türkiyede yerleşim yeri bulunmayan yabancı kısıtlı adayına vasi atanması istemine ilişkin sulh hukuk mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının 5718 sayılı kanunun 42. maddesi uyarınca çözümü ve yargı yeri belirlenmesi.

Türkiyede yerleşim yeri bulunmayan yabancı kısıtlı adayına vasi atanması istemine ilişkin sulh hukuk mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının 5718 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca çözümü ve yargı yeri belirlenmesi.

Özet: Türk vatandaşı olmayan bir hükümlüye vasi atanması talebi üzerine iki ayrı sulh hukuk mahkemesinin yetkisizlik kararı vermesiyle ortaya çıkan uyuşmazlıkta, hükümlünün cezaevine girmeden önce Türkiyede yerleşim yeri veya malvarlığı bulunmadığı ve başka ülkelerde ikamet ettiği belirtilse de, ilgili milletlerarası özel hukuk ve medeni kanun hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, hükümlünün Türkiyedeki sakin olduğu yerin belirlenmesiyle Patnos Sulh Hukuk Mahkemesinin, yabancı uyruklu kısıtlı adayının vesayet istemini görmeye yetkili yargı yeri olduğu tespit edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Patnos Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.09.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının ceza evine girmeden önce Türkiye'de yerleşim yeri yada sakini olduğu yer bulunmadığı, ceza evine girmeden önceki adresi olarak Azerbaycan ülkesinde adres belirtildiği, kısıtlı adayının Türkiye'de malvarlığının bulunmadığının anlaşıldığından 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesine göre uyuşmazlığın görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 19. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.10.2025 Tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün Türkiye'de adresinin olmadığı ve mallarının bulunduğu adresinin olmadığını beyan ettiği, hala ...'nda sakin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:

“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Türk vatandaşı olmayan hükümlünün Türkiye'de sakin olduğu yerin ... olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Patnos Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Patnos Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.