antalya bölge adliye mahkemesi, yetersiz aydınlatma kaynaklı kaza sonrası sigorta şirketinin rücuen ödediği hasar bedelinin tahsili amacıyla açılan icra takibine itirazın iptali davasında sorumluluk uyuşmazlığını değerlendirdi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, yetersiz aydınlatma kaynaklı kaza sonrası sigorta şirketinin rücuen ödediği hasar bedelinin tahsili amacıyla açılan icra takibine itirazın iptali davasında sorumluluk uyuşmazlığını değerlendirdi.

Özet: Bir kasko sigorta şirketi, yetersiz aydınlatma nedeniyle kapalı zannedilen yolda meydana gelen trafik kazası sonucu sigortalısına ödediği hasar bedelini, kusurlu olduğunu iddia ettiği davalı belediyeler ve bir şirketten rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmış; davalılar ise olay yerindeki aydınlatma sorumluluğunun kendilerine ait olmadığını, başka kurumların yetkisinde bulunduğunu, davanın kendileri yönünden husumetten veya hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddini talep etmişlerdir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2021

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, kasko sigortalısı ... plakalı aracın 07.01.2018 tarihinde ... yeterli ışıklandırma olmadığından yolun kapalı olduğunu fark etmeyerek tahta ve kablolara çarpması sonucunda araçta meydana gelen 20.056.99.-TL hasar bedelini müvekkilinin 07.03.2018 tarihinde sigortalısına ödediğini, sigortalıya ödenen hasar tazminatının karşı tarafın kusuruna isabet eden miktarının rücuen tahsili için 23.11.2018 tarihinde Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, karşı taraf borçlarının itirazları üzerine icra takibinin durduğunu ve ödeme yapılmadığını, kaza nedeni ile müvekkil sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya 20.586.16 TL. ödeme yapıldığını, davacı müvekkilin araç sürücüsüne ödediği bedelin rücu işlemi için davalılar aleyhine Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatılmıştır. İlgili takibe ... Belediyesinin 29.06.2018 havale tarihli ... Belediyesinin 02.07.2018 havale tarihli ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 19.11.2018 havale tarihli dilekçeleri ile borcun aslına ve ferilerine haksız olarak itiraz edilmiş ve takip durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu, haklı davasının kabulüne, davalı borçlular tarafından Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazı iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve beyan etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından idaremiz, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Belediyesi aleyhine Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile davacı şirketin kasko sigortalısı ... plakalı aracın 07.01.2018 tarihinde Organize Sanayi 1. Yan Yol girişinde yeterli ışıklandırma olmadığı iddiasıyla yolun kapalı olduğunu fark etmeyerek tahta ve kablolara çarpması sonucunda araçta meydana gelen 20.056.99 TL. hasar bedelini 07.03.2018 tarihinde sigortalısı ödediği, sigortalıya ödenen hasar tazminatının tahsili için 23.11.2018 tarihinde Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz üzerine takibin durduğunu ve ödeme yapılmadığı belirtilerek, itirazı iptali ve 9020 İcra İnkar Tazminatına Hükmedilmesi istemiyle açılan dava hukuka aykırı olup reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği yer olan Organize Sanayi 1. Yan Yol girişinde, bahse konu yolda yeterli ışıklandırmanın olmamasından dolayı meydana geldiği iddia edilmiştir. Ancak bahse konu yerde yol aydınlatma çalışmalarının müvekkil belediyenin görev ve sorumlulukları arasında bulunmadığını, davanın usul ve esas yönünden reddine, davacının %20 tazminata mahküm edilmesine, tüm yargılama masrafları ve ücreti vekâletin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; hiçbir şekilde kabul ve aksine anlama gelmemek üzere, bir an için usule ilişkin itirazlarımızın kabul görmemesi halinde dahi, husumet yöneltilecek olan taraf müvekkil belediyenin olmadığını, davaya konu alacağın dayanağının söz konusu trafik kazasına ilişkin olarak kazanın meydana geldiği yan yolun Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda olduğu, yol yapım çalışmalarında yüklenici firmanın ... İnşaat olduğu, trafik kazası tespit tutanağında da kazanın oluşumunda yüklenici firmanın kusurlu olduğunun belirtildiği, ayrıca sinyalizasyon işlerinin ... Belediyesi tarafından takip edildiği, bu sebeplerle kazanın olduğu yer ile ilgili Belediyemizin herhangi bir işlemi ve sorumluluğunun bulunmadığı müvekkil Belediye Hukuk İşleri Müdürlüğü'nün 30.04.2018 tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı/alacaklı tarafa bildirildiği, öncelikle davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığından ve ayrıca davacının davasını yasal süresinde açılmadığından hak düşürücü süre ve zaman aşımı yönünden davanın reddine, davanın müvekkil Belediye yönünden husumetten reddine, davacının davası haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın esastan reddine, alacaklının haksız ve kötü niyetli olarak başlamış olduğu icra takibinden dolayı 620'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili; açılan davanın müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafından icra takibinin ... İnş. Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine başlatıldığını, anılan şirket ile müvekkil şirketin bir bağlantısının bulunmadığını, davanın öncelikle husumet yokluğu sebebiyle ve neticeten esastan reddine, davacının %20 tazminata mahküm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...█████/2018 tarihinde davacı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Antalya ili, ... ilçesi, ... Antalya - ... Karayolu üzeri Antalya ili istikametinden Burdur ili istikametine seyri sırasında, Organize 1. Yan Yol katılımına geldiğinde, yan yolun kapalı olduğunu fark edemeyerek tahta tablalara sevk ve idaresindeki kamyonetinin sağ ön kısımlarını çarpması sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... Belediyesi ve ... Belediye Başkanlığının cevabı yazılarında, kazanın meydana geldiği yerin Karayolları 13. Bölge Müdürlüğünün sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, Karayolları 13. Bölge Müdürlüğünün de cevabi yazısında, kazanın meydana geldiği Antalya Burdur Karayolunun Organize 1. Kavşağı girişi (1. Yan yol)'un kendi sorumluluk alanlarında olduğu ve yol yapım işinin ... San. Ve Tic. A.Ş., ... Turz. Ve Tic. A.Ş., ... A.Ş. İş ortaklığı taahhüdünde devam ettiğinin belirtildiği, cevabi yazı ekindeki sözleşme ve iş yeri teslim tutanağında da sözleşme tarihi 10.01.2017, sözleşme bitiş tarihi 18.03.2020 olup, kazanın sözleşme süresi içerisinde gerçekleştiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davalıların meydana gelen kazada herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakla davanın reddine, davacının takibinde kötü niyetli oluşu ispatlanamadığından davalıların tazminat talebinin reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 17.01.2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkili şirketin kasko sigortalısı ...'ın ... Antalya - Burdur Karayolunda seyir halindeyken Organize 1. Yan Yol ayrımında aydınlatma yetersizliği ve yeterli ikazların alınmamış olması nedeniyle yolun kapalı olduğunu fark etmeden tahta ve kablolara çarptığını, araçta 20.056,99-TL zarar oluştuğunu, bu miktarın sigortalıya müvekkili şirket tarafından ödendiğini, ödenen bedelin rücuen tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazları üzerine itirazın iptali davası açıldığını, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davalıların sorumlulukları tespit edilmesine rağmen, kaza yerinde yeterli ışıklandırma ve ikazın bulunmadığını, sigortalının hız sınırına uyarak ilerlediğini ve kaza tespit tutanağında yüklenici firmanın kusurlu olduğunun belirtildiğini, buna rağmen sigortalıda kusur bulunmasının hukuki dayanağının olmadığını, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, rapora itiraz etmelerine rağmen ek rapor aldırılmadığını, itirazlarının dinlenmeden karar verilmesinin bozma sebebi olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davalıların ihmalleri yüzünden kazanın meydana geldiğini, yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, halefiyete dayalı rücuen tazminatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı sigorta nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusuruna ilişkin değerlendirmeler yapılmış, davalıların yol yapım çalışmaları nedeniyle kusurlu olup olmadıkları, kazaya yol yapım çalışmalarındaki aksaklıkların sebebiyet verip vermediği, verdiyse ne ölçüde verdiğine ilişkin net bir değerlendirme yapılmamıştır. Raporun sonuç bölümünde ise "Davacı sigorta şirketinin davalı kurumlar ve firmaya kusur nispetlerine göre rücu edebileceği tutarın KDV dahil 20.375,59.-TL olduğu" şeklinde tespit bulunmakta olup kendi içerisinde çelişkiler barındıran, hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; dosyanın konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetine tevdii ile, bilirkişi heyetinden dosya kapsamına kazandırılan deliller doğrultusunda, davalıların yol yapım çalışmaları nedeniyle kusurlu olup olmadıkları ve kazaya yol yapım çalışmalarındaki aksaklıkların sebebiyet verip vermediği, verdiyse ne ölçüde verdiği hususlarının da değerlendirilmek suretiyle esasa ilişkin ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin █████/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.

...