haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle, otoyol işletmecisinin ihlalli geçiş ücretlerini ödemeyen araç kiralama şirketine karşı açtığı itirazın iptali davası.

Haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle, otoyol işletmecisinin ihlalli geçiş ücretlerini ödemeyen araç kiralama şirketine karşı açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Bir otoyol işletmecisi şirketin, kiralamış olduğu araçların ücret ödemeden yaptığı iddia edilen ihlalli geçişler nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve kanuni gecikme cezasına ilişkin başlattığı icra takibine itiraz eden araç kiralama şirketine karşı açtığı itirazın iptali davasında; davalı şirket, tüketici olduğunu, görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olması gerektiğini, geçişlerin gerçekleşmediğini ve davacının delillerinin gerçek dışı olduğunu savunurken, bilirkişi raporu ihlalli geçişlerde bildirim zorunluluğu olmadığını ve HGS/OGS cihazlarının çalışır durumda tutulmasının araç sahibinin sorumluluğunda olduğunu belirtmektedir.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "

"...’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütülmektedir. Davalı-Borçlu ... Şirketi tarafından 34HYU211 plakalı araç ile 12.04.2025-04.05.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmıştır.

Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı-borçlu şirket aleyhine ... 9. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 31.12.2025 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, davalı-borçlu şirkete ödeme emri 05.01.2026 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı-borçlu şirketin “borcun tamamına, yetkiye, faize ve her türlü ferilerine” ilişkin itirazları hukuki mesnetten yoksundur. Davalı-borçlunun borcun tamamına yönelik itirazları asılsızdır. Davalı-borçlunun icra takibine konu faize ve borcun tüm ferilerine yönelik itirazları da mesnetsizdir. İik md.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı- borçlu şirket aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.Davamızın kabulü ile;

davalı-borçlunun ... 9. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile,

Davalı-Borçlu Şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya şirkete yükletilmesine, karar verilmesini .." talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;

" Huzurdaki dosya kapsamında ''Davalı'' sıfatını haiz müvekkil, ticaret ünvanından da anlaşılacağı üzere bir ''araç kiralama'' şirketidir. Bu kapsamda, maliki bulunduğu araçları kiralamakta ve kira bedeli üzerinden gelir elde etmektedir. Lakin; müvekkilin kiralamış olduğu araçların, kiracı sıfatını haiz müşterileri ile birlikte dava konusu otoyolu kullanması, alım-satım, aracılık, gelir elde etme vs. gibi hiçbir konuda ticari vasıf taşımamaktadır.Ve müvekkile ait olan araçlar dava konusu olayda nihai müşteri sıfatını haizdir. Tüm bu izahat karşısında, huzurdaki dosya kapsamında müvekkilin ''tüketici'' olarak kabulü ve görevli mahkemenin de '' tüketici mahkemeleri '' olarak belirlenmesi zarureti hasıldır.

Davacı taraf ile müvekkil firma arasındaki sözleşme geçerli değildir.

Taraflar arasındaki sözleşme geçersiz olunca, yetki itirazımızın yerinde olması sonucu ortaya çıkmaktadır.

Müvekkile Ait Olan Araç Bahsi Geçen Tarihte Asla Ama ...'ni Kullanmamıştır.

Davacının dosyaya sunduğu kayıt ve görsel, bedeli daha önce ödenmiş başka bir tarihli geçişe aittir.Söz konusu görsel ve kayıtları kendi nezdinde istediği gibi değiştirebilen davacının bu yöndeki delillerinin dinlenebilirliği mevcut değildir.

Davacının usul hukukuna aykırı talepleri ve kendi Bilgi-İşlem bünyesinde düzenlediği gerçeğe aykırı kayıtlar çerçevesinde davanın reddi gerekmektedir.Zira davacı, olmayan bir alacağını usule aykırı talepler ile huzura taşımıştır.

davanın reddi'ne yargılama ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.."savunmuştur.

DELİLLER:

... 9. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası, ihlalli geçiş listesi, Provizyon sorgularını içeren tablo, 34 HYU 211 plakalı araçların sicil kaydı, █████/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Bilirkişiden alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Karayollarına ait tüm otoyollar ile ... ve ... sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı kanunda belirtilen şekilde geçiş ücretlerinin tahsil edildiği, 6001 Sayılı Kanun'da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, E-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili düzenlemenin bulunmadığı, davalının HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişi sebeplerden ücret alınamadığına cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu ve davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plakalarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak çalışır vaziyette tutmak cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanununun 24. Maddesinin c bendinde faiz alacağıda KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarındada aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yoluyla tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, davacı firma tarafından ... Ltd.Şti firmasına ait olan ... 1adet araç ile ilgili olarak 12.04.2025 - 04.05.2025 tarihleri arasında ihlalli geçiş yapıldığı, araç. plakalarına bağlı. olan hesaplarda geçiş. tarihinden.itibaren. 15. gün. boyunca yapılan. proviz) edeni olarak “ürün sistemde.tanımlı.değil” ve etiketsiz.geçiş" gibi açıklama'ile. provizyon sorenlarının ayrı ayrı. yapıldığı, .15.günlük süre içerisinde tahsilat yapılmadığı görüldüğü, davalının 6001 sayılı kanuna göre geçişlerini takip eden 15 günlük yasal sürede ogs/hgs etiketine bakiye yüklediği yada geçiş ücretlerini ödediğine dair dosyaya bir ödeme belgesine yada ekstreye rastlanılmadığı, dolayısıyla ihlalli duruma düştüğü, davalıya ait ... adet araçlarla ile ilgili olarak 12.04.2025 -04.05.2025 tarihleri yapılan 751 adet ihlalli geçişlerden ötürü; 1.719,00TL geçiş ücreti 6.876,00TL (4 katı) ceza olmak üzere toplam 8.595,00TL davalı şirketin borçlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 23.12.2025 Takip Tarihi itibariyle, ... 9. İcra Dairesi ...E Sayılı dosyasında davalıdan, taraflar arasında sözleşme incelenmiş olup akdi ve temerrüt faiz oranları sözleşmede belirtilmediği anlaşılmış olup taraflar tacir olup 3095 sayılı Yasanın 2. Maddesi gözetilerek T.C. Merkez bankasınca yayımlanan avans işlemlerine uygulanacak faiz oranı nispetinde faiz ve gider vergisi isteyebileceği tespit olunmuştur. 12.04.2025 - 04.05.2025 tarihler arası içerisinde yapılan 6 adet geçişin ücreti, cezası, temerrüt faizi ve 9620 KDV Miktarı aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. (davacı tarafından takipte talep edilen Faiz ve KDV tutarı tespitlerimizden fazla olup aşan kısmının yerinde olmadığı ¸

Borç tamamen ödeninceye kadar 23.12.2025 Takip tarihinden itibaren 8.595,00TL asıl alacak üzerinden (TCMB tarafından deklere edilen değişen oranlarda) 042,25 avans faiz ve kdv talep edebileceği.." rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava ihlalli geçiş talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır .

Mahkememizce ... 9.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Şirketi tarafından, borçlu Fatinler ...Şirketi aleyhine 8.595,00TL asıl alacak, 2.354,70TL faiz, 470,94TL KDV olmak üzere toplam 11.420,64TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %20 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin ... Esas- ...Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken ... tarih ve ...sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih,... E. ...Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur. ( Bursa BAM 5 HD... Esas- ... Karar)

Somut olayda, davalıya ait araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından takibe konu olan ihlalli geçişlerin davalı tarafın sunduğu hesap hareketleri içerisinde yer almadığının tespit edildiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının da ödenmediği itibar edilen bilirkişi raporundan davalının davacıya asıl alacak tutarı (geçiş ücreti ceza) : 8.595,00 TL, işlenmiş faiz tutarı :2.301,00 TL, kdv (işlenmiş faiz x 220) :460,20 TL, toplam alacak : 11.356,20 TL borcu olduğunun tespit edildiği , davalının borcu ödediğine dair delil ibraz etmediği, 6001 sayılı Yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmadığı, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde "Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler" matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde olduğu anlaşılmakla itirazın kısmen iptaline alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalı yanın ... 9.İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyasına borçlu davalı tarafından 8.595,00TL asıl alacak 2.301,00TL işlemiş faiz,460,20TL KDV olmak üzere toplam 11.356,20TL alacağa yönelik itirazın iptali ile, 8.595,00TL asıl alacağa takip tarihinden değişen oranlarda işletilecek avans faizi uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Kabul edilen asıl alacağın %20'si olan 1.719,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 775,74TL harcın peşin alınan 789,10TL harçtan mahsup edilerek 13,36TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 6.000,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 33,86TL'sinden davacı tarafın, 5.966,14TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 775,74TL karar harcı, 732,00TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.507,74TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.499,23TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 8,51TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın kabul edilen 11.356,20TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi gereği takdir olunan 11.356,20TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın reddedilen 64,44TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi gereği takdir olan 64,44TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacı tarafından yapılan 75,00TL tebligat, posta gideri ile 10.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.075,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 10.018,15TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 56,85TL bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,

Davacı vekilinin yüzene karşı davalı vekilinin yokluğunda miktar bakımından kesin olarak karar verildi.█████/2026

Katip

¸E-imzalıdır

Hakim

¸E-imzalıdır