Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan, teknik şartnameyi karşılamayan biyometrik kimlik doğrulama sistemi yazılımının neden olduğu mağduriyetlere ilişkin sözleşme feshi davası.
Özet: Davacı şirket, davalı yüklenici ile akdedilen biyometrik kimlik doğrulama sistemi mal alım sözleşmesinin, teslim edilen yazılımın teknik şartnamede öngörülen %99,991 başarı oranı ile diğer nitelikleri karşılamamasına ve davalının kendi muayene kabul komisyonu ile kontrol teşkilatının da bu eksiklikleri tutanakla tespit etmesine rağmen haksızca kabul edilerek yürürlükte tutulması nedeniyle, 3.400e yakın özel eğitim merkezinin yaşadığı büyük ekonomik mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla, sözleşmenin derhal uygulanmasının tedbiren durdurulmasını ve geriye etkili olarak feshedilmesini talep etmektedir.
T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Sözleşmenin FeshiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Feshi davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile daval.... ... ...A.Ş.'nin üstlendiğini, ihale sonucunda davalı ... ile davalı...Şirketi arasında 08.11.2024 tarihinde mal alım sözleşmesi imzalandığını, davalı...Şirketi bu ihaleyi üstlendikten sonra teknik şatnamede belirtilen yazılımı ve BKDS Sistemini hazırlamak için hazırlıklara başlandığını, şartnamenin ilgili maddesi uyarınca, ihale tarihi olan 08.11.2024 tarihinden geçerli olmak üzere 20 haftalık bir uzatma süresi istendiğini ve davalı yüklenici...şirketi, 08.11.2024 tarihinden geçerli olmak üzere 20 haftalık süre aldığını, söz konusu sürenin 02.04.2025 tarihinde dolduğunu, ancak davalı yüklenici...Şirketinin, davalı ...'e sunduğu ürün; 08.11.2024 tarihli sözleşme ve eki niteliğindeki teknik/idarî şartnamede belirtilen vasıf, mahiyet ve nitelikleri karşılamadığını, davalının ihale/sözleşme konusu ürünü, ihaledeki standartları karşılamamasına rağmen kabul ettiğini, davalının bizzat kendi muayene kabul komisyonu ve kontrol teşkilatı tarafından söz konusu yazılımın istenen şartları karşılamadığının tutanağa bağlandığını ve tespit edilmiş olmasına rağmen kabul edildiğini, davalının söz konusu ürünleri kabul etmeksizin sözleşmeyi feshetmesi gerekirken şartnameye ve sözleşmeye aykırı ürünleri kabul ederek sözleşmeyi yürürlükte tutması açıkça hukuka aykırı olduğunu, bizzat davalının muayene kabul komisyonu ve kontrol teşkilatı tarafından tutulan tutanaklar, yazılımın son teslim tarihi olan 02.04.2025 tarihinde istenen şartları sağlamadığı gibi, muayene kabul komisyonunun değerlendirme yaptığı 29.07.2025 tarihinde de kontrol teşkilatının kontrol ettiği 08.08.2025 tarihinde de sözleşme ve şartnamedeki özellikleri karşılamadığını, yazılım, son teslim tarihi olan 02.04.2025 tarihinde hazır olmadığını, aradan geçen 14 aya rağmen hâlâ hazır edilemediğini, müvekkili davacı özel eğitim merkezi ile birlikte 3.400'e yakın özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde sayısız mağduriyet yaşamakta olduğunu, dava konusu sözleşmenin tedbiren uygulamasının durdurulmasına karar verilmesi ile nihaî olarak geriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmesini, yazılımın sözleşme ve teknik şartname standartlarını karşılamadığını, kişisel verileri koruma kanunu olmak üzere birçok kanuna aykırılık teşkil ettiğini, biyometrik kimlik doğrulama sistemine ilişkin olduğu için ciddi güvenlik riskleri barındırdığını, 3400 yakın kurumun ekonomik olarak mahvolacağını, dava konusu yazılım, mal alım sözleşmesi ve teknik şartnamenin 4.8. maddesi uyarınca % 99,991 başarı oranı ile çalışması gerekirken 01.05.2026 tarihinde uygulanmaya başlayan sistem ve bu sistem kapsamındaki yazılım, şartnamede belirtilen % 99,991 başarı oranını karşılamaktan çok uzak olduğunu, bu durum seans üzerinden hakediş alan müvekkili kurum ile diğer kurumların ekonomik mahvına sebep olacağını, dava konusu yazılımın okumadığı her engelli birey için müvekkil kurum ile diğer 3.400 civarında kurumun gelir kaybı söz konusu olacağını, tanıma oranının % 60'lar düzeyinde olduğunu bu denli ciddi bir gelir kaybı sebebi ile dava konusu BKDS'nin 01.05.2026 tarihinde uygulamaya başlanmasının öncelikle ve ivedilikle tensiple birlikte dava konusu sözleşmenin uygulanmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesi ve nihaî olarak dava konusu sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmesini, davalının muayene kabul komisyonu tarafından tutulan 29.07.2025 tarihli muayene kabul komisyonu tutanağı uyarınca, söz konusu yazılımın teknik şartname hükümlerini karşılamadığını, bizzat davalı ... yetkilileri tarafından tespit edildiğini, davalının bir başka birimi olan kontrol teşkilatı da 3 ayrı imza ile tuttuğu 08.08.2025 tarihli tutanağı ile dava konusu yazılımın, şartnamenin 4.8'inci maddesi ile 4.20'nci maddesini karşılamadığını açık, seçik, hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde tespit ettiğini, açık olan şartnamenin 8.5'inci hükmü ile birlikte davalının birimleri olan muayene kabul komisyonu ve kontrol teşkilatının tespit ettikleri eksikliklere ilişkin ekli tutanaklar birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu kabulün yapılması mümkün olmacağını 01.05.2026 tarihinde başlayan uygulamanın, müvekkili ile birlikte, engelli bireyler ve personelleri mağdur edeceğini, öncelikle ve ivedilikle tensiple birlikte uygulanmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini ve nihaî olarak dava konusu sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmesini, teknik şartnamede serbest geçiş sırasında yüz tanıma işlemi yapılması gerektiğinin ifade edildiğini, davalı yüklenici...şirketi disiplinli geçişten bahsettiğini, serbest geçiş yerine disiplinli geçiş öneren davalı...şirketinin, disiplinli geçişe rağmen yazılımın tanımaması durumunda da manuel eşleşme yapılabileceğini, görüleceği üzere davalı...şirketinin, yazılımının istenen oranları yakalayamadığını ve çalışmadığını ikrar ederek istenen oranları disiplinli geçiş ile o da olmazsa manuel eşleşme ile sağlattırmaya çalıştığını, davalı...şirketinin yazılımının, davalı ...'in ihale şartnamesini karşılamıyor olması yalnızca davalı ... tarafından tespit edilmekle sınırlı kalmadığını ve tutanak ve video kayıtlarından da görüleceği üzere onlarca özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi; tuttuğu tutanaklar ve çektiği video kayıtları ile ... tarafından tutanaklarla tespit edilen eksiklerin devam ettiğini, kurumlarda kayıtlı bireylerin yüzünü tanımadığı gibi hiç kayıtlı olmayanı tanıdığını, bu yazılımın 3400'e yakın özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine çok fazla iş yük çıkardığını ve bu iş yükü yüzünden çok sayıda personelin işten çıktığını, bunun yanı sıra öğrenci kaybına da yol açtığını, dava konusu sözleşmenin uygulanmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesi ve nihaî olarak dava konusu sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmesini, davalı tarafından ihale konusu edilen BKDS yazılımı ve sistem teknik olarak kapalı devre çalışması gereken, dış müdahaleye kapatılmış bir yazılım olması gerektiğini ve dava konusu yazılımın bunların hiçbirini yapmayan bir yazılım ve siste olarak üretildiğini ve davalıya teslim edildiğini, dava konusu ihale kapsamında engelli bireylerin eğitim aldığı 3.400 civarında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine biyometrik kimlik doğrulama sistemi, bu sistemin kullanılacağı yazılım ve 50 metre mesafeden yüz imzası alma/tanıma özellikli kameralar takıldığını, ancak söz konusu yazılım ve sistem kapalı devre olması gerekirken yazılıma kolayca girilebilmekte olduğunu ve üst düzey özellikleri haiz kameralara dünyanın dört bir yanından erişim sağlanabildiğini, 550.000 engelli birey ile birlikte, 3.400 civarı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışanlar ile bu 3.400 civarı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine gelen 550.000 engelli bireyin velisi ve misafirlerin yüz imzaları ve diğer kişisel verileri güvenlik tehdidi altında olduğunu, davalı tarafından yapılan ████████████ İKN ile yapılan ihale ve bu ihale kapsamında imzalanan sözleşme ve eki niteliğindeki şartnameler uyarınca, söz konusu BKDS yazılımı ve sistemi yalnız ve yalnızca yüz imzası alma ve görüntü kaydetme özelliğini haiz olması gerektiğini, oysa davalı yüklenici...tarafından, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine Tiandy marka 494585c6056a00431 barkod numaralı kameraları taktığını, söz konusu kameralarda mikrofon olduğunun tespit edildiğini, aynı zamanda engelli bireylerin ses kayıtlarının tüm dünyaya açık olduğunu, BKDS Sistemine İlişkin Mal Alım Sözleşmesinin 5.1.1.1. Maddesi uyarınca, davalı yüklenici...Şirketi BKDS Yazılımını 5 yıllık süre için davalıya sattığını, ihalenin bir kamu ihalesi olduğunu ve 08.11.2024 tarihinde imzalanan sözleşmenin de bir kamu ihale sözleşmesi olduğu göz önüne alındığında, başta 08.11.2024 tarihli sözleşme hükümleri olmak üzere genel hükümlere göre söz konusu BKDS yazılımının 5 yıllık süre için tüm hüküm ve tasarrufunun davalıda olduğu, davalı yüklenici...Şirketi, 5 yıl için davalıya verdiği yazılımı bu defa ikinci kez yaklaşık 700 milyon bedel ile 3.400 civarında kuruma satmaya çalıştığını, davalı yüklenici...şirketi, zaten müvekkili davacı kurum başta olmak üzere 3.400 civarında kurumda kullanılmak için yaptırılan ve davalı ...'e, mal alım sözleşmesi kapsamında satılan fiyatın tam 42 katına olacak şekilde fahiş fiyatlara 3.348 kuruma satmaya çalıştığını, bu eylemini de 3.400 kadar kuruma satış yaparak hedefine ulaştığını, davalı yüklenici...Şirketinin davalıya ait olan yazılım hakkında sözleşme hükümlerine aykırı şekilde mülkiyet hakkı ileri sürmesi, bu hakka dayanarak 5580 Sayılı Kanun kapsamında davalıya bağlı faaliyet gösteren 3.400 kurumdan fahiş fiyatlar talep ettiğini ve 700 milyon liraya yakın para topladığını, ivedilikle, dava konusu sözleşmenin uygulanmasının tedbiren durdurulmasına ve nihaî olarak dava konusu sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmesini gerektiğini, müvekkili şirkete entegrasyon vermediğini bunun üzerine onlarca dava açılmak zorunda kalındığını, birçok farklı şehirde Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan muarazanın meni davalarında tedbir kararları verilmesine rağmen davalı...Şirketi tarafından tedbir kararları, ya hiç uygulanmadığı ya da çok geç uygulandığı için müvekkili şirket, Ocak 2026 dönemi hakedişinin büyük bir kısmını alamadığını, davalı tarafından yapılan ihale sonucunda imzalanan sözleşme ve şartname uyarınca, davalı yüklenici...Şirketinin bu ihale kapsamında alt yüklenici kullanmasının yasak oludğunu, oysa davalı yüklenici...şirketi bu ihalenin en önemli kısmı olan yazılım kısmını dava dışı Ayvos şirketine yaptırdığını, bundan dolayı sözleşmenin fesih edilmesi gerektiğini, ihale dökümanında ilk 5 yıl yıllık bakım ücretinin alınmayacağını ve ikinci 5 yıl da ihale bedelinin % 10'undan fazla alınamayacağının belirtilmesine rağmen öerm'ne gönderilen sözleşmelerde ilk 5 yılı da kapsayacak şekilde yıllık bakım güncelleme, vs ücretinin talep edilmesi sözleşmenin feshini gerektirdiğini, davalı yüklenici...Şirketi, davalıda bulunan bazı görevliler ile organize şekilde hareket ederek ████████████ İKN ile yapılan ihale kapsamında imzaladığı sözleşme hükümlerini hiçe saydığını, Kişisel Verileri Koruma Kanunu, Engelliler Hakkında Kanun ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun gibi bir çok kanunu gözümüzün içine baka baka çiğnediğini, davalı yüklenici...şirketinin haksız rekabet, haksız çıkar ve açıkça sözleşme şartname hükümlerine aykırılık teşkil eden diğer sebeplerin ve açık kanuna aykırılıkların varlığı sebebiyle de dava konusu sözleşmenin feshi gerektiğini, davalılar arasında, yapılan ihale sonucunda imzalanan sözleşme kapsamında davalı yüklenici...Şirketi tarafından davalıya verilen BKDS yazılımı, müvekkili şirketlerin eğitim kurumunun da kullanmak zorunda olduğu bir yazılım olduğunu, bu itibarla bu yazılım kapsamında müvekkilinin de ihlâl edilecek hak ve menfaatleri bulunduğunu, davalını 11.03.2026 tarihli yazısı ile birlikte BKDS Sistemi ile ilgili KVKK sorumluluğunu müvekkili kurum ve diğer 3.348 kuruma yükleme çabası dahi müvekkili kurumun hukukî menfaatini ispat ettiğini, davalı ile davalı...Şirketi arasında var olan ve işbu dava ile geriye etkili şekilde feshi talep edilen sözleşme kapsamında davalı...Şirketi'nin davalı ...'e teslim ettiği BKDS yazılımının; şartnmedeki belirtilen kriterleri taşımaması, engellilerin eğitim hizmetine erişebilmek için insan onuruna aykırı muamelelere maruz kaldığını, engelli bireyleri tekrar tekrar kamera önünden geçirmek, kameraya uzatmak, bu işlemi dakikalarca tekrar etmek zaten hassas bir psikolojide olan engellileri daha çok huzursuz ettiğini, rencide ettiğini, onurunu kırdığını, onlarca engelli birey ya da velisi, bu şekilde olacaksa eğitim almayalım dediğini, ve bunu üzerine gerçekten eğitimi bırakan velisi tarafından bıraktırılan engelli bireylerin olduğunu, BKDS yazılımının tanımadığı engelli bireyleri takip edip tanıttırmak için ilave personel görevlendirmesi sorumluluğu yüklediğini, BKDS uygulamasının zorluğundan şartname hükümlerinde olmamasından dolayı eğitimden mahrum kalan engelli bireylerin telafisi güç veya imkânsız zararları ile birlikte, seansa dönüştürülemeyen eğitimlerden dolayı gelir kaybına uğrayan müvekkili davacı açısından da söz konusu BKDS uygulamasının devam etmesi, ekonomik olarak mahvolmalarına sebep olacak telafisi güç dahi değil imkânsız zararlara sebebiyet vereceğini, BKDS uygulamasının ve yazılımının şartnamedeki standartları karşılamamasından dolayı eğitim kurumlarında çalışan personellere çok fazla iş yükü düştüğünü, bazen mesailer gece 22.00-23.00'a kadar sürdüğünü, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan personeller de toplu hâlde istifa etmeyi mütalaa ettiklerini, müvekkili kurum ile Türkiye'deki 3.400 civarında kurumun, 03.06.2026 günü mesai bitimine kadar Mayıs 2026 döneminde verdiği hizmete ilişkin fatura keseceğini, işbu davanın açıldığı tarih itibarı ile 18.05.2026 - 23.05.2026 arasında 8 iş günü bulunduğunu, müvekkili kurum ile 3.400 civarında kurum, BKDS yazılımının gerek ... tarafından tutulan tutanaklar gerekse ekte müvekkil kurum ve diğer kurumlar tarafından tutulan tutanaklardan da anlaşılacağı üzere bkds yazılımının hatalarından dolayı ekonomik müvekkili davacı ile 3.400 kurumun ekonomik mahvına sebep olacak şekilde zarara uğrayacaklarını, engelli bireyler, davacı müvekkili kurum ve 3.400 civarında kurum ve personeller açısından telafisi imkânsız zararların doğacağı hususu göz önüne alınarak öncelikle ve ivedilikle tensiple birlikte dava konusu sözleşmenin tedbiren uygulamasının durdurulması ile nihaî olarak dava konusu sözleşmenin geriye dönük etki edecek şekilde feshine karar verilmesini, davalının yürürlüğe koymaya çalıştığı BKDS sistemi dışında ve öncesinde yüz tanıma özelliği olmayan kameralı görüntüleme sistemi ile ders devam takibi yaptığını bundan dolayı bir hak kaybının olmayacağını ileri sürerek dava konusu sözleşmenin; davalılar arasında imzalanan 08.11.2024 tarihli sözleşmenin; dilekçemizin tedbir kısmında detaylı yer verilen uluslararası, Anayasal ve yasal düzenlemeler ile emsal AİHM kararları ve HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca ekli Usb içindeki video, fotoğraf ve tutanaklar ile bizzat davalı yetkililerinin tuttuğu tutanaklar göz önüne alınarak açık kanuna aykırılık, yaklaşık ispat unsuru ile birlikte müvekkil davacı eğitim kurumu, hizmet alan engelli bireyler ve çalışan personeller açısından telafisi güç ve imkânsız zararlar doğuracağından tedbiren uygulamasının durdurulmasını, nihaî olarak haklı davamızın esastan kabulü ile dava konusu sözleşmenin geriye dönük etki edecek şekilde feshine karar verilmesini talep etmiştir. Usul ekonomisi gereği dilekçeler aşaması başlatılmamış, davalılara tebliğ sağlanmamıştır.Dava, davalılar ...ile...Bilişim Çözümleri Anonim Şirketi arasında akdolunan █████/2024 tarihli Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi Mal Alımına Ait Sözleşme'nin kesin hükümsüzlük halinin tespiti, mümkün olmadığı taktirde Sözleşme'nin geriye etkili olacak şekilde feshi istemine ilişkindir. Dava konusu █████/2024 tarihli Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi Mal Alımına Ait Sözleşme incelendiğinde; taraflarının Milli Eğitim Bakanlığı, Bakan Yardımcılıkları Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile...Bilişim Çözümleri Anonim Şirketi olduğu Sözleşme'nin uygulanmasında Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ve ihale dökümanında yer alan tanımların geçerli olduğunun kabul edildiği, Sözleşme'nin konusunun idarenin ihtiyacı olan Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi ihale dökümanı ile bu Sözleşme'de belirlenen şartlar dahilinde yüklenici tarafından temini ve İdare'ye teslimi işi olduğu, malın teslim edilme/işin yapılma yerinin Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü olarak belirlendiği, teslim programı itibariyle BKDS Merkez ve BKDS REM'e konumlandırılacak olan cihazlar ve uygulama sunucularının kurulumları tamamlanarak teslim edilmesi olarak belirlendiği, Sözleşme'nin Kamu İhale Kanunu uyarınca tanzim edildiği, davacının isteminin ise Kamu İhale Kanunu uyarınca davalı İdare ile davalı yüklenici arasında akdedilen ve davacının doğrudan tarafı olmadığı ancak Sözleşme'nin konusu olan kamu hizmetinin yararlanıcısı olduğu Sözleşme'nin kesin hükümsüzlük halinin tespiti, mümkün olmadığı takdirde geriye etkili olacak şekilde fesih istemine yönelik bulunduğu, bu halde istemin davalı Bakanlığın idari işleminin hükümsüzlüğünün tespiti, mümkün olmadığı taktirde iptali istemine ilişkin olduğu, bununla birlikte adli yargıda idari işlemle ilgili bir karar verilemeyeceği, nitekim davacının da tarafı olmadığı bu Sözleşme'nin yararlanıcısı olduğunu ve kamu menfaatini gözeterek eldeki davayı açtığını iddia ettiği, davaya konu davalı Bakanlığın idari işleminin hükümsüzlüğünün tespiti, mümkün olmadığı taktirde iptali talebiyle ilgili davaya bakma görevi adli yargı mercilerine ait olmayıp idari yargının görevi kapsamında kaldığı anlaşılmakla (benzer yönde Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin █████████ ████████ Karar sayılı ilamı) taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde İdari Yargı görevli olduğundan davanın; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine, davacı yanın İdari Yargı yerinde dava açmakta muhtariyetine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde İdari Yargı görevli olduğundan davanın; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Davacı yanın İdari Yargı yerinde dava açmakta muhtariyetine, 3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026