Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu önünde, açıköğretim önlisans mezunlarının suni tohumlama kurslarına katılımında örgün eğitim şartının eşit haklara aykırılığı tartışması.
Özet: Sunulan hukuki evrak, açıköğretim fakültesi laborant ve veteriner sağlık önlisans programı mezunlarının suni tohumlama kurslarına katılım başvurularının, ilgili yönetmelikte yer alan "örgün" eğitim şartı gerekçe gösterilerek reddedilmesine karşılık, mevcut yasal düzenlemelerin örgün ve açık öğretim mezunlarına eşit hak ve yetkiler tanıdığını, açıköğretim programının ilgili dersleri ve zorunlu stajı içerdiğini, önceki yargı kararları ve kamu denetçiliği tavsiyelerinin de açıköğretim mezunlarının tamamlayıcı eğitimler yoluyla kurslara kabul edilmesi gerektiğini işaret ettiğini belirterek, söz konusu ret işleminin hukuka uygunluğunu sorgulamaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ: Huk. Müş. ... 2-... Valiliği VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2023 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacının suni tohum kursuna katılma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İzmir Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan █████/2011 tarih ve 28136 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasına, █████/2013 tarih ve 28855 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile eklenen (n) bendinde yer alan ''örgün" kelimesinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2023 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla;Anayasa'nın 10. maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (u) bendi ve 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (f) bentleri ile Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nin 5. ve 13. maddeleri ile Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi ve 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi belirtilerek;Yüksek öğretimdeki eğitim-öğretim türleri arasında açık eğitim-öğretimin de sayıldığı açıköğretim önlisans mezunlarının aynı öğretim programındaki örgün öğretim mezunlarından farklı bir değerlendirmeye tabi tutulacağına ilişkin olarak, açıköğretim önlisans mezunlarının aleyhine herhangi bir kısıtlayıcı düzenlemeye yer verilmediği gibi, aksine Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nin 13. maddesinde, bunların eşit hak ve yetkilere sahip olduklarının hüküm altına alındığı,Dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasına göre örgün öğretim mezunu olan veteriner sağlık teknikerlerinin de doğrudan suni tohumlama kurslarına katılamadığı, örgün öğretim mezunu olsa dahi Bakanlığın öngördüğü eğitimleri tamamlayan veteriner sağlık teknikerlerinin suni tohumlama kurslarına katılabildiği, Dairelerinde temyiz incelemesi yapılmış olan E:██████████ sayılı dava dosyasında bulunan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, bazı üniversitelerde müfredat tamamlama eğitimi programı açıldığı, veteriner hekim gözetiminde çalışan lise öğrenimi üzerine iki yıl süreli veteriner sağlık önlisans ve hayvan yetiştiriciliği ve sağlığı örgün öğrenim programlarından mezun olan veteriner sağlık teknikerlerinin başvurularının alınacağının belirtildiği,Buna göre, örgün öğretim mezunları ile eşit hak ve yetkilere sahip oldukları Yönetmelikle hüküm altına alınmış olan Açıköğretim Fakültesi Önlisans Laborant ve Veteriner Sağlık Programı mezunlarının, Bakanlıkça öngörülen müfredat tamamlama eğitimi ve suni tohumlama kurslarına, Anayasanın 10. maddesi ile Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca iştirak ettirilmeleri, bu suretle tamamlayıcı eğitimi almalarının sağlanması üzerine suni tohumlama kurslarına kabul edilerek kendilerine suni tohumlama sertifikası verilmesi gerektiğinde duraksama bulunmadığı,Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Önlisans Laborant ve Veteriner Sağlık Programı incelendiğinde 4. yarıyılda doğum bilgisi ve suni tohumlama dersinin zorunlu olarak görüldüğü, yine zorunlu olarak 30 işgünü staj uygulaması bulunduğu, staj yapılabilecek yerler arasında Bakanlığın ilgili birimlerinin de (Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlükleri, İl ve İlçe Tarım Orman Müdürlükleri Laboratuvarları) yer aldığının görüldüğü;Diğer taraftan, anılan programdan mezun olanlar tarafından, suni tohumlama kurslarına katılmak için yapılan başvuruların aynı nedenle reddi üzerine bu ret işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda verilen iptal kararlarının temyiz incelemesi sonucunda Dairelerince bu kararların onanmasına, davanın reddi yolundaki kararların ise bozulmasına karar verildiği,Davacı ile aynı programdan mezun olup aynı konuda yapmış olduğu başvurusu aynı nedenle reddedilen T. G. isimli şahıs tarafından, Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılmış bir şikayet başvurusunda, Kamu Denetçiliği Kurumunca şikayetin kabulüne, Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nin 13. maddesi esas alınarak şikayetçinin mağduriyetinin ivedi giderilmesine, bu mümkün olmadığı taktirde Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin (n) bendinde Açık Yükseköğretim Yönetmeliği kapsamında mevzuat değişikliği yapılması hususunda, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına tavsiyede bulunulmasına karar verildiği,Yapılan tüm açıklamalar ışığında; kararda yer alan, Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nde açıköğretim mezunlarının örgün öğretim mezunlarıyla tamamen eşit haklara sahip olduğu, örgün öğretim mezunu olan veteriner sağlık teknikerlerinin de ancak Bakanlıkça verilecek olan tamamlama eğitiminden sonra suni tohumlama kurslarına katılabildiği, söz konusu tamamlama eğitimine açıköğretim mezunlarının da iştirak ettirilmesinde Anayasa'nın 10, Açık Yükseköğretim Yönetmeliği'nin ise 13. maddesi karşısında hukuki bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu düzenleme ile bu düzenleme uyarınca tesis edilen uygulama işleminde Anayasa'da yer alan eşitlik ilkesine, hukuka ve kamu yararına uyarlık görülmediği,Nitekim, davacı ile benzer hukuki durumda bulunan başka bir şahsın, suni tohumlama kursuna katılma istemli başvurusunun reddedilmesi üzerine, başvurunun reddine ilişkin işlem ile işleme dayanak olarak gösterilen █████/2011 tarih ve 28136 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasına, █████/2013 tarih ve 28855 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle eklenen (n) bendindeki "örgün" ibaresinin iptali istemiyle açtığı davada; Dairelerinin █████/2020 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda ise Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun █████/2021 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla söz konusu kararın onanarak kesinleştiği gerekçesiyle,Dava konusu düzenlemenin ve anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, açık öğretim mezunları pratik eğitim almadığından uygulama konusunda bilgi sahibi olmadıkları, bu kişilerin suni tohumlama yapması halinde hayvanların üreme organlarında kalıcı hasarlara yol açabilecekleri, bu durumun hem hayvanın gebe kalmamasına hem de hayvan sahibinin devlet tarafından verilen destekten yoksun kalmasına neden olacağı, Açık Öğretim Yönetmeliği'nin 13. maddesinde açık öğretim mezunu ile örgün öğretim mezunlarının eşit haklara sahip olduğu belirtilmekte ise de dava konusu Yönetmeliğin suni tohumlama konusunda özel düzenleme niteliğinde olduğu ve belirli meslek gruplarına bu yetkinin verilmesinin uygun görüldüğü ileri sürülmektedir.Davalı idarelerden İzmir Valiliği tarafından ise, Yüksek Öğretim Kanununun 3. maddesinin 1. fıkrasının (u) bendinde, örgün öğretimin tanımının yapıldığı ve örgün öğretimin, öğrencilerin eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları eğitim türü olduğu; davacının ise, diplomasını açık öğretim fakültesinden aldığı; veteriner sağlık teknisyenleri açısından, kanun koyucunun "örgün öğretim mezunu olma" şartı getirdiği ve bu durumun "kanun önünde eşitlik" ilkesine de aykırı olmadığı; ilgili Kanunla iki ayrı düzenlemeye gidildiği, örgün öğretim ile açık öğretimin ayrı ayrı tanımlandığı; tanıma uygun olarak da, ilgili Yönetmelik düzenlemesinin yapıldığı; suni tohumlama işleminin, pratik derslerle öğrenilmesi gereken bir işlem olduğu; açık öğretim sisteminde pratik ders bulunmadığından dava konusu düzenlemenin kamu yararı taşıdığı ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2.Dava konusu düzenlemenin ve işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu █████/2023 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.