Tapusuz taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescili davasında, Yargıtay bozmasına rağmen eksik inceleme nedeniyle imar planı ve hava fotoğrafları ile yeniden keşif yapılması gerekliliği.
Özet: Tapusuz taşınmazın zilyetlikle tescili davasında, yerel mahkemenin önceki bozma kararına rağmen davacı lehine tescil yönündeki hükmü, taşınmaz niteliğinin eksik belirlenmesi, davalı temyizine rağmen davacılara daha fazla yer tescil edilerek usuli kazanılmış hak ilkesinin ihlali ve zilyetlik koşullarının kesin olarak saptanamaması nedenleriyle yetersiz bulunarak bozulmuş; bu sebeple imar planı durumu, geriye dönük hava fotoğrafları ve çeşitli uzman bilirkişi kurullarının katılımıyla yapılacak yeniden keşif ile daha kapsamlı bir inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K.Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: - K A R A R -Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.Kadastro sonucu; Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan çekişmeli taşınmaz tespit harici bırakıldıktan sonra bir kısmı mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacılar; irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.Davalı ... vekili ve ... Belediye Başkanlığı vekili, dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, davalı ... vekili taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiş, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili yetki, derdestlik, husumet, görev ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, açılan davanın yersiz ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemenin 04.02.2015 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, fen bilirkişileri raporunda (A) harfi ile gösterilen 8.629,00 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 4.546,00 metrekare, (C) harfi ile gösterilen 1.349,00 metrekare ve (D) harfi ile gösterilen 4.552,00 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazların eşit paylarla davacılar adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve dahili davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 10.04.2018 tarihli ve ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; Mahkemece yapılan araştırmanın eksik olduğu belirtilerek TMK'nın 713. maddesinde düzenlenen ilanların yaptırılması, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi ve taşınmaz üzerinde zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; dava konusu taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda (A) harfi ile gösterilen 11.754, 86... , (B) harfi ile gösterilen 1.382, 86... 'lik yüz ölçümündeki taşınmazların eşit paylarla (1/4'er oranında) davacılar adlarına tarım arazisi vasfı ile tesciline, raporda (C) harfi ile gösterilen 4.210, 00... ve (D) harfi ile gösterilen 1.323, 57... , (E) harfi ile gösterilen 4.949, 22... 'lik yüz ölçümündeki taşınmazların mera kaydının iptali ile eşit paylarla (1/4'er oranında) davacılar adlarına tarım arazisi vasfı ile tesciline karar verilmiştir. Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; bozma ilamına uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmiştir. Şöyle ki; dava konusu taşınmaz bölümlerinin niteliği tam olarak belirlenmemiş, önceki hüküm sadece davalılar tarafından temyiz edildiği halde davacılar adına fazla yer tescil edilmek suretiyle usuli kazanılmış haklara aykırı olarak hüküm kurulmuş, dava konusu taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmemiştir. Hâl böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle dava konusu taşınmaz bölümlerinin imar planı kapsamında kalıp kalmadığı hususu ile imar planı kapsamında ise planının kesinleşme tarihi ... Belediye Başkanlığından sorulmalı, Harita Genel Müdürlüğü WEB sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek dava konusu taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve denetimin sağlanması bakımından ilgili sayfanın çıktıları dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre dava konusu taşınmaz bölümleri imar planı kapsamında ise imar tarihinden, imar planı kapsamında değilse dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek, taşınmazın bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile önceki keşfe katılmamış teknik bilirkişi, 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konu taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ne şekilde kullanıldığı, kullanıma ara verilip verilmediği, taşınmazların imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse ihyanın hangi tarihte bitirildiği, evvelinin mera olup olmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna gerek dosya arasında mevcut ve gerekse dosya arasına alınacak hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak dava konusu taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu, arazilerin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını, kullanımın hangi tarihten itibaren olduğunu, kullanıma ara verilip verilmediğini, taşınmazlarda kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, mera vasfında olup olmadıklarını, imar-ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını ve üzerlerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirtir şekilde rapor alınmalı ve dava konusu taşınmazların konumunu hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi istenmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazların komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde niteliğini, toprak yapısını, eğimini, bitki deseni ve kullanım durumunu belirten, önceki ve mevcut niteliğinin ne olduğunu, mera vasfında olup olmadığını, üzerinde meraya özgü bitkiler bulunup bulunmadığını, komşu taşınmazlarla arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklayan, taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı; teknik bilirkişiye keşfi takibe elverişli rapor düzenlettirilmeli; Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca davacılar ve murisleri adına dava konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı (senetsiz defteri) Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulmalı, varsa hükmen tescil edilen taşınmazlara ilişkin dosyalar dosya arasına alınmalı, senetsizden edinilen taşınmaz varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenmek suretiyle Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı; bundan sonra, usuli kazanılmış haklar da gözetilerek toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmelidir. Mahkemece, açıklanan şekilde araştırma ve inceleme yapılması gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir. Davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Gölbaşı (Ankara) 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.