Hazine adına idari yoldan tescil edilen taşınmazın, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptali ve tescil davasında, önceki bozma gereklerinin tam yerine getirilmemesi nedeniyle yetersiz inceleme sonucu verilen yerel mahkeme kararının bozulması.
Özet: Dava konusu, kadastro dışında bırakılıp hazine adına tescil edilen taşınmazın, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olup; Yargıtay, ilk derece mahkemesinin, önceki bozma ilamına uyulmasına rağmen, zilyetlik başlangıcı, bilirkişi raporlarındaki çelişkiler, komşu parsel kayıtlarının uygulanması, teknik raporun koordinatsızlığı ve hava fotoğraflarının yetersizliği gibi bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, bu nedenle sağlıklı bir hüküm kurulamadığı ve daha kapsamlı bir keşif ile uzman incelemesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını yeniden bozmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.Mahkeme kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: -K A R A R-Dava, tescil harici bırakıldıktan sonra idari yoldan Hazine adına tescil edilen taşınmazın tapu iptali- tescil istemine ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... (...) Köyünde 1977 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşlık vasfıyla tescil harici bırakıldıktan sonra 28.08.2021 tarihinde ihdasen 89 parsel numarasıyla Hazine adına tescil edildiği, 13.01.2022 tarihinde yapılan toplulaştırma ile 1 43... parsel sayılı taşınmazın içerisinde kaldığı anlaşılmıştır.Davacı ... vekili; Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... (...) Köyünde 1977 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşlık vasfıyla tescil harici bırakılan taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davacı adına tescili istemiyle dava açmıştır. Davalı Hazine; davanın reddini ve taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Kapatılan 16. Hukuk Dairesince "yasal hasımlara husumet yöneltilmesi, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu, harita ve jeodezi ve fen bilirkişi ile keşif yapılması, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik çift hava fotoğraflarının merciinden getirtilip stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin belirlenmesine çalışılması" gerekçesiyle karar bozulmuş, Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe uyarınca yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli olmadığı gibi, bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri de tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Hükmüne uyulan bozma ilamında, dava konusu taşınmazda zilyetliğin başlangıcı konusundaki beyanlar ile ziraat bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesine değinildiği halde çelişki giderilmeden rapor edildiği, taşınmazın doğu hududunda bulunan 1 43... (eski 50) parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının dosya arasına alındığı halde uygulanmadığı ve tapunun oluşumuna esas dayanak kayıtlarının getirtilmediği; öte yandan, dosya arasında bulunan teknik bilirkişi raporu koordinatlı olmadığı gibi, toplulaştırma sonucu oluşan 1 43... parsel sayılı taşınmazın nereye tekabül ettiğinin de tespit edilmediği, dava konusu taşınmazın niteliği, imar-ihya edilip edilmediği ve taşınmazda kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanıldığı halde, dosya arasına getirtilen hava fotoğraflarının incelemesine ilişkin harita mühendisi bilirkişinin raporlarında hükme esas almaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri ve varsa dayanağı kayıtlar, taşınmazların kadastro tespiti kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve hükmen oluşanların Mahkeme dosyası getirtilip dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, komşu dayanak kayıtları hudutları okunmak suretiyle uygulanmalı, dava konusu taşınmazı ne şekilde okuduğu belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmaz toplulaştırma parseli/parselleri içerisinde kalıyorsa hangi parsel/parseller içerisinde kaldığını da belirtir şekilde krokili ve koordinatlı rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişi heyetinden taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazda imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş panoromik fotoğraflarını içerir, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine dosya arasında bulunan hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde hava fotoğrafları ile Kadastral parsellerin ölçeklerini eşitleyerek taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlettirilmeli; davacının eşi ...’nin de aynı çalışma alanında tescil davası bulunduğu, davacı ile eşinin aynı evde yaşadığı ve taşınmazda imar-ihyayı da birlikte yaptıkları gözetildiğinde, davacı ve eşi yönünden 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, dava konusu taşınmazın bulunduğu aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetlik yoluyla kazanılabilecek ██████ dönüm norm sınırı da göz önünde bulundurulmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece, değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulması isabetsizdir. Kabule göre de; dava konusu edilen taşınmazın toplulaştırma sonucu hangi parsele ve ne kadar bölümüne isabet ettiği belirlenmeden ve koordinatsız düzenlenen fen bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmesi doğru değildir.Davalı Hazine temsilcisinin açıklanan nedenlerden ötürü temyiz itirazları yerinde görüldüğünden, kabulüyle Mahkeme kararının BOZULMASINA, davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.02.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.