istanbul bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, trafik kazasında yaralanan yolcunun maddi ve manevi tazminat istemini, kusur, istiap haddi ve sigorta sorumluluğu yönlerinden inceleyen istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, trafik kazasında yaralanan yolcunun maddi ve manevi tazminat istemini, kusur, istiap haddi ve sigorta sorumluluğu yönlerinden inceleyen istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, 2018 yılında meydana gelen bir trafik kazası sonucu yaralanan davacının açtığı tazminat davasına ilişkin istinaf sürecini özetlemektedir. Davacı, kamyon kasasında yolcu olarak bulunduğu sırada davalıya ait diğer araçla çarpışma sonucu %8 maluliyet yaşadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere manevi ve maddi tazminat talep etmiştir. Davalılar ise yetki itirazından sigortalılarının kusursuz olduğuna, hatta davacının aşırı yük nedeniyle müterafik kusuru olduğuna kadar çeşitli savunmalar ileri sürerek davanın reddini istemişlerdir. İlk derece mahkemesinin davayı kısmen kabul ederek maddi tazminata hükmetmesi üzerine taraflarca istinaf yoluna başvurulmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO: █████████

KARAR NO: █████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 02.09.2018 tarihinde dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı kamyonda yolcu olarak bulunduğu sırada davalı .... .... Ltd. Şti'ye ait ...plakalı araç ile çarpışması sonucu yaralandığını ve sakat kaldığını, bu kaza sonucunda müvekkilinin %8 oranında maluliyetinin oluştuğunu ancak aradan geçen zaman içerisinde müvekkilinin durumunun daha da ağırlaştığını ve sakatlığının arttığını, kazaya karışan araçlardan... plakalı kamyonun davamı ... sigortaya tarafından Zorunlu Trafik Sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı ... ... şirketine █████/2019 tarihli başvuru ile müracaat edildiğini bu müracaat sonucunda davalı şirketin sigortalısının kusursuz olduğu beyan edilerek taleplerinin reddedildiğini, müvekkilin geçirmiş olduğu işbu kaza neticesinde çalışacak durumda olmayıp dava masraflarını karşılayacak maddi gücünün de bulunmadığını tüm bu nedenlerle müvekkilin uğramış olduğu zarar sebebiyle fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı .... .... Ltd. Şti'den kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline,1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Davalı .... .... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Gaziantep Mahkemesi olduğunu, davacının iş kazası olduğu iddiasıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurup başvurmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, bu durumda görevli mahkemenin Gaziantep Nöbetçi İş Mahkemesi, aksi takdirde Gaziantep Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olacağını, ...Alımı işi, .... Ltd. Şti. ile .... .... Ltd. Şti.'nin oluşturduğu adi iş ortaklığı tarafından üstlenildiğini, dolayısıyla ...plakalı aracı işleten ve araç sürücüsünü istihdam eden, .... Ltd. Şti. ile .... .... Ltd. Şti.'nin oluşturduğu adi ortaklık olup ...'un adi ortaklığının işçisi olduğunu ve adi ortaklığın üstlendiği askeri birliğin yemek servisini yaparken kaza geçirdiğini, adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından tüm ortakların sorumluluğunun söz konusu olacağını ve sadece bir ortak aleyhine dava açılmasının mümkün olmadığını, diğer ortağı.... Ltd. Şti.'nin de davalı yanında davada taraf olarak yer alması gerektiğini, adi ortaklığa tahsis edilen müvekkil şirkete ait ...plakalı araç 14.03.2018 tanzim tarihli 34228870 nolu poliçe ile ... ... şirketi tarafından sigortalandığını, tazminatın poliçe limiti dâhilinde ... ... şirketi tarafından karşılanması gerekeceğini, sürücüsü ...'un yeterli ehliyete sahip olduğunu, aracın muayenesinin düzenli şekilde yapıldığını, araçta herhangi bir eksik ve kusur bulunmadığını, dolaysıyla adam çalıştıran konumundaki adi ortaklık, çalışanı seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini, talep edilen manevi tazminatın çok fazla olduğunu ve zenginleşme amacı taşıdığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan... plakalı, ... adına kayıtlı aracın 05.02.2018-05.02.2019 tarihleri arasında müvekkil şirket nezdinde ... poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında tazminat ödemesi yapmakla yükümlü olduğunu sigortalı araç sürücüsünün trafik kazasına neden olabilecek bir kusuru olmadığından kusur yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, 08.10.2018 tarihli savcılık dosyası kapsamında alınan kusur bilirkişi raporunda 79 DU 618 plakalı araç sürücüsü ...’in kazanın meydana gelmesi ile ilgili her hangi bir kusurunun olmadığının tespit edildiğini, kaza sırasında istiap haddinin aşılması nedeniyle yolcu konumundaki davacının kusur durumu da değerlendirilerek kusur indirimi yapılması gerektiğini, dosya kapsamına giren evraklardan fıstık toplamak için kamyon kasasına bindirilen 22 yolcunun yaralanması şeklinde meydana gelen kazada davacı ...’in istiap haddinin aşılması nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunun sabit olduğunu, tazminat hesaplaması yapılırken hatır taşıması nedeniyle tazminat miktarında indirim yapılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde her hangi bir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulü ile 42.059,25 TL maddi tazminatın(geçici ve kalıcı iş göremezlik), 41.059,25 TL'sının █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... A.Ş.'den, 1.000,00 TL'sının █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... .... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... .... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücünün kazanın meydana gelmesinde poliçe kapsamında sorumluluğunu gerektirir bir kusuru bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusurun idari düzenlemelere ilişkin olduğundan dava konusu kazanın meydana gelmesine etken bir unsur olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilen hususun idari düzenlemelere uygun davranılmamasından kaynaklanmakta olup, kazanın oluşumuna etken bir unsur olarak değerlendirilemeyeceğinden kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu ve bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacının zararının tespitinde TRH-2010 mortalite tablosu ve %1,8 teknik faiz oranının esas alınması gerektiğini, tedavi giderlerinden sayılan geçici iş göremezliğe ilişkin taleplerin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, davacının kamyon kasasında seyehat etmesinden dolayı müterafik kusuru bulunduğunu, hatır taşıması nedeniyle tazminatan indirim yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talep edilebileceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... ... A.Ş. vekili sunduğu ek istinaf başvuru dilekçesinde özetle; manevi tazminat yönünden müvekkili ... şirketi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminat vekalet ücreti yönünden hükmün düzeltilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından █████/2018 günü, saat 07:00 sıralarında, Gaziantep, Oğuzeli, Kayacık Mahallesi mevkiinde, sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ...plakalı davalı .... Ltd. Şti. adına kayıtlı kamyonet ile davalı ... ... A.Ş.'ye ... ... poliçesi ile sigortalı... plakalı kamyon arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde kamyon kasasında bulunan davacının yaralandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ...plakalı kamyonet sürücüsü ..., uyarıcı trafik işaret levhalarına rağmen, kontrolsuz bir şekilde seyretmiş, bu sebeple, kamyonet ani olarak şerit değiştirerek... plakalı kamyonun şeridine girip, yolunu kesmiştir. ...plakalı araç sürücüsü sürücü ...'un, tedbirsiz, dikkatsiz, trafik düzeni ve güvenliği ile ilgili dikkat ve özen yükümlülüklerine, karayollarında trafiğin akışı, şerit izleme ve şerit değiştirme kurallarına aykırı şekilde seyrettiği, kamyonun şeridine tecavüz ettiği, bu hatalı sevk ve idaresinin, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/g maddesindeki “Araç sürücüleri, trafik kazalarında, şeride tecavüz etme halinde asli kusurlu sayılırlar.” hükmü de gereğince, olayda, birinci (asli) derecede % 80 kusurlu; ...plakalı araç sürücüsü sürücü ...'un ani olarak kamyonun şeridine girdiği için, ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in çarpışmayı önlemek için gerekli zaman ve mesafeye sahip olamamış, kazaya karışmak durumunda kaldığını, çarpışmanın, kamyonun fren emniyet mesafesi içinde cereyan ettiği, ... plakalı kamyonun sürücüsü ...'in çarpışmayı önleme imkanı bulunmadığı gibi, çarpışmada etkili herhangi bir kural ihlalinin mevcut olmadığı, bununla birlikte, yolcu taşımaya uygun olmayan, Araçların İmal, Tadilat ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri bulunmayan ve kasa kenarlarında düşmeyi önleyecek şekilde tebdir alınmamış olan kamyonda işçi taşımasının, davacı işçi ...'in yaralanmasında, ikinci (tali) derecede %20 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2019 tarih, ██████████ E. ve █████████ K. sayılı kararında "...Kabule göre de; davacı, meydana gelen kazada yolcu olup, kusursuzdur. Davacının emniyet kemeri olmadan nizamlara aykırı ve kendi can emniyetini tehlikeye atacak şekilde yolculuk yapması ise sürüş kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir. Emniyet kemeri olmadan yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi tarafından kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir. " belirtilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı ... ... A.Ş nezdinde ... sigortalı bulunan ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in komyonun kasa kısmında gayrinizami şekilde yolcu taşınmasının kazaya etkisi olmadığı, ... plakalı kamyonun sürücüsü ...'in sürüş kusuru bulunmadığı, bunun araçta "yolcu" olarak bulunan davacının zararın artmasına neden olan müterafik kusuru niteliğinde olduğu açıkça belirtilmiştir. Mahkemece ... plakalı kamyonun sürücüsü ...'in davaya konu trafik kazası nedeni ile sürüş kusuru olmadığı tespitine rağmen... plakalı kamyonun ... sigortacısı davalı ... ... A.Ş'nin tazminattan hatalı tespit edilen kusur oranı üzerinden müterafik kusur indirimi yapılarak 2 kez müterafik kusur indirimi yapılarak sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken; ... plakalı kamyonun sürücüsü ...'in sürüş kusuru bulunmadığından davalı ... ... A.Ş. hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi; Davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde ...plakalı kamyonet sürücüsü ...'un %100 kusurlu olduğu ancak yolculuk edilmesi uygun olmayan kamyon kasasında yolcu olarak bulunan davacının da zararın artmasına neden olduğu anlaşıldığından müterafik kusuru nedeniyle tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak tüm dosya kapsamına göre karar verilmesi olmalıdır.

Kabule göre de davalı ... ... A.Ş.'nin manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığı halde hükmün 13.maddesinde manevi tazminat bakımından davacı lehine vekalet ücreti belirlenirken "vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine" şeklinde hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Daire kararının kapsam ve şekline göre; davalı ... ... A.Ş. vekilinin diğer istinaf itirazları inceleme konusu yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1-Davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Davalı ... ... A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026