İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ihlalli geçiş ücreti alacağına ilişkin itirazın iptali davasında ihtiyati haciz talebinin yaklaşık ispat koşulunu değerlendiriyor.
Özet: Otoyol işletmecisi davacının, araçların ihlalli geçiş ücretleri nedeniyle başlattığı icra takibine itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebini reddetmesi üzerine davacı istinaf başvurusu yapmıştır; istinaf mahkemesi ise ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın yazılı delille ispatının şart olmadığını, alacaklının, hakime alacağın varlığına dair kanaat verecek delillerle yaklaşık ispatın yeterli olduğunu vurgulayarak, bu hususun yargılamanın temelini oluşturduğunu belirtmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İstanbul 10. Asliye Ticaret MahkemesiNUMARASI:████████ EsasARA KARAR TARİHİ:█████/2026DAVA:İTİRAZIN İPTALİ KARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Köprüsü ve ... Otoyolunun (Otoyol) işletmesinin müvekkili tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait araçlar ile █████/2024-█████/2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek davalının takibe itirazının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine ve ayrıca alacağın tahsilinin tehlikeye girmemesi için davalının malvarlığı üzerine dosya borcunun tamamına yetecek kadar ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacağın varlığı yaklaşık olarak ispat edilemediğinden ihtiyati haciz talebinin reddi gerektiğini, davacının, ihlalli geçişlerin hangi tarihte, hangi otoyol kesiminde, hangi gişe giriş ve çıkış noktaları arasında, hangi şerit üzerinden ve hangi ücret tarifesine tabi olarak gerçekleştirildiğini denetime elverişli ve somut şekilde ortaya koyamadığını, 6001 sayılı Kanun uyarınca geçiş ücretine ek ceza uygulanabilmesi için, araç sahibine bilgilendirme yapılması ve ödeme imkanı tanınması gerektiğini, ancak davacının hangi yöntemle ve hangi içerikte bilgilendirme yapıldığını ispatlayamadığını, HGS sisteminden kaynaklanan teknik aksaklıklardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, alacak tartışmalı olduğundan icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesi █████/2026 tarihli ara kararı ile; alacak miktarının yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenmesi mümkün olduğundan bu aşamada alacağın varlığı ve muaccel olduğu konusunda yaklaşık ispatın yeterli olmadığı ve bu hususların yargılamayı gerektirdiği, bu nedenle şartları oluşmadığından bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ:Ara karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ihtiyati haczi haklı gösteren sebeplerin ve şartların mevcut olduğu, sunulan dayanak belgelerin ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gereken yaklaşık ispat koşulunu sağladığını belirterek ilk derece mahkemesinin ara kararının kaldırılmasını istinaf ederek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, ihlalli geçiş ve ceza ücreti ile takip öncesi işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir Derdest dava kapsamında ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından buna yönelik ara karar istinaf edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile, 47.112,50 TL asıl alacak (Geçiş ücreti/para cezası), 7.446,26 TL işlemiş faiz ve 1.489,29 TL KDV olmak üzere toplam 56.048,05 TL üzerinden takip başlattığı, davalının ödeme emrine karşı itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.2004 sayılı İİK'nun 257. ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartlarına 257. maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir. İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri (m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." düzenlemesi yer almaktadır. Kanun, senetlerden değil, delillerden bahsetmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek delillerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır. Bununla birlikte hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için "alacağın yargılamayı gerektirmesi" şeklinde bir koşul kanunda öngörülmemiştir.İhtiyati hacizde teminat İİK 258. maddede düzenlenmiştir. Söz konusu madde "İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder." hükmünü içermektedir.Açıklanan yasal düzenlemeler ve genel ilkeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde, dosya kapsamında yer alan ihlalli geçiş listesi ile araçların geçiş anına ilişkin görüntüleri dikkate alındığında İİK'nun 258. maddesinde yer verilen kanaat getiren delillerin gösterilmiş olduğunun kabulü ile teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken ihtiyati haciz talebinin reddi kararı yerinde görülmediğinden, ayrıca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın yargılamayı gerektirmesi şeklinde bir koşul da öngörülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin asıl alacak miktarı üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı derdest dava dosyasında verilen █████/2026 tarihli ara kararın KALDIRILMASINA,2-a)İcra ve İflas Kanununun 257/1 fıkrasına uygun görülen ihtiyati haciz talebinin 47.112,50 TL asıl alacak üzerinden KISMEN KABULÜNE,b)İcra ve İflas Kanununun 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz isteyen alacaklının hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayabilecekleri muhtemel zarar ve ziyanlarını karşılamak üzere alacağın %15'i oranında nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz olunduğunda borçlu tarafın menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının 47.112,50 TL asıl alacak ile sınırlı olmak kaydıyla İcra ve İflas Kanununun 257. maddesi gereğince İHTİYATEN HACZİNE,c)İhtiyati haciz kararının, teminatın ilk derece mahkemesine ibrazından sonra İcra ve İflas Kanununun 261. maddesi gereğince İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden infazına ve kararın infaz edilmek üzere ihtiyati haciz isteyene verilmesine, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,4-Davacı tarafından karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin mahkemece verilecek esasa dair kararda değerlendirilmesine, 5-Dosyanın gerekli işlemlerin yerine getirilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 bendi ile aynı Kanunun 362/1-f bendi ve İİK'nun 258/son fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.█████/2026