Danıştay, işkolu tespitinde işyerinin değil yürütülen işin esas alındığını belirterek belediyelerin şehir içi raylı taşımacılık faaliyetlerini taşımacılık işkoluna dahil etti.
Özet: Bu hukuki belge, 19/12/2012 tarihli İşkolu Yönetmeliğinin "taşımacılık" başlıklı 15. maddesindeki, belediyeler ve bağlı şirketler eliyle yapılan raylı sistem yolcu ve yük taşımacılığı işlerini de kapsayan tanımın iptali istemini reddetmiştir; karar, işkolu tespitinde işyerinden ziyade yürütülen işin niteliğinin esas alınması gerektiğini, böylece sendikaların ortak ekonomik ve sosyal hakları koruma ve geliştirme hedeflerini daha etkin gerçekleştirebileceğini, şehir içi raylı taşımacılığın belediyecilik faaliyetinden ayrılabilir bir iş olarak kabul edildiğini ve bu sayede sendikal faaliyetlerden azami fayda sağlanmasının amaçlandığını vurgulamaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: █████/2012 tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliği'nin Ek-1 İşkolları Listesinin "Taşımacılık" başlıklı 15. maddesinde yer alan "Ray açıklığı ne olursa olsun, ray üzerinde çalışan araçlarla yapılan şehir içi ve şehir dışı yolcu, yük taşımacılığı işleri (belediyeler veya bağlı şirketleri ve bağlı şirketler tarafından kurulan şirketler eliyle yapılan hafif ve ağır raylı taşımacılık işleri dahil) ile bu sistemlerin inşaat dışında yol imali, çeken- çekilen araç imalatı, bakımı ve onarımı işleri ile travers imalatı işleri ve bu sistemlerin işletildiği istasyon, gar, ambar duraklarında yapılan işler ile bakımlarının yapıldığı işyerleri işleri" şeklindeki tanımlamanın iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2018 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak;6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi, "İşkolları" başlıklı 4. maddesine yer verilerek,Dava konusu Yönetmelik'in, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi tarafından oluşturulan, ilgili kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarına cevap vermek ve kurumların kendilerine özel oluşturdukları sınıflama sistemleri yerine ortak bir sınıflama kullanmaları amacıyla geliştirilen NACE Rev 2-Altılı Ekonomik Faaliyet Sınıflaması kapsamında belirlenen Ek-1 İşkolları Listesinin, "Taşımacılık" başlıklı 15. maddesinde, "Ray açıklığı ne olursa olsun, ray üzerinde çalışan araçlarla yapılan şehir içi ve şehir dışı yolcu, yük taşımacılığı işleri (belediyeler veya bağlı şirketleri ve bağlı şirketler tarafından kurulan şirketler eliyle yapılan hafif ve ağır raylı taşımacılık işleri dahil) ile bu sistemlerin inşaat dışında yol imali, çeken- çekilen araç imalatı, bakımı ve onarımı işleri ile travers imalatı işleri ve bu sistemlerin işletildiği istasyon, gar, ambar duraklarında yapılan işler ile bakımlarının yapıldığı işyerleri işleri" düzenlemesine yer verildiği,6356 sayılı Kanun'da "işkolu" tanımına yer verilmemiş ise de; Kanun'un 4. maddesinde, işkolunun tespitinde 'işyeri'nden ziyade yürütülen 'iş'in esas olduğu, ancak bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı olan işlerin de asıl işten sayılacağının hüküm altına alındığı, Bu bağlamda, 6356 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde yer aldığı üzere, sendikaların "İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar" olduğu hususu göz önüne alındığında, sendikal faaliyetten işçilerin ve işverenlerin azami yararı elde etmeleri için, bir işkolunda ortaya çıkması muhtemel sosyal ve ekonomik sorunları öngörebilen, çözüm üretebilen ve faaliyet alanındaki tecrübesi nedeniyle, bunları daha pratik bir şekilde gerçekleştirebilecek sendikanın faaliyet göstermesi bir gereklilik olup, aynı çatı organizasyon altında farklı şirketler tarafından gösterilen faaliyetlerin yardımcı iş olup olmadığının, söz konusu işin asıl işten ayrılabilir olup olmadığının tespit edilmesi ile mümkün olduğu, Aksi düşüncenin kabulü halinde, çatı bir organizasyon altında olmakla beraber, farklı faaliyet alanında olan işyerlerinin aynı işkoluna tabi kılınması ve tek bir iş kolunda faaliyet gösteren sendikaların örgütlenmesi sonucunu doğuracağı ve sendikal faaliyetten beklenen faydanın azalacağının ortada olduğu, Ayrıca, dava konusu uyuşmazlık yönünden ele alındığında, uygulamada şehir içi raylı sistemle taşıma işinin belediyelere bağlı tüzel kişiliği haiz şirketler ve/veya bu bağlı şirketler tarafından kurulan şirketler eliyle yürütüldüğü, Bu durumda, şehir içi raylı toplu taşımacılık her ne kadar mevzuatta belediyelerin görevleri arasında sayılmış ise de; işkolunun tespitinde, işyerinin değil, yürütülen iş ve hizmetin esas olduğu hususu ve günümüzdeki şehir içi raylı taşımacılık faaliyetlerinin niteliği dikkate alındığında, söz konusu taşımacılık faaliyetinin belediyecilik faaliyetinden ayrılabilir bir hal aldığı sonucuna varıldığı, Bu itibarla, işçilerin ve işverenlerin sendikal faaliyetlerden azami faydayı sağlayabilmeleri için, anılan işin taşımacılık işkolunda belirlenmesinde, dava konusu düzenleme çıkarılmadan önce Kanun'da belirtildiği üzere konfederasyolardan görüş alındığı ve uluslararası normların göz önünde bulundurulduğu hususları da dikkate alındığında hukuka aykırılık görülmediği, Nitekim; Belediye-İş ve Hizmet-İş Sendikalarının açtığı davada, ... İnşaat Sanayi AŞ'ye bağlı işyerlerinde yürütülen 12 istasyon ve 14 km ray üzerinde elektrikle çalışan trenlerle yer altı ve üstünde şehir içi yolcu taşıma ile vagonların bakımı, onarımı, temizliği ve seferlere hazırlanması işlerinin "Taşımacılık" işkolunda kaldığına ilişkin ... İş Mahkemesi kararının, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, belediyeler veya bağlı şirketleri ve bağlı şirketler tarafından kurulan şirketler eliyle yapılan hafif ve ağır raylı taşımacılık işlerinin ''Genel İşler'' işkoluna girdiği, anılan ifadeye ''Taşımacılık'' işkolunun tanımında yer verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır. Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2018 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1.Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA, 3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.