Danıştay 8. Daire, Milli Eğitim Bakanlığının "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" genelgesinin iptali davasında, velayet düzenlemelerine aykırılık nedeniyle dilekçenin usulden reddine karar verdi.
Özet: Milli Eğitim Bakanlığının 2024-2025 eğitim ve öğretim yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarına ilişkin genelge ve dayanak kararlarının iptali talebiyle açılan dava, davacının ergin olmayan çocuğunun menfaatlerini koruma amacıyla açıldığı beyan edilse de, önceki ret kararında belirtilen, Türk Medeni Kanunu velayet hükümleri uyarınca davanın velayeten açılması veya ebeveyn muvafakati ya da velayet kararı gibi İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesindeki dilekçe usulüne ilişkin eksikliklerin giderilmemiş olması nedeniyle, dava dilekçesinin usulden reddi gerektiği yönündeki inceleme metnidir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████DAVACI : ...DAVALI : ... BakanlığıDAVANIN ÖZETİ: Milli Eğitim Bakanlığı'nın 16.08.2024 tarihli, E.35427624-010.06-112084007 sayılı 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline İlişkin İş ve İşlemler konulu Genelgesi ile dayanağı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın █████/2024 tarih ve 20 sayılı kararı ve kabul edilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metninin iptali istenilmektedirDANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAHüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. HUKUKİ SÜREÇ:Dava; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 16.08.2024 tarihli, E.35427624-010.06-112084007 sayılı 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline İlişkin İş ve İşlemler konulu Genelgesi ile dayanağı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın █████/2024 tarih ve 20 sayılı kararı ve kabul edilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metninin iptali istemiyle açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, belirtilmiştir.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun velayete ilişkin düzenlemelerin yer aldığı "Altıncı Ayırım" bölümünün 335. maddesinde, "Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz. Hâkim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velâyeti altında kalırlar." hükmü, 336. maddesinde, "Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir." hükmü, 342. maddesinde, "Ana ve baba, velâyetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler." hükmü yer almaktadır.İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████, K:████████ sayılı kararıyla; davanın, davacı tarafından kendi adına asaleten açıldığı; ancak dosyaya sunulan belgelerde davacının 11. sınıfta öğrenim gören Fehime Nur Taşdelen isminde bir çocuğunun bulunduğunun görüldüğü; bu davayı çocuğunun eğitim ve öğrenim hakkı kapsamındaki menfaatlerini korumak için açmış ise, yukarıda yer alan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 335 ve 336. maddelerinin amir hükmü gereği ergin olmayan çocuğun, ana ve babasının velâyeti altında olduğu dikkate alındığında; evlilik birlikteliği devam etmekte ise; davanın anne ve baba tarafından velayeten açılması gerektiği ya da açılan davaya annenin muvafakat verdiğini gösteren dilekçenin eklenmesi veyahut da ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse ...'in velayetinin babasına ait olduğunu gösteren mahkeme kararının davanın yenilenmesi halinde dosyaya ibrazı gerektiği belirtilmiş; buna istinaden yenilenen dava dilekçesinde davanın, davacının çocuğunun eğitim ve öğrenim hakkı kapsamındaki menfaatlerini korumak amacıyla açıldığı ifade edilmiş, ancak kararda yer verilen eksikliklerin giderilmediği görülmüştür.Diğer yandan, aynı dilekçe ret kararında, 16.08.2024 tarihli, E.35427624-010.06-112084007 sayılı 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline İlişkin İş ve İşlemler konulu Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi'nin uygulayıcı, yönetici ve eğitimcilere yönelik hazırlandığı ve 22 (yirmi iki) maddeden oluştuğu, söz konusu düzenleyici işlemin tamamının iptali isteniyorsa anılan düzenlemenin davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiği, her bir madde yönünden hukuka aykırılık iddialarının ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, Genelgenin tamamının iptalinin istenilmesindeki menfaat ilişkisi ve her bir madde yönünden hukuka aykırılık iddialarının ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda; öncelikle, davanın, davacının çocuğunun eğitim ve öğrenim hakkı kapsamındaki menfaatlerini korumak için açıldığı belirtildiğinden yukarıda yer alan 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 335 ve 336. maddelerinin amir hükmü gereği ergin olmayan çocuğun, ana ve babasının velâyeti altında olduğu dikkate alındığında; evlilik birlikteliği devam etmekte ise; davanın anne ve baba tarafından velayeten açılması ya da açılan davaya annenin muvafakat verdiğini gösteren dilekçenin eklenmesi veyahut da ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse Fehime Nur Taşdelen'in velayetinin babasına ait olduğunu gösteren mahkeme kararının davanın yenilenmesi halinde dosyaya ibrazı gerekmektedir.Ayrıca, 16.08.2024 tarihli, E.35427624-010.06-112084007 sayılı 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline İlişkin İş ve İşlemler konulu Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi'nin uygulayıcı, yönetici ve eğitimcilere yönelik hazırlandığı ve 22 (yirmi iki) maddeden oluştuğu görülmekte olup, söz konusu düzenleyici işlemin tamamının iptali isteniyorsa anılan düzenlemenin davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiği, her bir madde yönünden hukuka aykırılık iddiaları ayrı ayrı gösterilerek belirtilmelidir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE,2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine,3. Davacının adli yardım istemi Dairemizce kabul edildiğinden, dava açılırken alınmayan aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin, dava dilekçesinin yenilenmemesi durumunda, davacıdan tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra ... Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.