İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, makine demontaj ve montaj eser sözleşmesinden doğan vade farkı alacağına ilişkin icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Bir eser sözleşmesi uyarınca makine söküm ve montaj işlerini tamamlayan yüklenicinin, işverenin geciken fatura ödemeleri sebebiyle düzenlediği vade farkı faturasının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine işverenin itiraz etmesi üzerine açılan bu itirazın iptali davası, yüklenicinin sözleşmede ek alacak talep edemeyeceği yönündeki maddeye rağmen vade farkı alacağı olduğunu ileri sürmesi ve işverenin ise sözleşmede gecikme zammı hükmü bulunmadığı gerekçesiyle borcu reddetmesi temelinde, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebini içermektedir.
T.C.
İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalının belirli imalatların yapılması konusunda anlaştığını, müvekkilinin davalının talebi ve sözleşme uyarınca ... marka ... Hattı'nın demonte edilmesi ile 2 adet ... ve ... markalı fırınların demonte edilmesi projesinde yer alan işleri tümüyle tamamladığını, akabinde müvekkilince fatura ve ödeme vadelerinin düzenlendiğini, ancak davalının faturaları sözleşmeye aykırı olarak sözleşme bedellerini geciktirerek ödediğini, bu nedenle müvekkilinin .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile vade farkı talep ettiğini, davalının cevap olarak .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesini gönderdiğini, tüm bunlara rağmen ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E sayılı dosyası ile takip başlattıklarını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek; itirazın iptali ile davanın kabulünü, davalının %210'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Öncelikle hak düşürücü süre ve yetki itirazlarının olduğunu, esasa ilişkin olarak; müvekkilinin davacının üstlendiği işler karşılığında hak ettiği bedelleri süresinde eksiksiz olarak ödediğini, ancak davacının hak edişlerin geç ödendiğini iddia ederek █████/2025 tarihli vade farkı faturasını düzenlediğini ve akabinde icra takibi başlattığını, müvekkilinin faturalardan takip ile haberdar olduğunu ve bu nedenle █████/2025 tarihli iade faturasını düzenlediğini, müvekkilince takibe itiraz edildikten sonra davacının vade farkı talebinin sözleşme hükümleri uyarınca talep edildiğini bildiren ihtarnamenin keşide edildiğini, akabinde müvekkilinin borcunun bulunmaması nedeniyle vade farkı alacağının kabul edilmediğini bildiren .... Noterliği'nin █████/2026 tarihli cevabi ihtarnamesinin keşide edildiğini, son olarak sözleşme hükümlerinde vade farkı alacağına ilişkin hüküm olmadığını iddia ederek; davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 90.851,42-TL vade farkı faturasının ödenmesi amacıyla █████/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.DELİLLER:-.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı icra dosyası-Davacı vekili tarafından sunulan; .... Noterliği'nin █████/2026 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi, .... Noterliğ'nin █████/2026 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi, Makine/Ekipman Demontaj ve Montajı Sözleşmesi sureti, -Davalı vekili tarafından sunulan; 90.851,42-TL bedelli fatura sureti, .... Noterliği'nin █████/2026 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi ile .... Noterliğ'nin █████/2026 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi, ihtarnamelere ilişkin tebliğ evrakları-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı-Tarafların beyan ve dilekçeleri-Arabuluculuk son tutanağı-Tüm dosya kapsamıDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, makine montaj ve demontaj sözleşmesi kapsamında vade farkının tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu █████/2024 tarihinde makine/ekipman demontaj ve montaja dair eser sözleşmesi imzalanmıştır. İşin tamamlandığı iki tarafın da kabulündedir. Davacı yan davalının sözleşme takvimine uymayan geç ödemesi nedeniyle vade farkı faturası düzenlemiş ve davalıya göndermiştir. Davalı yan alacak iddiasını kabul etmemiş, faturayı iade etmiştir. Bu hususlar uyuşmazlık konusu olmayıp davacı vade farkı faturası için takip başlatmış, itiraz üzerine huzurdaki dava ikame edilmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmenin; 2.3 maddesi: Yüklenicinin sözleşme bedeli dışında işverenden hiçbir isim altında herhangi bir hak, alacak ya da tazminat talep edemeyeceğini kabul ve taahhüt etmektedir.3.1 maddesi: Yükleniciye ödenecek bedel ve ödeme şekli Ek-1'de belirtilmiştir. Bu bedel sabit olup, işin tamamlanmasına kadar her ne sebeple olursa olsun arttırılmayacaktır. ...sözleşme bedelinde veya birim fiyatlarda değişiklik yapılmayacağını taraflar kabul, beyan ve taahhüt etmiştir.3.2 maddesi: Yüklenici tarafından daha önceden tahmin edilemeyen ilave işleri gerekçe göstererek işverenden herhangi bir talepte bulunmayacağını, bu tür ilave iş bedellerinden de kendisinin sorumlu olacağını kabul ve taahhüt eder.3.3 maddesi: İşveren ... ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirmediği takdirde yüklenici tarafından işverene bir ihtarname gönderilerek ödemenin 30 gün içerisinde yapılması talep edilir. İşverene bu süre tanınmadan işin durdurulması ya da faiz talebinde bulunulması mümkün değildir. Vade farkının hukuki niteliği tartışmalıdır. Asıl alacak, anapara faizi, temerrüt faizi gibi nitelendirmeler öğreti ve yargı kararlarına konu edilmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 27.06.2003 tarihli ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı kararı ile uygulamada gelişen ve tartışılan faturadaki "vade farkı kaydı" olarak nitelendirilen kayıtlar üzerinden bu durum nihai olarak ele alınmış, başka bir deyişle fatura bedelinin vadesinde ödenmemesi durumunda bu bedele oransal olarak hesaplanıp eklenecek meblağa ilişkin kayıtlar, sözleşmenin ifası aşaması ile ilgili olmadığından faturanın olağan içeriğine dahil olmadığı tespit edilmiştir. Yüklenici davacı, dava açmazdan evvel davalıya gönderdiği ... yevmiyeli █████/2026 tarihli ihtarnamede vade farkı gecikme bedelinin ticari faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Yine davacı vekilinin duruşmadaki beyanında gecikmeden kaynaklı vade farkı olarak bildirilmiştir. Dolayısıyla davacının talebi açıkça asıl alacak niteliğindeki vade farkı istemine yöneliktir. Nitekim ihtarnamede buna ilişkin faiz talebi ayrıca ileri sürülmüştür. 27.06.2003 tarih, 2001/1 Esas ve 2003/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vade farkı istenebilmesi için, yanlar arasındaki sözleşmede vade farkının ödeneceğinin kararlaştırılmış olması ya da yanlar arasında yapılan uygulama ile kabul edilmiş olması zorunludur. Somut olayda ise, vade farkı ödenmesi sözleşmeyle kararlaştırılmadığı gibi, işin götürü bedele tabi olduğu, götürü bedelin artırılmasının mezkur maddelerle açıkça engellendiği, taraflar arasında ticari teamül olarak vade farkı uygulaması bulunduğunun da davacı tarafından yasal delillerle kanıtlanamadığı, kaldı ki tek iş haricinde teamüle müsait süregelen bir ticari ilişkinin de bulunmadığı, sözleşmenin yukarıda anılan maddelerine göre götürü bedeli artıracak şekilde vade farkı istenemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Kötü Niyet Tazminatı Yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK'nın 67/2. maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının icra takibini kötü niyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Bu yönde tespit veya ispat bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;1-Davanın reddine,2-Yasal şartları oluşmayan davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,3-Alınması gereken 732,00-TL maktu harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.340,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ... Hakim ... e-imza e-imza