istanbul bölge adliye mahkemesi, hatalı konteyner sıcaklık ayarı sonucu emtia hasarı nedeniyle açılan tazminat ve rücuen tahsil davasının istinaf incelemesi kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, hatalı konteyner sıcaklık ayarı sonucu emtia hasarı nedeniyle açılan tazminat ve rücuen tahsil davasının istinaf incelemesi kararı.

Özet: Taşıdığı emtianın hatalı konteyner sıcaklık ayarı (-18°C yerine +18°C) nedeniyle zayi olması sonucu sigortacıdan rücu talebiyle karşılaşan davacı, konteyner bakım ve ısı kontrol hizmeti veren davalı şirketi kusurlu bularak tazminat talep etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, davalıya farklı bir konşimento için -18°C ayar talimatı verildiğini, fakat hasara uğrayan emtiayı taşıyan konteynerler için davalıya özel bir talimat verilmediğini ve bu konteynerlerin belgelerinde +18°C sıcaklık ayarının belirtildiğini tespit etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Tazminat

DAVA TARİHİ: █████/2015

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkillerinin üstlendiği taşıma işinde dava dışı ... AŞ'nin sigortalı olan dava dışı ... ... ...AŞ'ye ait emtiaların hasara uğraması nedeniyle dava dışı ... AŞ tarafından müvekkillerine İstanbul 17.ATM'nin ████████ sayılı davacının açıldığını ve █████/2015 tarihinde sigortalıya ödenen sigorta emtia hasarına ilişkin 278.659,34-USD'lik ödemenin müvekkili şirketlerden müteselsilen rücuen tahsilinin talep edildiğini, davalı şirketin işbu konteyner ve taşıma konusunda hizmet tedarikçisi olarak konteynerlerin bakım, tutum, muhafaza, ısı kontrolü ve yüklerin selameti hakkında hizmet verdiğini, zararın davalının kusurlu davranışı neticesinde meydana geldiğini, müvekkilinin ... AŞ'ye ödeme riski bulunan 278.659,34-USD'nin ve masraf, faiz ile tüm giderlerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili █████/2018 tarihli dilekçesi ile dava dışı sigorta şirketine █████/2018 tarihinde 840.477-TL hasar bedeli ödendiği belirtilerek bu tutarın USD karşılığı 220.447-USD'nin olmadığı takdirde 840.477-TL'nin █████/2018 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalılar vekili; müvekkilinin konteynerlerin bakım, muhafaza ve ısı kontrolü işlemlerini yaptığını, bu kapsamda davacılardan ... ile olan sözleşmesi dolayısıyla davacı tarafından kendisine gelen talimatlar çerçevesinde hizmet verdiğini, bakımı ya da ısı ayarı yapılacak olan konteynerlerin, davacıya ... hizmeti veren ... ... AŞ'nin deposunda bulunduğunu, müvekkilinin almış olduğu talimat ile ...'ın deposunda bulunan konteynerlerin bakımını ve ısı ayarlarını yaptığını ve görevinin son bulduğunu, daha sonra davacının bu konteyneri ...'ın deposundan alarak yükleme yaptığını, davacı şirketlerin bir başka bağlı ortaklığı olan dava dışı ... isimli firmanın işlemlerinin de yine bu çerçevede yürütüldüğünü, dava dışı ... tarafından 2013 yılı Ağustos ayı sonunda müvekkili şirkete ... no.lu konşimento kapsamındaki konteynerlerin (-18) dereceye set edilmesi için talimat verildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ... no'lu konişmento ile ilgili ... ... AŞ'nin deposunda bulunan ... ve ... no.lu konteynerleri (-18) dereceye set ederek ayrıldığını, anılan konteynerlerin ... nolu konşimento için set edildiğinin Konteyner Çıkış Raporlarından açıkça görüldüğünü, daha sonraki aşamalarda müşterinin ...'ın deposuna gelerek ... no.lu konişmento için hazırlanan konteynerleri almak istediğinde, ... tarafından konişmento numaralarının benzerliği dolayısıyla müvekkilinin ... no.lu konşimento için ısı ayarı yaptığı ... ve ... no.lu konteynerlerin müşteriye teslim edildiğini, müvekkili şirketin yükleme ile ilgili hiçbir fonksiyonu ya da sorumluluğu olmadığını, taraflar arasında olayın ilk günlerinde yapıları e-posta yazışmalarında, müvekkili şirket yetkilisi tarafından ... no.lu konişmento ile ilgili kendilerine bir talimat verilmediğini bildirdiğini, müvekkili şirketin dava konusu taşıma ile ilgili hiçbir iş ya da işleminin bulunmadığını, bu nedenle zarardan hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağını, hasardaki asıl sorumlunun Mersin Limanı Müdürlüğü olduğunu, konteynerler limana girdikten sonraki 1 saat içinde bu ısı farkının Mersin Liman Müdürlüğü tarafından tespit edilerek bildirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; dava dışı ... ... firması tarafından yurtdışına satışı yapılan 4167 koli 26.933,35 kg ... emtiasının Gaziantep'teki fabrikada iki konteynere yüklenerek Mersin'e taşındığı, Kanada'ya yapılacak olan taşımada konteyner ısının + 18 derece olarak öngörüldüğü, ancak konteyner ısısının - 18 derece olarak ayarlanması üzerine emtianın ... özelliğini yitirerek zayi olduğu, davalıya dava dışı ... firması tarafından dava konusu olmayan ... numaralı konşimento konusu konteynerler ile ilgili olarak konteyner ısısının -18 dereceye ayarlanması hususunda talimat verildiği, dolayısıyla davalıya esasen dava konusu olan ... nolu konşimento konusu olan ...-0 ve ... numaralı konteynerler ile ilgili verilen bir talimat bulunmadığı, dosyada bulunan █████/2013 tarihli ve ... doküman numaralı araç sevk formlarında dava konusu olan konteynerlere ilişkin sıcaklık talimatının 18 derece olarak gösterildiği, dava dışı ... tarafından düzenlenen geçici konşimento talimatında da dava konusu konteynerlere ilişkin sıcaklık talimatının +18 derece olarak gösterildiği, davacı ... tarafından ... numaralı konşimentoya ilişkin rezervasyon talimatında ısı derecelerinin +18 derece olması gerektiğinin belirtildiği, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen ve dava dışı ... tarafından düzenlenmiş "..." başlıklı belgede ... numaralı konişmentoya ilişkin olarak ısı derecesi -18 derece olarak gösterildiği ve bu belgede konteyner numaraları bulunmadığı anlaşılsa da ... nolu konşimentonun dava konusu yükler için düzenlenmediği, kaldı ki anılan belgedeki yükün dava konusu ... yükü değil armut konsantresi yükü olduğu, davalı tarafın delil olarak sunduğu ...'dan gelen talimatta konteyner numarasının belirtilmediği, dosyada mevcut tüm taşıma belgelerinde +18 derece ısı ayarı yapıldığına ilişkin kayıtlara rağmen davalının sunduğu belgelerin bunun gerçeğe aykırı olduğunu ortaya koymak için yeterli olmadığı, hasar gören emtianın bulunduğu konteynerlerle ile ilgili olarak davalıya verilmiş bir talimat bulunmadığı halde davalının hatası sonucu kendisine iletilen ... numaralı konişmentoya ilişkin talimat doğrultusunda, dava konusu konteyner sıcaklığının -18 dereceye ayarlandığı, dava konusu yük hasarı bakımından davalının sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 840.477-TL'nin 721.726,81-TL'sine 06.03.2018 tarihinden, 118.751-TL'sine 03.02.2023 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek sureti ile davalıdan tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; hangi davacının zarara uğradıysa davayı o davacının açmasının gerektiğini, her iki davacının da ayrı konşimentolar için talimat verdiğini, sulh protokolünün davacıların ikisi tarafından imzalanmasının sonucu değiştirmeyeceğini, sulhen bitirilmiş dava dosyasının işbu dava dava açısından dayanak alınamayacağını, bahsi geçen dava dosyasında asıl kusurlunun ... olmasına rağmen, diğer davalılar davalılar ...'nin sulh protokolu yaparak ödemeyi gerçekleştirdiklerini, davacıların ...'a müracaat etmeleri gerekirken aralarının bozulmaması için davayı müvekkiline yönlendirdiklerini, sulh ile sonuçlanan davanın eldeki davaya esas alınmayacağını, bilirkişi raporunun 10. sayfasında konşimento numaralarının karıştırılarak yanlış konteynerlere -18 derece ayarlaması yapıldığının ancak talimatın mı yanlış verildiği, talimatın yanlış mı uygulandığı hususunun aydınlatılması gerektiğinden bahsedildiğini, davanın esasının talimatlardaki benzer numaraların karışması neticesinde ısı derecelerinin yanlış girilmesine dayandığını, 2 adet talimattan birisinin nosu ..., diğerinin ise ... olduğunu, müvekkilinin sadece ... nolu talimatı alarak işlem yaptığını, ... nolu talimat ile ilgili hiçbir işlem yapılmadığını, buna rağmen gerek bilirkişi raporunda, gerek ise mahkeme kararında bunu müvekkilinin ispat etmesi gerektiğinden bahsedildiğini, bilirkişilerin ve mahkemenin ispat yükünü yanlış değerlendirdiğini, müvekkilinin talimat almadığını iddia ettiğinden, talimatın verildiği hususunun davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, müvekkiline sadece ... nolu talimat verildiğini, bu talimata istinaden konteynerlerin ısılarının -18 dereceye sabitlendiğini, daha sonra müşterinin ... nolu diğer talimata istinaden konteynerlerini almaya gittiğinde, ...'ın numara benzerliğinden müvekkilimin ısı ayarı yaptığı bu 2 konteyneri teslim ettiğini, numaraların müvekkili tarafından değil ... tarafından karıştırıldığını, bilirkişi raporunda da ... nolu konteynerle ilgili bir belgeye rastlanmadığının belirtildiğini, bu hususun müvekkilinin iddiasını teyit ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, konteynerlerin yanlış ısıda çalıştırılması nedeniyle hasarlanan emtia nedeniyle dava dışı sigorta şirketi tarafından sigortalıya yapılan ödemeden taşıyan sıfatıyla rücuen sorumlu tutulan davacıların zararının, konteyner ayar ve bakımını yapan davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı satıcı ... ... ...AŞ tarafından █████/2013 tarihli 277.499,97-CAD bedelli fatura kapsamında FOB teslim şekli, mal mukabili ödeme şartıyla satılan ... emtiasının Kanada'daki alıcıya nakli kapsamında davacıların deniz yolu ile taşımayı üstlendiği taşıma ilişkisinde ... ve ...-0 nolu konteynerlerde yer alan emtiaların konteynerlerin ısı derecesinin hatalı ayarlanması nedeniyle hasara uğradığı, sigortalının zararını tazmin eden dava dışı sigorta şirketi tarafından davacı taşıyanlara karşı açılan ████████ esas sayılı davada 537.156,69-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verildiği, ferileri ile birlikte 883.464-TL olan icra dosya borcunun 840.477-TL olarak ödenmesi hususunda alacaklı sigorta şirketi ve davacıların sulh oldukları, █████/2018 tarihinde bu tutarın dava dışı sigorta şirketine ödendiği hususları ihtilaf dışıdır. Davalı vekili, 26.08.2013 tarihinde ... bağlı ... firması tarafından konteynerlerin -18 dereceye ayarlanması konusunda müvekkiline talimat verildiğini, bu talimat üzerine ...'ın deposuna gidilerek boş konteynerlerin -18 dereceye ayarlandıktan sonra listenin ... firmasına teslim edildiğini, ...'ın hataen sözkonusu konteynerleri ...'nın fabrikasına gönderdiğini, dolayısıyla hasarlı emtiaların bulunduğu konteynerlere ısı ayarının yapılmadığını, ...'ın konteynerleri karıştırarak yükleyiciye müvekkilinin ayar yaptığı konteynerleri gönderdiğini ileri sürmektedir. Bu durumda uyuşmazlık, konteynerlerin +18 derece yerine -18 dereceye ayarlanmasının davacıların talimatından ileri gelip gelmediği, emtianın hasara uğramasından davalının sorumlu olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Deniz yolu taşımasının yurtdışındaki alıcı ... isimli firma tarafından organize edildiği, alıcının bu organizasyon için davadışı .... ile anlaştığı, ancak organizasyonun ... ...AŞ tarafından yerine getirildiği, konteyner rezervasyonunda ... ...AŞ tarafından davalı ...'den iki adet 40'lık konteynerin tedarik edildiği, konşimento talimatında konteyner ısısının +18 derece olarak öngörüldüğü, ... ...Ltd Şti tarafından düzenlenen █████/2013 tarihli fatura ve satıcı ... tarafından düzenlenen araç sevk formlarının incelenmesinde davalı tarafından derece ayarı yapılan ... ve ...-0 nolu konteynerlerin Mersin'deki ... ...AŞ deposundan alınarak Gaziantep'e satıcı firmanın adresine götürüldüğü, █████/2013 tarihinde yüklemenin yapılması ile Mersin Limanı'na sevk edildiği, Gaziantep - Mersin arası karayolu taşımasının dava dışı satıcı ... tarafından ... ...Ltd Şti'ye yaptırıldığı, yükün ... ...AŞ'nin Mersin deposundan ... tarafından teslim alınarak gemiye yüklenmek üzere Mersin Limanı'na götürüldüğü, emtianın ...'ın deposunda beş gün süre ile +18 derece yerine -18 derecede muhafaza edilmesi üzerine tamamen hasarlandığı anlaşılmaktadır.

Davacıların aktif husumeti bulunmadığı ileri sürülmekte ise de taşımanın davacı ... tarafından akdi olarak üstlenildiği ve fiili taşımanın davacı ... firmasına bırakıldığı, aynı zamanda davacı ... tarafından konteyner tedarik edildiği sunulan e-posta ve rezervasyon belgelerinden anlaşılmaktadır. Diğer taraftan İstanbul 17. ATM'nin ████████ E. ████████ K. Sayılı dosyasında asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verildiği, asıl dosya davalı ... AŞ ile birleşen davada davalı olarak yer alan ...'nin tazminattan sorumluluklarına hükmedilmiştir. Bahsi geçen karara karşı asıl dosya davalısı ... ...AŞ'nin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Dairemizin █████/2021 tarihli █████████ E. ████████ K. sayılı ilamı ile yapılan incelemede davalı ... ...AŞ'nin esasa ve sorumluluğa ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, ancak anılan dosya davacısı olan sigorta şirketinin zararı karşılandığından asıl dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına, istinaf edilmeksizin kesinleşen birleşen dava yönünden ise kesinleştiği şekliyle karar verilmiştir. Dolayısıyla eldeki davanın davacıları yönünden bahsi geçen dava sulhle sonuçlanlanmış olsa da müteselsil sorumlulardan ... AŞ yönünden esasa ilişkin inceleme yapıldığı anlaşılmakla bahsi geçen davanın dayanak gösterilemeyeceğine yönelik istinaf nedenleri yerinde değildir. İstinaf aşamasında dava dışı sigorta şirketi ile birleşen davada davalı olarak yer alan ...'nin █████/2018 tarihli sulh protokolü çerçevesinde dava dışı sigorta şirketine ödeme yaparak iş bu dava yönünden halefiyeti elde ettiği anlaşılmakla aktif husumete ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Davalıya dava dışı ... firması tarafından ... numaralı konşimento konusu konteynerler ile ilgili olarak konteyner ısısının -18 dereceye ayarlanması hususunda talimat verildiği görülmektedir. Ancak dava konusu yüklerin ... nolu konşimento kapsamında değil ... nolu konşimento kapsamında taşınması planlanmıştır. ... firması tarafından dava konusu ... Nolu konşimento konusu olan ...-0 ve ... numaralı konteynerler ile ilgili verilen bir talimat bulunmamaktadır. ... tarafından düzenlenen araç sevk formlarında, dava dışı ... firması tarafından düzenlenen geçici konşimentoda, davacı ... tarafından ... numaralı konşimentoya ilişkin "..." başlıklı belgede sıcaklık talimatı 18 derece olarak gösterilmiştir. Diğer taraftan davalı tarafından dosyaya ibraz edilen ve dava dışı ... tarafından düzenlenen "..." başlıklı belgede ... nolu konişmentoya ilişkin olarak ısı derecesi -18 derece olarak gösterilmiş olup bu belgede konteyner numaraları bulunmamaktadır. Davalı tarafından dosyaya sunulan "Haftalık ... Konteyner Çıkışları" belgesinde, ... konişmento numarasına atfen dava konusu yükün yüklendiği ... ve ...-0 numaralı konteynerler için set sıcaklık -18 derece olarak gösterilmiş ise de bahsi geçen belgelerin davalı tarafından düzenlendiği anlaşılmakta olup davacıların imzası bulunmamaktadır. Bu durumda davalıya konteynerlerin + 18 dereceye ayarlanması için talimat verilmediği kabul edilse bile davalının hatası sonucu kendisine iletilen ... numaralı konişmentoya ilişkin talimat doğrultusunda, dava konusu konteyner sıcaklığının -18 dereceye ayarlandığı sonucuna varılmaktadır. Davalı ısı ayarlı konteynerlerin ısısının ayarlanması ve bakımı konusunda uzmanlık gerektiren faaliyet icra etmekte olup ısı ayarlı konteynerlere yüklenecek ürünlerin bozulmaya elverişli olmaları nedeniyle işin icrasının özel bir ihtimam gerektirdiği açıktır. İşin yapılması sırasında bir tereddüt oluşması veya öngörülemeyen bir durumla karşılaşılması halinde, işi üstlenen tarafın durumu iş sahibine bildirmesi ve iş sahibinden talimat beklemesi esastır. Somut olayda davacıların konteynerlerin -18 dereceye ayarlanması hususunda bir talimat vermedikleri gibi konteynerlerin -18 dereceye ayarlanmasında davalıyı yanıltan bir davranışlarının da bulunmadığı anlaşılmakla meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 57.412,98-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 14.353,25-TL harcın mahsubu ile kalan 43.059,73-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacılar tarafından yapılan 30-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,

HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026