Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklı eksik ve ayıplı imalat ile haksız fesih iddialarını konu alan itirazın iptali davası.
Özet: Bu hukuki evrak, taraflar arasında imzalanan eser/satış sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebiyle açılan bir davayı konu almaktadır; davacı, işin büyük kısmını tamamladığını ancak davalı tarafından engellendiğini ve sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek ödenmeyen fatura bedelinin tahsilini isterken, davalı ise işin eksik ve ayıplı yapıldığını, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia ederek davanın reddini ve kötüniyet tazminatı talep etmiş, mahkeme ise uyuşmazlığın eser sözleşmesindeki ayıp ve eksik iş ayrımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████HAKİM : ....KATİP : ....DAVACI : ....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ....VEKİLİ : Av. ....DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında imzalanan █████/2022 tarihli eser/satış sözleşmesi kapsamında, müvekkilinin davalı yana 3 adet 20x100 Metre ebatlarında izolasyonlu .... işi için anlaşma sağlandığını ve müvekkilinin işin %95'nin █████/2022 tarihine kadar tamamlandığını bu tarihte davalı iş sahibi olan şirket yetkilisi ...'ın müvekkilinin işçilerini şantiyeden silahla tehdit ederek çıkardığını, bu konuya ilişkin .... Soruşturma sayılı dosyasının bulunduğunu, müvekkilinin işçilerinin tehditle sahadan çıkarılması sebebiyle işin ger kalanının tamamlanamadığını, bundan davalının sorumlu olduğunu, davalının █████/2022 tarihli müvekkiline gönderdiği ihtarnamesi ile sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, müvekkili tarafından kesilip davalıya gönderilen ve itiraz edilmeyen 1.062.000,00 TL'lik faturadan bakiye kalan 437.000,00 TL için takip başlatıklarını .... Esas sayılı takip dosyasının açıldığını davalı yanın haksız olarak takibe itiraz ettiğini itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.YANIT :Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...'dan ihale sonucu aldığı işi davacıya taşere etmesine konu sözleşme kapsamında davacının sözleşmedeki yükümlülüklerine uymadığını, taraflar arasındaki sözleşmede teslimatın 37 gün içinde olacağının kararlaştırıldığını, davacının işi süresinde bitirmediği davacı yanca eksik ve ayıplı yapılan işler nedeniyle .... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını ve ayıplı yapılan işler nedeniyle KDV dahil 932.322,00 TL toplam ücret tespit edildiğini, davacının iddiasının tam aksine müvekkili şirket yetkilinin █████/2022 tarihli şantiye ziyaretinde davacı şirket çalışanı ...'un davacının işçi ücretlerini ödememesi sebebiyle işi bırakacaklarını açıkladığını, bunun üzerine müvekkilinin kendi işçileri ile işi tamamlayacağını söylemesi üzerine davacı çalışanının müvekkilini tehdit ettiğini, buna ilişkin ....Soruşturma sayılı dosyası ile yapılan soruşturma sonucu .... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davacı tarafından üzerine düşen yükümülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen fatura bedelinin tahsili istemi ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, tespit edilmiştir.Davalı tarafın iddiaları ayıplı imalata ilişkindir. Ayıp, eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. İlk bakışta görülebilen veya basit muayene ile anlaşılabilen neviden olan ayıplar açık ayıp; ilk bakışta görünemeyen veya basit muayene ile hemen anlaşılamayan, sonradan kullanılmakla ortaya çıkan ayıplar ise gizli ayıp olarak nitelendirilmektedir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder. TBK'nın 474-477. maddeleri ayıplı işler hakkında uygulanır. Eksik işler bu maddelerin kapsamında olmadığından bu hükümler eksik işlere uygulanamaz. 6098 sayılı TBK 475. maddesinde eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin kullanabileceği seçimlik haklar sayılmıştır. Bunlar 475/1. maddesi hükmünce eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, 475/2. maddesine göre eseri alıkoyup bedelden indirim isteme, aynı maddenin 3. bendi gereğince aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır. Yine aynı maddede iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. (....) Eser sözleşmesinin eksik veya ayıplı ifa edilip edilmediği, eksik iş ve ayıplardan dolayı talep haklarının ne olduğu ve hangi koşullarla istenebileceği yönünden, sözü edilen eksik ve kusurların eksik iş, açık ayıp ve gizli ayıp olup olmadığının saptanması gerekir. (....). TBK'nın 474-477. maddeleri ayıplı işler hakkında uygulanır. Eksik işler bu maddelerin kapsamında olmadığından bu hükümler eksik işlere uygulanamaz. Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda ayıplı imalât halinde açık ayıplarda 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesinde iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin doğal akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, 477. maddenin 1. fıkrasında eserin açıkça veya örtülü kabulünden sonra yüklenicinin her türlü sorumluluktan kurtulacağı, gizli ayıplarda da aynı maddenin son fıkrasında eserdeki ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde iş sahibinin gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse eseri kabul etmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir..... D. İş sayılı dosyası ile mahallinde 28.11.2022 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 25.01.2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, 2 adet çadırın tamamlanma oranının %85 ve 1 adet çadırın tamamlanma oranının %65 olduğu belirtilmiştir. Keşif tarihi olan 28.11.2022 tarihi itibariyle işin bitirilmediği ve yapılan iş bedelinin 932.322,00 TL olduğu ve yapılmayan işlerin bedelinin 150.455,00 TL ve yapılan ve yapılmayan işlerin toplam bedelinin ise (KDV Dahil) 1.082.777,00 TL olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca, ... tarafından davalı ... ... A. Ş. 'ne gönderilen █████/2023 tarihli yazısındaki; Kurumumuz ihtiyacı olan "8 Adet Portatif Endüstriyel Çadır Alımı" sözleşmesine istinaden, ...'ye 20*100 metre 3 adet çadır 9.000.000,00 TL+KDV bedelle firmanızdan temin edildiği, Sözleşmenin 34.2. maddesinde ".....Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde, gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %0.1 (binde bir) oranında gecikme cezası uygulanır. "hükmü bulunduğu, işin bitirilmesi gereken tarih 18.11.2022 olup, işin bitirildiği tarih ise 06.12.2022 olduğundan firmaya 18 gün üzerinden 162.000,00 TL gecikme cezası kesildiği, kabul tutanağında da belirtildiği gibi, bağlantı pabuçlarının 10 mm olması gerekmekte iken 6 mm yapılmasından dolayı 3.500,00 TL kesinti yapıldığının bildirildiği, █████/2023 tarihli yazısında, ayrıca 17.280,00 TL nefaset kesintisi yapıldığı, toplam kesintinin 182.780,00 TL olduğı ” şeklindeki ifadeler kapsamında, çadırların sözleşme hükümlerine uygun olarak tam tesis edilmediğinden ayrıca nefaset kesintisi yapıldığı ve gecikme cezası uygulaması yapıldığı belirlenmiştir.Dosyanın mali müşavir, inşaat mühendisi, makine mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile takdir ve münakaşası mahkemeye ait olmak üzere taraf iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle davacı ve karşı davacı yanın talep edebileceği bir miktar olup olmadığı var ise ferileri ile birlikte tespiti hususunda rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti █████/2024 tarihli kök ve █████/2024 tarihli ek raporlarında; Dosya münderecatmda bulunan belge, hilgi, bilirkişi raporları vs. tetkiki neticesinde; Davacı alt yüklenicinin üstlendiği işin “... lokasyonunda 3 adet 20x 100 metre ebatlarında izolasyonlu makaslı model çadır yapı imalatı” olduğunu, işin yapılması için öngörülen sürenin sözleşme ile 37 günlük süre ve 10 günlük ek süre ile 47 günlük süre olduğunu, davacının üstlendiği işi sözleşme hükümlerine uygun ve süresinde yerine getirmediği hususunun .... D. İş sayılı dosyası ile mahallinde 28.11.2022 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi kök raporu ve bilirkişi ek raporu ile teyit edildiğini, davacı tarafın işin süresinde ve tam olarak yerine getirilmemesinde davalı tarafın bir etkisinin olmadığını, davacının üstlendiği işte eksik ve ayıplı yapılan işlerin bedelinin mahallinde yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre 150.455,00 TL olarak hesaplandığını, ayrıca dava dışı idarenin 20.780,00 TL tutarındaki nefaset kesintisi ile eksik ve ayıplı işlerin bedelinin 171.235,00 TL olacağını, dava dışı idarenin yapılan işlerin kabulü ile, bilirkişi raporu ile tespit edilen 150.455,00 TL tutarındaki işin davalı tarafından ... kapsamında 3. Şahıslara yaptırıldığı, bu bedelin davalı tarafından karşılandığını, davalı kayıtlarında davacının 420.360,75 TL alacaklı olduğu, eksik ve kusurlu işler bedeli ile ilgili olarak davalı tarafın yaptığı harcama ve nefaset bedelinin düşülmesi ile, davacı alacağının (420.360,75 TL - 171.235,00 TL) 249.125,75 TL olacağını, dava dışı idare █████/2023 tarihli yazısı ile, işin bitirilmesi gereken tarihin 18.11.2022 olduğunu, işin bitirildiği tarih ise 06.12.2022 olduğundan, davalı firmaya 18 gün üzerinden 162.000,00 TL gecikme cezası kesildiğinin ifade edildiğini, taraflar arasındaki mutabakata göre dava konusu işin bitim tarihinin 26.11.2022 tarihi kabul edilmesi halinde ceza bedelinin (162 000.00 TL / 18 gün x 10 gün) 90.000.00 TL olacağını, bu halde davacının toplam (420.360,75 TL -(171.235,00 TL+ 90.000,00 TL)=159.125,75 TL alacağının olacağını, davalı dilekçesine göre dava konusu işin bitim tarihinin 29.11.2022 tarihi kabul edilmesi halinde, ceza bedelinin (162.000,00 TL / 18 gün x 7 gün) 000,00 TL olacağını, bu bedellerin hangisinin uygun görülmesi halinde davacının alacağından düşülmesi gerektiğini, bu halde davacının toplam (420.360,75 TL -(171.235,00 TL4+63.000,00 TL)= 186.125,75 TL alacağının olacağını, ayrıca, Dava dışı idare tarafından davalı firmaya 18 gün üzerinden 162.000,00 TL gecikme cezası kesildiğinin ifade edilmesi ile birlikte, tarafların hür iradesi imzalanan 08.10.2022 tarihli sözleşmenin 16. Maddesindeki, .......Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin 960,1 (Bindebir) oranında gecikme cezası uygulanır. .....” şeklindeki hüküm kapsamında, günlük cezanın (900.000 TL x 96 0,1 (binde bir) 900,00 TL olacağını, dava dışı idare tarafından 18 günlük ceza kesildiği dikkate alındığında, (900 TL x 18 gün) 16.200,00 TL olacağını, bu çerçevede, 26.11.2022 ile 06.12.2022 tarihleri arasında 10 günlük gecikme cezasının sorumluluğunun davacıya ait olacağı ve ceza bedelinin (16.200,00 TL / 18 gün x 10 gün) 9.000,00 TL olacağını, davacının toplam (420.360,75 TL — (171.235,00 TL + 9.000,00 TL)= 240.125,75 TL alacağının olacağını, ayrıca, davalı vekili davaya cevap dilekçesinde, davacıya 29.11.2022 tarihine kadar süre verildiği ifadesi kapsamında ise, 29.11.2022-06.12.2022 tarihleri arasındaki 7 günlük ceza uygulanması halinde ise, ceza bedelinin (16.200,00 TL / 18 gün x 7 gün) 6.300,00 TL olacağını, davacının toplam (420.360,75 TL — (171.235,00 TL + 6.300,00 TL)= 242.825,75 TL alacağının olacağını, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının işi süresinde ve tam olarak ifa etmediğini, mahallinde yapılan tespitlere göre düzenlenen bilirkişi raporuna göre, eksik ve kusurlu işler bulunduğunu, ayrıcı dava dışı idarenin yapılan işlerin bir bölümüne nefaset uygulaması yaptığını, davalının sözleşmeyi haklı fesih ettiğinin bildirildiği görülmüştür. Taraflar arasından imzalanan █████/2022 tarihli sözleşme ile....lokasyonunda 3 adet 20x 100 metre ebatlarında izolasyonlu makaslı model çadır yapı imalatı konusunda taraflar anlaşmışlardır. Sözleşmede işin yapılması için öngörülen sürenin sözleşme ile 37 günlük süre ve 10 günlük ek süre ile 47 günlük süre olduğu, davacının üstlendiği işi sözleşme hükümlerine uygun ve süresinde yerine getirmediği hususunun ... D. İş sayılı dosyası ile mahallinde 28.11.2022 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi kök raporu ve bilirkişi ek raporu ile teyit edildiği, davacı tarafın işin süresinde ve tam olarak yerine getirilmemesinde davalı tarafın bir etkisinin olmadığı, davacının üstlendiği işte eksik ve ayıplı yapılan işlerin bedelinin mahallinde yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre 150.455,00 TL olarak hesaplandığı, ayrıca dava dışı idarenin 20.780,00 TL tutarındaki nefaset kesintisi ile eksik ve ayıplı işlerin bedelinin 171.235,00 TL olacağı, dava dışı idarenin yapılan işlerin kabulü ile, bilirkişi raporu ile tespit edilen 150.455,00 TL tutarındaki işin davalı tarafından .... kapsamında 3. Şahıslara yaptırıldığı, bu bedelin davalı tarafından karşılandığı, belirlenmiştir. Davacı taraf, davalı adına düzenlediği 1.062.000,00 TL'lik faturadan bakiye kalan 437.000,00 TL için takip başlatmış takibe yapılan itirazın iptalini talep etmektedir ancak yukarıda belirtildiği gibi davacının yaptığı işte bazı eksik ve ayıpların olduğu tespit edilmiş olup öncelikle davacının hakettiği bakiye alacağın tespiti ile bahsi geçen eksiklikler ve diğer kesintiler irdelenerek davacının alacağından düşülmesi gereken tutar belirlenmelidir bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda davacının hakettiği bakiye alacak tutarının 420.360,75 TL olduğu hesaplanmış bu alacaktan eksik ve ayıplı işler bedeli olarak hesaplanan 171.235,00 TL ile, davalı tarafından davacıya verilen ek süre dikkate alınarak hesap edilen 7 günlük gecikme ceza bedeli olan 6.300,00 TL'nin düşülmesi gerekmektedir. Netice olarak davacının bakiye 242.825,75 TL alacağı hesaplanmış olup davacının bu miktar alacak yönünden haklı olduğu, davacının icra inkar tazminatı talebinin ise taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği ve alacağın likit olmadığı değerlendirilerek icra inkar tazminatı talebinin haklı olmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜNE,Davalının .... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin, 242.825,75 TL asıl alacak üzerinden takip koşulları ile devamına,Hüküm altına alınan alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine,Fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Davalı yanın yasal koşulları bulunmayan kötü niyet tazminatı isteminin reddine,3-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 16.587,43 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.317,58 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 38.852,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 9.155,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 4.804,74 TL'si ile 269,85 TL başvurma, 269,85 TL peşin harç toplamı 5.344,44 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 35.181,19 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, 8-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 1.637,35 TL'sinin davalıdan, 1.482,65 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Dair, davacı vekili Av. ...., Davalı Vekili Av. ....'nın (e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip .... ¸e-imzalıdır. Hakim .... ¸e-imzalıdır. Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.