kaybolan çekin yetkisiz hamil tarafından tahsil edilmesi üzerine açılan istirdat davasında davalının kötü niyetli iktisabı ispat edilemediğinden ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinde onanması.

Kaybolan çekin yetkisiz hamil tarafından tahsil edilmesi üzerine açılan istirdat davasında davalının kötü niyetli iktisabı ispat edilemediğinden ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinde onanması.

Özet: Bu istinaf kararında, davacının kendi cirosu olmaksızın kaybettiği ve davalı tarafından icra yoluyla tahsil edilen çek bedelinin iadesi talebiyle açtığı istirdat davasında, ilk derece mahkemesinin davacının davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararının hukuka uygun olduğu onanmıştır; istinaf mahkemesi, davacının yetkili hamil olduğunu kanıtlasa dahi, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu gösteren somut delil sunulamadığını ve çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olduğundan hamilin önceki ciroların sıhhatini araştırmakla yükümlü olmadığını belirtmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2023

DAVANIN KONUSU:İstirdat

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkilinin mermer işiyle uğraştığını, ...'den olan alacağından dolayı keşidecisinden 35.000,00 TL bedelli hesap numarası: ... ve çek no: ... seri nolu çeki aldığını ancak çeki kendi cirosu olmadan kaybettiğini ve savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, daha sonra bu çekin davalı tarafından Kayseri 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu ve keşidecisinden tahsil edildiğini, müvekkilinin yaşanan olaylardan mağdur olduğunu beyan ederek, çek bedelinin yetkisiz bir hamil tarafından alınması karşısında söz konusu olan çekin davalı tarafça tahsil edildiği miktarı olan 45.875,00 TL'nin faizi ve %20 oranında lehine icra tazminatı da verilerek davalıdan tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, müvekkiline tebliğ edilen dava dilekçesini ve iddialarını kabul etmediğini, bu davanın görev yönünden de Asliye Ticaret Mahkemesine açılması gerektiğini, müvekkilinin hamil olduğu için haklı alacağının tahsili amacıyla ticari yoldan kendisine ciro edilerek verilen 35.000,00 TL tutarlı çekin ödenmesi sebebiyle Kayseri 5.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davaya konu çek bedelinin keşideci firmanın banka hesabına haciz konulması sonucunda ödenmekle icra dosyasının işlemden kaldırıldığını, bu davada davacının hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı tarafından dava konusu çekin dava dışı ... Şirketinden olan alacağına karşılık alındığı ve kaybedildiği ileri sürülmüştür. Davacının yetkili hamil olduğu kabul edilse dahi, davacının davalı tarafın çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediği anlaşılmakla davanın sübut bulmadığından reddi"şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kendisine ait olan çeki kaybetmeden önce ciro etmediğini, kaybettiğini ve bu durumu savcılığa bildirdiğini, dava konusu çekin müvekkiline teslim edildiğine dair imzalı belgenin dosyaya sunulduğunu, bu belgeyle müvekkilinin yetkili hamil olduğunun kanıtlandığını, davalının kötü niyetli olduğunu, ticari defter ve belgeler incelenmeden karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, tanık dinlenmemesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, TTK’nın 792. maddesinden kaynaklı çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, TTK’nın 792. maddesi kapsamında açılan istirdat davasında davacının, öncelikle çekin gerçek hak sahibi ve yetkili hamili olduğunu ve bunun yanında, hamilin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatlamasının gerekmesine, çek üzerinde davacının adının yer almamasına, kaldı ki davacının yetkili hamil olduğunu kanıtladığı kabul edilse dahi, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun ayrıca ispatının gerekmesine, dosya kapsamında davacının bu yönde ileri sürdüğü somut ve yeterli bir iddia bulunmadığı gibi, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu gösteren delil de sunulamamış olmasına, hamilin, kendisinden önceki ciroların sıhhatini araştırmakla yükümlü olmamasına, çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olduğundan, davalının sırf önceki cironun sahteliği iddiası nedeniyle kötü niyetli veya ağır kusurlu kabul edilmesinin mümkün olmamasına, önceki ciranta ...’un imza itirazı ve şikayeti üzerine Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma sayılı dosyasında, aralarında davalı şirket yetkilisi ...’ın da bulunduğu kişiler hakkında dolandırıcılık yönünden soruşturma yapılmış, ancak çek aslı bulunamadığından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olmasına, ayrıca ... tarafından Kayseri 4. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında imzaya itiraz davası açılmış ise de bu davanın ... tarafından takip edilmeyip, davalının takibi üzerine davaya devam edilmiş olmasına ve yargılama sonucu icra dosyasının infazen kapatılması nedeniyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş olmasına, bu haliyle davacının iddialarını kesin delilerle ispatlayamamış olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,

3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

...