Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde kambiyo senetlerinden kaynaklanan, ifa edilmeyen sözleşmesel yükümlülükler nedeniyle teminat çeki iddiası ve kötü niyetli ciroya dayalı menfi tespit davası.
Özet: Bu hukuki evrak, davacıların, bir güneş enerjisi santrali projesi sözleşmesi kapsamında verilen ve teminat niteliğinde olduğunu iddia ettikleri çeklerin, yüklenici firmanın sözleşmeden doğan edimlerini ifa etmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığını ve kötü niyetli bir ciro ile üçüncü kişilere devredildiğini ileri sürerek, bu çeklerden kaynaklanan borcun doğmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davasının içeriğini oluşturmaktadır; davalılar ise çeklerin kayıtsız şartsız ödeme aracı olduğunu, teminat iddiasının çek üzerine yazılı olması gerektiğini, kıymetli evrakın temel ilişkiden soyut olduğunu ve cironun geçerliliğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ████████ Esas
KARAR NO : ████████
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2018
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2018
....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2018
...
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2018
KARAR TARİHİ : █████/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : █████/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ... tarafından █████/2017 tarihinde “...lehine ...'in de kefil olduğu 28.02.2017 tarihli ... Sözleşmesine istinaden, sözleşmede belirtilen işlerin yapılması karşılığında ...'e çek teslim tutanağı ile teslim edildiğini, ... tarafından sözleşme ile üstlenilen hiçbir iş yapılmadığı halde kötü niyetli olarak ... avukatının yanındaki stajyer ... (...) isimli kişiye ciro edildiğini ve ...sayılı dosya ile icra takibine konu edildiğini, takip alacaklısının kötü niyetli olduğunu, bu nedenle ...'e karşı ileri sürülebilecek defilerin ... maddeleri uyarınca takip alacaklısına karşı da ileri sürülebileceğini, çekin teminat çeki olduğunu, ... ile ... arasında ticari bir ilişki bulunup bulunmadığının ...'in defterlerinin incelenmesi sonucunda tespit edileceğini, icra takibi üzerine ... E. sayılı dosyalar ile şikayet ve itirazda bulunulduğunu, yine ... soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, ... sözleşmesinin ekinde yer alan çek teslim tutanağının 30 numaralı sırasında dava konusu çekin bulunduğunu, ... tarafından davacılara herhangi bir fatura kesilmediğini, ... ile ... arasında ticari ilişkinin bulunması ve faturanın kesilmiş olmasının gerektiğini, bunun ...'in ticari defterlerinin incelemesiyle de tespit edilebileceğini, ciro silsilesinde ...'in cirosunun yer almadığını, 28.02.2017 tarihli ... Sözleşmesindeki işlerin ... tarafından yerine getirilmediğini, bu nedenle dava konusu teminat çekinin karşılıksız kaldığını, davacı ... ile ... arasında sözleşmeden doğan borç ilişkisinin bulunduğunu, ...'in ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle BK. m. 97 uyarınca ...'in ödeme yükümlülüğünün doğmadığını, ...'in cirosunun kötüniyetli olduğunu, kambiyo senedinin mücerretliğini kullanmak istediğini, cironun geçersiz olduğunu,...'un yetkili hamil olmadığını, TTK m. 686. uyarınca çekin geri verilmesi gerektiğini ileri sürerek çeke ilişkin borcun doğmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; çekin kayıtsız şartsız bir ödeme aracı olduğunu, teminat kaydının yazılı delille ispatlanması gerektiğini, teminat kaydının çekin ön veya arka yüzüne hangi ticari ilişki nedeniyle teminat olarak verildiğinin yazılmış olması gerektiğini, ticari hayatta, teminatı işi verenin değil, işi alanın verdiğini, kıymetli evrakın doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun evrakın geçerliliğine etkili olmayacağını, kıymetli evrakın temel borç ilişkisinden soyutlandığını, müvekkilinin staj yaptığı avukatın müvekkilleri arasındaki sulh protokolü gereğince çekin tahsil için müvekkiline ciro edildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin teminat çeki olmadığını, davacı ... ile ... arasında alacaklı - borçlu statüsünün oluşmasına yol açabilecek bir çok iş ve ilişkinin bulunduğunu, ... sözleşmesi çerçevesinde bir çok çekin iade edildiğini, teminat kaydının çek üzerine yazılması gerektiğini, çek üzerinde teminat olduğuna dair herhangi bir kaydın bulunmadığını, taahhüt işlerinde teminatı iş sahibinin değil taahhüt edenin verdiğini, çekin ...'in Aykon firmasına olan borçlarına karşılık düzenlenen borç tasfiye sözleşmesi gereğince verildiğini ve tahsil için ...'a ciro edildiğini, kıymetli evrakın sebepten mücerret olduğunu, temel borç ilişkisine bağlı olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVADA:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... ile davalı ... .... arasında █████/2017 tarihli ... İlçesinde şebeke bağlantılı güneş enerji santrali işini anahtar teslim kurmak ve işletmeye alarak tesisi faal hale getirmek konusunda sözleşme imzalandığını, ....tarafından yüklenici davalı şirkete 5.000.000,00 USD'lik çeklerin teslim edildiğini, davalının sözleşmesel yükümlülüklerinin yerine getirmediğinden bedelsiz █████/2017, █████/2017, █████/2017 tarihli 100.000,00 USD bedelli çekler ile █████/2017, █████/2017 tarihli ve 143.000,00 USD bedelli toplam 2.386.384,00 TL çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, davalının haksız ve kötü niyetli olduğundan müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekler ile ilgili olarak müvekkili tarafından ...esas sayılı dosyası üzerinden █████/2017 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, davacının takibe itiraz etmesi üzerine davanın ... esas sayılı dosyalarında görüldüğünü ve itirazın reddine karar verildiğini, dava konusu çekler ile ilgili olarak takip yolunu █████/2017 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takip olarak değiştirdiğini, ... esas sayılı dosyalarında itiraza ilişkin davanın derdest olduğunu, çeklerin teminat çeki olduğuna yönelik iddianın yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, söz konusu işin davacı ... Yatırımdan kaynaklanan eksiklikler yüzünden yapılamadığını, malzeme alımı ve sipariş verilen malzemeler için ödemeler yapıldığını, müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, davacı iddialarının yerinde olmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVADA:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... ile ... Elektrik Ltd. Şti arasında █████/2017 tarihinde ... ilçesinde 5*0.99 MW şebeke bağlantılı ... işini anahtar teslimi kurmak ve işletmeye alarak tesisi faal hale getirmek konusunda ... imzalandığını ve sözleşme kapsamında... tarafından yüklenici ... firmasına toplam 5.500.000 USD'lik sözleşmenin kefili olan ... ait çeklerin teslim edildiğini, ancak davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğinden çeklerin bedelsiz kaldığını, çekte son ciranta olarak gözüken davalı ... ile davalı şirket arasında dava konusu çek tutarı kadarında bir ticari ilişki bulunmadığını, davalı ...'ın davalı şirket çalışanı olduğuna dair duyum alındığını ileri sürerek █████/2017, █████/2017 ve █████/2017 düzenleme tarihli, toplam bedeli 198.000 USD olan çeklerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, çeklerin iptaline ve müvekkili lehine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, takibe konu çekerin teminat çeki olduğunu iddia eden davacıların öncelikle iddialarını yazılı delil ile ispatlamaları gerektiğini, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekillik ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.
BİRLEŞEN .... ESAS SAYILI DAVADA:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu █████/2017 tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekin; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilmiş olan █████/2017 tarihli ... sözleşmesine istinaden teminat niteliğinde ve çek teslim tutanaklarında 32. Sırada belirtilmek suretiyle davalı şirkete sözleşmenin imzalandığı esnada teslim edildiğini, davalı şirket tarafından sözleşme gereğince yapılması gereken hiçbir iş yapılmadığı halde, kötü niyetli bir şekilde, davalı şirketin avukatının yanında stajyer olan diğer davalı ...'a ciro edilerek takip konusu yapıldığını, müvekkili ... firması ile yüklenici sıfatıyla davalı şirket arasında █████/2017 tarihinde ... sözleşmesi akdedildiğini, davacı.... firmasının da bu sözleşmeye kefil olduğunu ve kendi çeklerini teminat olarak keşide ettiğini,... sözleşmesi kapsamında müvekkili ... firması tarafından yüklenici davalı şirkete toplam 5.500.000 USD'lik çek teslim edildiğini, bu çeklerin sözleşmenin eki niteliğinde olan çek teslim tutanakları dahilinde teminat olarak davalı şirkete teslim edildiğini, sözleşme konusu işin yapılmadığı halde bedelsiz çeklerin davalı şirket tarafından takibe konulduğunu, dava konusu çekin de müvekkili şirketler tarafından ... sözleşmesine istinaden verilen teminat niteliğindeki çek olduğunu, bu bağlamda davalı şirket ile diğer davalı ... arasında herhangi bir ticari iş veya ilişkinin bulunmadığını, bu hususun davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle anlaşılabileceğini, davalıların kötüniyetli bir şekilde müvekkillerinin zararına hareket etmesi dolayısıyla TTK 818/1-E maddesinin atfı ile TTK 687/1 gereğince müvekkili şirketlerin davalı şirkete karşı ileri sürebileceği defileri diğer davalı ...'a karşı da ileri sürebileceğini ileri sürerek, sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemiş olan ve bedelsiz teminat çekini takibe konu eden davalı şirket tarafından kötü niyetli ...'a ciro edilmiş olan █████/2017 düzenleme tarihli ve 150.000,00 TL bedelli çeke ilişkin borcun doğmadığına ilişkin tespitin yapılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın icra takibine konu çekin teminat çeki olduğu iddiasının mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın sözleşme/zeyilname gereği yapması gereken ödemeleri yapmadığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, bu durumda sözleşmeden kaynaklanan cezai hüküm nedeniyle cezai bedel karşılığı olan miktarın icra takibine konu edildiğini, bunun dışındaki diğer çeklerin davacı Emir firmasına iade edildiğini, dava dilekçesinde çek teslim tutanakları olarak belirtilen tutağın, bu çeklerin teminat çeki olduğuna değil, sadece bu çeklerin teslim edildiğini ispatladığını, nitekim icra takibine konu edilen ve cezai şartı karşılayan çekler dışındaki çeklerin zaten karşı tarafa iade edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, İİK 72 maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit talebine ilişkindir.
Asıl davaya konu ... Esas sayılı dosyasında alacaklı ... tarafından borçlular ....aleyhine █████/2017 tarih 0017420 seri numaralı ve 66.000 USD çekten dolayı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, takibe konu çekin .... Tarafından ... Lehine keşide edildiği, lehtar ve ... ... cirosundan sonra ...''ın hamil olduğu, birleşen ... Aleyhine █████/2017, █████/2017, █████/2017 keşide tarihli ve 100.000 USD bedelli çekler ile █████/2017, █████/2017 keşide tarihli ve 143.000 USD bedelli çeklere istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, birleşen ... Aleyhine █████/2017 keşide tarihli ... Seri numaralı ve 66.000 USD tutarlı, █████/2017 keşide tarihli 325 Seri numaralı ve 66.000 USD tutarlı ve █████/2017 keşide tarihli 324 Seri numaralı ve 66.000 USD tutarlı çeklere istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, takibe konu çekin ....Esas sayılı dosyasına konu ... Aleyhine █████/2017 keşide tarihli ve 148.590,00 TL bedelli çeke istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, takibe konu çekin ...Tarafından .... Lehine keşide edildiği, lehtar ve ....'nin cirosundan sonra ...'ın hamil olduğu anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen dosyalarda davacılar tarafından, takibe konu çeklerin █████/2017 tarihli ... Sözleşmesi'ne istinaden verildiğini ve sözleşmede belirtilen işlerin yapılmaması nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle borçlu olmadığının tespiti ile asıl ve birleşen davalar açılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarına göre, ... Arasında █████/2017 tarihli ... Sözleşmesi'nin imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Sözleşmenin konusu 2. Maddede, "Lisanssız elektrik üretimine ilişkin ... koordinatları üzerinde ...Parsel adresinde belirtildiği ... sahası üzerinde 5x0,99 Mw şebeke bağlantılı ... işini anahtar teslimi kurmak ve işletmeye alarak tesisi faal hale getirmektir." şeklinde belirlenmiştir.
Sözleşme bedeli 12. Maddede 5.500.000 USD olarak belirlenmiş olup, bedelin peşin olarak çek ödemesi şeklinde ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 14. Maddesinde de, sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesi halinde işveren ve yükleniciden sözleşmeyi fesheden tarafın diğer tarafa madde 12'de zikredilen işin toplam bedelinin %15'ini cezai şart olarak ödemeyi peşinen kabul edeceğine ilişkin hüküm bulunmaktadır.
Gerek davacının iddiası gerekse davalı şirketin savunmasına göre dava konusu çeklerin █████/2017 tarihli sözleşme bedeli olarak belirlenen 5.500.000 USD karşılığında verildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirket sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şart karşılığında çeklerin takibe konulduğu, diğer çeklerin davacı tarafa iade edildiği savunmasında bulunmuştur.
Asıl ve birleşen dosyalardaki davaya konu çekler, eser sözleşmesi gereğince yüklenicinin edimine karşılık iş sahibi tarafından yapılacak ödeme karşılığında verildiğine göre, çekler ancak söz konusu bedelin ödenmesine yönelik olarak kullanılabilir.
Davalı taraf her ne kadar cezai şart alacağı olduğunu iddia etmiş ise de takibe konu çeklerin verilme sebebinin eser sözleşmesi kapsamında iş sahibi tarafından yapılacak ödeme olması nedeniyle cezai şart alacağı için çekleri davalının elinde tutması ve takibe koymasında haklılığı bulunmamaktadır. Çeklerin verilme sebebine göre ve sözleşmedeki edimin gerçekleşmemiş olmasına göre çekler bedelsiz kalmıştır.
Bu nedenle sözleşmenin tarafı olan davalı ... ... ... Ltd. Şti. Yönünden davacı borçlu olmadığını ispat etmiştir.
Asıl davaya ve birleşen ... Esas sayılı davaya konu çekin hamili ...birleşen ... Esas sayılı davaya konu çekin hamili ... ile davalı şirket arasında ticari ilişkinin bulunmadığı,...'ın davalı vekili yanında stajyer olarak çalıştığı,...'ın davalı şirketin çalışanı olduğu davalı tarafın savunmasından anlaşılmakla, her iki hamilin de çekin iktisadında kötü niyetli olduğu, bu nedenle davacıların söz konusu hamillere borçlu olmadığı kanaatine varılmakla, asıl ve birleşen davaların kabulüne, şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl davada;
a)Davanın KABULÜ ile, ... Esas sayılı dosyasındaki takibe konu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
b)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
c)Alınması gerekli 19.395,39 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 42.353,14‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 22.957,75‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara İADESİNE,
d)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 44.300,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
e)Davacılar tarafından yatırılan 19.395,39 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
f)Davacılar tarafından yapılan 8.731,25‬ TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
g)Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacılara İADESİNE,
2-Birleşen ... Esas sayılı davada;
a)Davacının davasının KABULÜ ile, ... Esas sayılı dosyasındaki takibe konu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
b)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
c)Alınması gerekli 42.838,74 TL harçtan peşin olarak alınan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.761,24 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
d)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 140.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
e)Davacılar tarafından yatırılan 17.077,50 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
g)Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacılara İADESİNE,
3-Birleşen ...Esas sayılı davada;
a)Davacının davasının KABULÜ ile, ....Esas sayılı dosyasındaki takibe konu çeklerden dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
b)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
c)Alınması gerekli 60.497,67 TL harçtan peşin olarak alınan 12.580,35‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 47.917,32‬ TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
d)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 31.680,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
e)Davacılar tarafından yatırılan 12.580,35‬ TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
g)Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacılara İADESİNE,
4-Birleşen... Esas sayılı davada;
a)Davacının davasının KABULÜ ile, ....Esas sayılı dosyasındaki takibe konu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
b)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
c)Alınması gerekli 10.246,5‬0 TL harçtan peşin olarak alınan 2.561,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.684,87‬ TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
d)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
e)Davacılar tarafından yatırılan 2.561,63 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
g)Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacılara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2024
...

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!