kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, bedelsiz olduğu iddia edilen teminat senetleri nedeniyle, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına yapılan istinaf başvurusu incelemesi.

Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, bedelsiz olduğu iddia edilen teminat senetleri nedeniyle, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına yapılan istinaf başvurusu incelemesi.

Özet: Davacı taraf, yangında tamamen kullanılamaz hale gelen bir deponun kiralanması kapsamında teminat amaçlı düzenlendiğini iddia ettiği ve bu sebeple bedelsiz kaldığını savunduğu kambiyo senetleri hakkında başlatılabilecek icra takiplerini durdurmak amacıyla açtığı menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesi üzerine istinaf yoluna başvurarak, mahkemenin İcra ve İflas Kanununun 72/2 maddesini yanlış yorumladığını, hukuki durumunun tehlikede olduğunu, söz konusu senetlerin bedelsiz teminat senetleri olduğunu ve davalının kötü niyetle haksız icra takibi başlatma tehdidi altında bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

49. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2025 Tarihli Ara Karar

NUMARASI: █████████ Esas

DAVANIN KONUSU: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit, İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ: █████//2026

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ;

İstinaf isteminde usul işlemlerinin tamam olduğu anlaşıldıktan sonra ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz hakimince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeniyle ilgili konularda resen yapılan ön inceleme ve asıl incelemede dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davacılar, süresinde sundukları istinaf başvuru dilekçesinde; icra takiplerinden önce açılan menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir kararı verilmekteyken mahkemenin bu kanun maddesini yanlış yorumlayarak vermiş olan red kararının hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, borçlunun hukuki durumu tehlikede ise veya taraflar arasındaki hukuki ilişki belirsizlik içeriyorsa ve açılacak dava sonucunda verilecek kararla belirsizlik ortadan kalkacaksa hukuki yararın mevcut olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, İİK 72/2. madde hükmünün esas amacının zaten başlamamış olan ve haksız yere başlatılabilecek bir icra takibi hakkında doğacak mağduriyetten menfi tespit davası açmış olan davacının korunması ve hukuki yararının korunmasına ilişkin olup kanun koyucu yazılı belge ile yaklaşık ispatın sağlanması koşulunu aramadığını, kanun maddesinde açıkça icra takibinden önce ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olduğunun açıkça hükme bağlandığını, davalının kötü niyetle sıralı senetleri icra takibine koyduğunu, mahkemenin de, kanun koyucunun amacına aykırı şekilde karar verdiğini, dava konusu senetlerinin aslında bedelsiz olduğunu ve teminat senedi olduğu şirket yetikililerinin savcılık makamında verdikleri ifadeleriyle sabit olduğunu, karşı taraf tarafından bedelsiz kalan senetlerle ilgili olarak vadeleri geldikçe haksız ve hukuka aykırı bir şekilde icra takipleri başlatıldığından kendi açısından son derece hukuki yarar bulunduğunu ve yakın tehdit durumu doğduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Yargılama konusu olayda: Davacı vekilinin, davacı ...Ş'nin, lojistik depolama ve antrepo işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalara hizmet verdiğini, bu sebeple ihtiyacı olan depoyu kiralamak için arayışa geçtiğini, ...'nın yetkilisi olduğu .... A.Ş firmasına ait "... Mah. ... Sok. No:...." adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladıklarını ve deponun davacı kiralanmasını kabul ettiklerini, ...'nın Türkiyede yerleşik bir kişi olmadığını, bu sebeple kira gelirlerini yurtdışına transfer ettiğini söyleyerek, deponun mülkiyet hakkına sahip olan ... isimli şirketi ile kiralama işlemini gerçekleştirdiğini, kira bedelinin son derece yüksek miktarlı olması sebebiyle; ...'nın talebi üzerine ilgili yıla ait kira bedelini karşılayacak şekilde kendi idarelerinde olan şirketleri lehine teminat senetleri düzenlendiğini ve kiraya verene teslim edildiğini, ... firması ile süre gelen kira sözleşmeleri nedeniyle 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları için düzenli şekilde banka yoluyla düzenlenen senetlerin, yine banka yoluyla bedelleri ödenerek iadesinin gerçekleştirildiğini, zaman içerisinde ... çeşitli finansal kazançlar ve vergisel avantajlar elde etme amacıyla, mülkiyet hakkı sahibi olan ... firması üzerinden kiralama ilişkisini sürdürmek istemediğini, bu nedenle, ... firması organik bağ içerisinde olduğu şirketlerden olan .... A.Ş. firmasına "alt kiralama hakkı verdiklerini, bu sebeple, 2019 yılından itibaren kira ilişkisinin bu kez alt kiralamaya dayalı yeni kiralama ilişkisinin ... A.Ş firması ile devam ettiğini, Temmuz 2023 tarihinde bir araya gelerek yeni kira dönemi ve kira bedelini kararlaştırtıklarını, Temmuz 2023 tarihinde KDV dahil kira bedeli 162.000-USD olarak tespit edildiğini, yine önceki dönemde olduğu gibi her ay ödenmesi gereken kira bedelinin karşılığı olarak toplam 36 adet her biri 162.000-USD tutarında teminat senetleri düzenlenerek davalı ...'nın muhasebecisi ...'a teslim edildiğini, bu senetlerde de alacaklı olarak ... isimli Londra' da yerleşik olan ve aynı zamanda alt kiralamayı yapan ... A.Ş. şirketinin %20 hissedarı olan şirket gösterildiğini, tüm bu işlemlerin yapılmasına müteakip, Gebzede bulunan depoda 09.12.2023 tarihinde çok büyük bir yangın çıktığını, deponun tamamen zarar gördüğünü ve yıkıldığını, yangından sonra kiralanan yerin depo olarak kullanılmasının mümkün olmaması, kira ilişkisinin de hukuki ve fiili imkansızlık nedeniyle sona ermesi neticesinde davalı ...'dan kendisine teslim edilen teminat senetlerinin iade edilmesinin talep ettiğini, ancak ...'nın, teminat amacıyla verilen senetler ile bir ilgisinin olmadığını belirttiğini ve senetlerin iade edilmediğini, davacılar tarafından düzenlenen 08.12.2024 vade tarihli 162.000-USD bedelli, kira bedelinin teminatı olarak verilen ve yangın nedeniyle bedelsiz kalan senet nedeniyle davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, senedin iadesi ve iptaline karar verilmesini talep ettiği davada sözkonusu senedin icra takibine konu edilmemesi yönünde İİK 72/2. maddesi ve HMK 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği,

Davalı vekilinin, senede karşı iddiaların senetle ispatlanması gerektiğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyanın İstanbul Anadolu 10. SHM █████████ esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, ... ve ...'ın davalı şirket ile bir bağı bulunmadığını, davalı şirketin davacıların iddia ettiği gibi davacılar ile dava dışı üçüncü kişiler arasındaki kira ilişkisinin ne tarafı ne de bahis konusu hadiselere ilişkin bilgisi bulunmadığını belirterek davanın reddini savunduğu,

Mahkemece █████/2025 tarihli ara karar ile; davacı tarafın dava konusu bonoyu teminat olarak verdiğini yazılı belgeyle ispat edemediğinden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmediğinden İİK 72/2 ve 72/3 maddelerine göre ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar verildiği, mahkemece verilen ara karar ve gerekçesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla HMK m.355 uyarınca kamu düzenine ilişkin hususlarda da resen ve istinaf sebepleriyle bağlı olarak yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme ara kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle,

Davacıların ara karara yönelik istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna,

Yargı Harçları Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf maktu karar harcından peşin alınan 1.464,00 TL'nin mahsubu fazlaca yatırılan 732,00 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,

İstinaf harç ve masraflarının istinaf talebinde bulunanın üzerinde bırakılmasına,

Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine,

Dair dosya üzerinden, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. █████/2026