapılmış olduğu, davacı ile dava dışı sigortalısı arasında geçerli bir sigorta poliçesinin bulunması ve hasarın teminat kapsamında kalması, sigortalının emtia bedelini peşin ödemesi ve davacının sigortalısına hasar ödemesi yapması sebebiyle halefiyet hükümlerinin gerçekleştiği ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, kadri maruf olduğu tespit edilen gerçek zararın davalıların sınırlı sorumlu olduğu miktarın altında kalması sebebiyle gerçek zarara hükmedilmesinin ve davacı ödeme ile zarara uğradığından ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesinin yerinde olduğu, dava konusu emtianın karton koliler içerisinde tek tek naylon poşet içerisine konulduğu ve karton kutularında naylon streç ile sarıldığı dikkate alındığında emtiaya uygun ambalajlama yapıldığı ve paketleme ve ambalaj yetersizliğinin bulunmadığı ve davalıların hava yolu ile taşıma sırasında meydana gelen bu zarardan sorumlu oldukları anlaşıldığından davalılar vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalıların istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalıların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.331,06 TL istinaf karar harcından istinaf eden ... ANONİM ORTAKLIĞI tarafından peşin olarak yatırılan 332,76TL harcın mahsubu ile bakiye 998,30 TL'nin davalı ... ANONİM ORTAKLIĞI'ndan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.331,06 TL istinaf karar harcından istinaf eden...ANONİM ŞİRKETİ tarafından peşin olarak yatırılan 332,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 998,30 TL'nin davalı...ANONİM ŞİRKETİ'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.