Danıştay, pazar yerinde fırtına etkisiyle devrilen şemsiyenin neden olduğu ölümde belediyenin hizmet kusuruyla tazminat sorumluluğunu değerlendirdi.
Özet: Pazar yerinde fırtına kaynaklı çadır devrilmesi sonucu meydana gelen ölüm olayında belediyenin hizmet kusuru olduğu iddiasıyla açılan tazminat davasında, ilk derece mahkemesi belediyenin kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddederken, bölge idare mahkemesi, pazar yerlerinde güvenlik tedbirleri alma ve çadır kontrol yükümlülüğünün belediyede olduğu gerekçesiyle idareyi %50 oranında hizmet kusurlu bularak, mirasçılara maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR) 1-... 2-... 3-... 4- ... 5- ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Müteveffa ...'ün mirasçıları olan davacıların, █████/2013 tarihinde, Çorum ili, ... Mahallesi, ... Caddesinde bulunan cuma pazarı içerisinde alışveriş yapmakta olan ...'ün, fırtına nedeniyle pazar yerinde kurulu bir çadırın (şemsiyenin) vücuduna çarpması sonucu yere düşerek kafasını yere vurmak suretiyle yaralanması sonrasında █████/2013 tarihinde hastanede hayatını kaybettiği, bu olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek şimdilik 60,00-TL(miktar artırımı sonucu 99.300,39-TL) maddi tazminat ile murisin eşi ... için 30.000,00-TL, diğer davacıların her biri için 20.000,00-TL olmak üzere toplam 110.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelere göre olay günü idarenin pazar yerinde insanların can ve mal güvenliğini hiçe sayan, eksik ve hatalı sunulan kamu hizmeti çerçevesinde yürütülen bir çalışmasının mevcut olmadığı, mevzuatta pazar esnafının pazar yerinde çadır ve şemsiye kurmasını yasaklayan bir düzenlemenin bulunmadığı, idarenin her an ve her zaman çadırların esnaf tarafından sağlam olarak kurulup kurulmadığını denetlemesinin de mümkün olmadığı, bu konudaki sorumluluğun esas olarak tezgahında çadır ve şemsiye açan esnafta olduğu, kaldı ki olay günü yaşanan fırtınalı hava ve rüzgarın etkisi ile çadırın devrildiği dikkate alındığında çadırın devrilmesi olayında tezgahta çadır açma iradesini ortaya koyan esnafın gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesinin etken olması karşısında dava konusu olayın idarenin faaliyet alanında meydana geldiği görülmekle birlikte yürütülen kamu hizmetinin doğrudan doğruya sonucu olmaması nedeniyle zarar ile idari faaliyet arasında nedensellik bağı kurulamadığı gibi olayda, davalı idareye yüklenebilecek herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığından maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu uyuşmazlıkta; ...Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından talep edilmesi üzerine ayrı ayrı hazırlanmış olan bilirkişi raporları ile Ceza davasında yer alan tanık ifadeleri ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, pazar yerlerinde faaliyet gösterenler ile tüketicilerin can ve mal güvenliğini koruyucu tedbirleri almanın belediyenin sorumluluğunda olduğu, bu kapsamda mevzuat uyarınca davalı belediyenin bu konuda düzenleme yapmakla yükümlü olmasına rağmen ayrıntılı ve kapsamlı bir düzenlemesinin bulunmadığı, diğer taraftan pazar yerinde şemsiye kurulmasında ve kurulan şemsiyelerin sağlam olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğün de Belediyenin sorumluluğunda olduğu; bununla birlikte dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporlarında da belediyenin hizmet kusurunun bulunduğu tespitine yer verildiği dikkate alındığında, alışveriş yapmakta olan ...'ün fırtına nedeniyle üstü kapalı pazar yerinde kurulu bir çadırın (şemsiyenin) vücuduna çarpması sonucu yere düşerek kafasını yere vurmak suretiyle yaralanması sonrasınde hastanede hayatını kaybetmesi olayında davalı Belediyenin %50 oranında hizmet kusuru bulunduğu sonucuna varıldığı, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesinin... gün ve E:..., K:...sayılı kararın kaldırılmasına, davacılar vekilinin miktar artırımı dilekçesi de dikkate alınarak, olayın oluşumunda %50 kusurlu olan idarenin hizmet kusuru nedeniyle davacıların mirasçısı ...'ün ölümü nedeniyle davacı ... için oluşan 197.178,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının yarısı olan 98.589,03 TL tazminat ile ... için oluşan 1.342,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının yarısı olan 671,36 TL tazminat tutarının kabulüne, diğer davacılar yönünden ise maddi tazminat isteminin reddine, davacıların manevi tazminat istemleri yönünden, olayın oluş şekli ile idareye atfedilen %50 kusur oranı dikkate alınarak, müteveffa ...'ün eşi için 15.000,00 TL, diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 55.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, belirtilen tutarların Asliye Hukuk Mahkemesi'ne dava açma tarihi olan 18.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin 40,00-TL maddi ve 55.000,00-TL manevi tazminat istemleri yönünden davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1-Davacılar tarafından, SGK tarafından ...İş Mahkemesinde çadır sahibi aleyhine açılan rücu davasında hazırlanan bilirkişi raporunda belediyenin %95 oranında kusurlu bulunduğu, bilirkişi raporları arasında kusur oranları açısından büyük fark olduğu, yeni bilirkişi incelemesi sonrasında karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2-Davalı idare tarafından, mevzuatta pazar esnafının pazar yerinde çadır ve şemsiye kurmasını yasaklayan bir düzenlemenin bulunmadığı idarenin her zaman çadırların esnaf tarafından sağlam olarak kurulup kurulmadığının denetlenmesinin mümkün olmadığı, bu konudaki sorumluluğun esasen tezgâhında çadır ve şemsiye açan esnafta olduğu, manevi tazminata fazla hükmedildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idarece savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.