İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, e-ticaret sitelerinde tescil öncesi kamuya sunulan tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfı eksikliği nedeniyle hükümsüzlüğüne hükmetti.
Özet: Davacı, davalı adına tescilli bazı tasarımların, tescil tarihlerinden çok önce internet üzerinden satışa sunulduğunu, montaj videolarının paylaşıldığını ve tüketici yorumları ile kamuya ifşa edildiğini belirterek, bu durumun tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfını ortadan kaldırdığı gerekçesiyle hükümsüzlüğünü talep etmiş; davalı taraf davanın menfaat yoksunluğu ve tasarımların farklılığı nedeniyle reddini savunmuş; ancak alınan bilirkişi raporu, tasarımların tescil tarihlerinden önce internette geniş çapta kamuya sunulduğunu teyit ederek, hukuki koruma için aranan yenilik ve ayırt edicilik koşullarının sağlanmadığı sonucuna varmıştır.
T.C.
İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████DAVA : Tasarımın HükümsüzlüğüDAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2020Davacı vekili tarafından Tasarımın Hükümsüzlüğü talepli davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yılından bu yana e- ticaret alanında faaliyet gösterdiğini, "...com" alan adlı kendisine ait internet sitesi üzerinden ve e- ticaret portalları üzerinden, üretimi 3. kişilere ait çeşitli firmaların ev tekstili, hediyelik eşya gibi ürünlerini satışa arz ettiğini, aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla ticari faaliyette bulunduğunu belirtmiştir.... firmasından █████/2019 tarihinde müvekkiline "" ve "..." isimli ürünlerin davalı üzerinde hak sahibi olduğu iddiasıyla satıştan kaldırılması yönünde ihtar yapıldığını, müvekkilinin ürünleri satışa kapattığını, ancak ürünler müvekkilinin stoklarında bulunduğundan maddi anlamda zarara uğradığını, davalı tarafından tescil edilen tasarımların başvuru tarihinden çok daha önceki tarihlerde e- ticaret sitelerinde satışa sunulduğunu, ürünlerin montaj videolarının 2013-2014 yıllarında... sitesinde yayınlandığını, tasarımların daha önce kamuya sunulduğunu, tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını belirterek, davalı adına tescilli ... nolu tasarımların hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tasarımın hükümsüzlüğü ancak menfaati olanlar tarafından istenebilecek iken; karşı yanın iddiasının aksine korunacak haklı bir menfaati bulunmadığını, müvekkilin hiçbir şekilde karşı yanın ticaretini engelleme yönünde bir iradesi veya girişimi olmadığını, satış politikasındaki farklılıkların satışın durdurulmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilin herhangi bir talebi olmadığını belirtmiştir. Müvekkil ile görüşerek bu ihtilafı çözebilecek iken, huzurdaki davanın açılmış olması amacı aşar niteliktedir. Esasa ilişkin beyanların da ise, internet sitelerinde önceden sergilendiği iddia edilen görseller ile müvekkile ait tasarımların genel izlenim itibarıyla aynı olmadığı, ciddi farklılıklar bulunduğunu, dava konusu tasarımların, çeşitli parçaların farklı konseptlerde bir araya getirilmesi ile farklı görünüm özelliklerinde dolap ve masa şeklinde tasarlanmış olduğunu, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. BİLİRKİŞİ RAPORUMobilya ve Dekorasyon Uzmanı Bilirkişiden █████/2020 tarihinde alınan raporda özetle; davaya konu tasarımlarla ilgili olarak Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen tasarım tescil belgeleri ...nolu tasarımın █████/2019 tarihinden itibaren,... nolu tasarımın ise █████/2018 tarihinden itibaren Davalı adına tescilli olduğunu, tasarımların dava tarihi itibariyle hukuki koruma altında bulunduklarını ve tasarım hakkı sahibi lehine tescilden kaynaklanan koruma haklarını sağladıklarını, dava konusu tasarımla ilgili dosyada delil olarak sunulan internet sitelerindeki ürünlerin karşılaştırıldığında tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadığı konusunda,... arama motorunda "... diye girildiğinde █████/2013-█████/2013 tarihleri arasında arama yapıldığını ve bahse konu tarih aralığında internet sitelerinde tasarımın aynısının sergilenerek satışa sunulduğunu, aynı ürünün montaj videosunun paylaşıldığını, █████/2013 tarihinde tüketici yorumlarının paylaşıldığını, dava konusu .... tasarımların internet üzerinden yapılan araştırma sonucunda tescil tarihlerinden çok önce kamuya sunulmuş olduğunu, yenilik ve ayırt edici unsurlar içermediği raporlamıştır. TESPİT DELİL DEĞERLENDİRME VE GEREKÇEDosya kapsamında davacı, davalı adına tescilli ... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığından hükümsüzlüğünü talep etmiştir.Tasarım bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümüdür. 6769 sayılı yasanın 56. Maddesinde belirttiği üzere; bir tasarım yeni ve ayırt ediciliğe sahip olması halinde yasa kapsamında korunmaktadır. Bir tasarımın aynısı "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın, ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.Tasarımın hükümsüzlük halleri 6769 sayılı yasanın 77. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise, mahkeme tarafında tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilir.Dosya kapsamında alına bilirkişi raporu ve internet araştırmaları dikkate alındığında; davacıya ait tasarımların, davacının tescilinden çok daha önce kamuya sunulmuş olduğu, davacı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olmadığı anlaşılmakla 6769 sayılı yasanın 77. Maddesinin 1. fıkrasının a bendi uyarınca davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Davacının davasının kabulü ile davalı adına tescilli ...nolu tasarımlarının hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, Alınması gereken 54,40 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harçtan mahsup edilerek, eksik 10,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 44,40 TL peşin harcın da davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT.’ne göre belirlenen 4.910 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine, Davacı tarafından yapılan toplam 974,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Davalı tarafından yatırılan toplam 216,50 TL yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin davacı yana iadesine,Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, yanların huzurunda usulen okunup anlatıldı. █████/2020Katip...E imza Hakim ...eimza