Türk Ticaret Kanunu geçici 7. madde uyarınca ticaret sicilinden terkin edilmiş şirketin derdest hizmet tespiti davası nedeniyle ihyası talebinin mahkemece değerlendirilmesi.
Özet: Bu dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden resen terkin edilmiş bir şirketin, aleyhindeki derdest bir hizmet tespiti davasında taraf teşkilinin sağlanabilmesi amacıyla ihyası talebine ilişkin olup, davacı, haklarının korunması ve davanın yürüyebilmesi için bu kararı isterken, Ticaret Sicili Müdürlüğü terkin işleminin yasal olduğunu savunmakta ve ihyanın kabulü halinde masraflarından muaf tutularak tasfiye memuru atanmasını talep etmekte; mahkeme ise talebi mevcut davanın devamına yönelik hukuki yarar kapsamında değerlendirmektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Şirketin İhyası (TTK Geçici 7.Maddesi Uyarınca)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası (TTK Geçici 7.Maddesi Uyarınca) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Müvekkil tarafından, ---. İş Mahkemesinin --- sayılı dosyası ile davalı ---- Şirketi aleyhine "Hizmet Tespiti" davası ikame edildiğini, söz konusu davanın yargılaması devam ederken, davalı şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu' nun geçici 7. maddesine göre 07.07.2014 tarihinde resen terkin ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşıldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi ve ilgili hükümleri uyarınca, bir şirketin ihyasının talep edilebilmesi için şirketin taraf olduğu bir davanın devam ediyor olması "hukuki yarar" şartını oluşturduğunu, derdest olan hizmet tespiti davasında, mahkemece taraf teşkilinin sağlanabilmesi ve davanın görülebilmesi için taraflarına şirketin ihyasını sağlamak üzere dava açma yetkisi ve mehil verildiğini, tasfiye sürecinin, müvekkilin haklarını koruyacak şekilde usulüne uygun tamamlanmamış ve bekleyen dava sonuçlanmadan şirket sicilden silindiğini, bu nedenle şirketin, sadece derdest davanın görülmesiyle sınırlı kalmak kaydıyla ihyası zorunlu hale geldiğini bu sebeple dosyasında ihyasına ve şirketin yeniden ticaret siciline tesciline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Ticaret Sicili Müdürlüğü, 6102 Sayılı TTK m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34 hükmü çerçevesinde işlem yapmıştır.Müvekkil Ticaret Sicili Müdürlüğünün re’sen terkin işlemi, “6102 sayılı Kanunun Geçici 7’nci maddesi”, “Münfesih Olmasına Veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ’in 5’inci maddesi”, “6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 20/1 maddesi” ve “Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltmelerine ve kuruluşu ve Esas Sözleşme Değişikliği İzne Tabi Anonim Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Tebliğ’in 7. maddesi” kapsamında olup, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamakta olduğunu, dava konusu şirketin ihyasına (ek tasfiyesine) karar verilmesi durumunda tasfiye memuru atanması gerektiğini, müvekkili davanın açılmasına sebep olmamıştır, bu nedenle müvekkili ticaret sicili müdürlüğü, “yargılama giderleri” ve “vekâlet ücreti”nden sorumlu tutulamayacağını, nitekim yer alan emsal içtihatlardan görüleceği üzere müvekkili müdürlük aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, davanın reddine, davanın kabulüne kanaat getirilmesi hâlinde ise dava konusu şirketin, dava dilekçesinde anılan işlemler kapsamında ek tasfiyesine ve tasfiye memuru atanması ile müvekkili müdürlük aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Dava , 6102 sayılı TTK Geçici 7. Madde uyarınca dava dışı ---Şirketi'nin ----.İş Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyası istemine ilişkindir.TTK'nın geçici 7. maddesinin 15. fıkrası “...Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak ... şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir.”Davaya konu ----Şirketi TTK'nun Geçici 7.maddesine göre █████/2014 tarihinde terkin edilmiştir.6102 sayılı TTK'nın geçici 7. Maddesi (ek 26.06.2012-███████ md) uyarınca 01.07.2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen şirketlerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır. 24.06.1995 tarihli ve 559 sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince ,sermayelerin anılan KHK ile öngörülen tutarlara çıkarmamış anonim şirketler ile limited şirketler, TTK'nın yürürlük tarihinden önce veya 01.07.2015 tarihine kadar münfesih olmaları, TTK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanılmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması nedeniyle ara bilançoları genel kurula tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle resen terkin edilirler.TTK'nın geçici 7. maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde ticaret sicil memurluğu tarafından şirketin sicil kaydı terkin edilir. Terkin edilmeden önce, TTK'nın geçici 7(4)-a maddesi uyarınca, kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın ilan edilmek üzere ----- Gazetesi Müdürlüğü'ne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, 4/c bendine göre terkin sebepleri bulunan şirketlerin faaliyetlerini devam ettirme isteğinde bulunmaları halinde, münfesih olma nedenini verilen süre içinde ortadan kaldırıp ticaret siciline bildirmelerinin ihtar edileceği, aynı maddenin 11. bendi uyarınca, ihtara rağmen süresinde işlem yapmayan şirketin unvanının ticaret sicilden resen silineceği düzenlenmiştir.Yerleşik Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak TTK'nın Geçici 7.maddesine dayılı geçici ihya kararlarında da tasfiye memuru atanmasına gerek olmadığına karar verilmekteydi. Ne var ki emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ----sayılı ve 28.09.2021 tarihli ilamı, emsal Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin ---- sayılı, 18.09.2023 tarihli ilamı; aynı Dairenin ---- sayılı, 25.09.2023 tarihli ilamı, aynı Dairenin ----- sayılı, 25.09.2023 tarihli ilamında belirtilen gerekçelerle TTK Geçici 7. Madde uyarınca şirket ihyasında tasfiye memuru atanmasına karar verilmiştir.Anılan Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere; ihya kararının bir davanın görülmesi, mal varlığının tasfiyesi gibi geçici amaçla TTK'nın Geçici 7. maddesine dayalı ihya kararının verildiği durumlarda ihya kararına konu işlemlerin yapılması bakımından tasfiye memurunun atanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Zira kanun koyucu 6102 sayılı kanunun geçici 7. maddesinin 15.fıkrasında "ihya" terimini kullanmakla birlikte ayrıntılı düzenlemeye yer vermemiş olup ihya konusunda düzenleme, aynı Kanun'un 547. Maddesinde yapılmıştır. Bu genel düzenlemenin TTK'nın Geçici 7.maddesi uyarınca geçici ihya kararı verildiği durumlar da kıyasen uygulanması gerekir. Yani TTK'nın Geçici 7. Maddesi ihyaya (ek tasfiyeye) karar verilmesi durumunda tasfiye memuru atanması yönünden bir hüküm içermemekle birlikte aynı Kanun'un 547. maddesinde olduğu gibi, mahkemece sınırlı olarak ihyaya karar verildiği durumlarda aynı zamanda tasfiye memuru da atanmalıdır. Zira geçici 7. maddenin amacı, kapsamına giren ortaklıkların bir an önce ticaret sicilinden silinmesi ve ihtilafların azaltılmasına yöneliktir.6102 sayılı TTK Geçici 7(15) ek cümle 23.05.2024-███████ maddesi uyarınca 'Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunamaz.' maddesi ekmenmiştir.Somut olayda; Davaya konu ---- Şirketi'nin █████/1991 tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği ve 6102 sayılı TTK'nın Geçici 7. Maddesi uyarınca █████/2014 tarihinde resen terkin edildiği tespit edilmiştir. Yapılan yargılama sonucu; toplanan ve dosyaya sunulan deliller, ticaret sicil kayıt örneklerine göre; --- Şirketi TTK'nun 7. maddesi kapsamında terkin edildiği,---.İş Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyalarının görülmesi için davaya konu terkin edilen şirketin ihyası zorunlu bulu----İş Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyasına yönelik olarak açılması nedeniyle ihyanın işbu dosyaları ile sınırlı tutulmasına ve 6102 sayılı Geçici 7 (15) bendine eklenen 23.05.2024-███████ maddesi uyarınca davalı ... Sicil Müdürlüğünün yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; Açılan davanın TTK Geçici 7. Maddesi Uyarınca KABULÜ İLE,---- Ticaret Sicil Müdürlüğünün ----sicil numaralı ----- Şirketine ---.İş Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyasında yargılamanın yürütülmesi ve müteakip işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ihyasına,-Tasfiye memuru olarak şirket yetkilisi ...'nın ATANMASINA,-Karar kesinleştiğinde kararın ----- Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine,-Ayrıntıların gerekçeli kararda gösterilmesine,2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 732-TL karar harcı başlangıçta yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesineİlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.