İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin uluslararası taşıma sırasında çalınan motorlu taşıt aküleri nedeniyle sigorta rücu talebiyle açılan itirazın iptali davası istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki belge, bir sigorta şirketinin, Türkiyeden Gürcistana taşınmak üzere olan motorlu taşıt akülerinin çalınması üzerine ödediği hasar bedelinin tahsili amacıyla açtığı itirazın iptali davasında verilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini konu almaktadır; ilk derece mahkemesi, emtianın uluslararası taşıma sırasında çalınarak tam zıyaa uğradığını, alt taşıyıcı firmanın CMR hükümlerine göre sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, depolama hizmeti veren davalı şirketin ise yükleme esnasında sürücü ve araç belgelerini kontrol etmeyerek basiretli tacir gibi davranmaması nedeniyle kusurlu olduğunu, bu sebeple davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu tespit etmiştir.

T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2022NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA: İtirazın İptali DAVA TARİHİ:█████/2019İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Davanın kabulüne ilişkin kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkili tarafından dava dışı ... ... Ltd. Şti'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası rizikoların 01.01.2017 başlangıç ve 01.01.2018 bitiş tarihli nakliyat aracısı sorumluluk poliçesi ile teminat altına alındığını, dava dışı ... ... AŞ’nin dava dışı ...’ya sattığı 17 palet ve 1107 adet motorlu taşıt aküsü emtialarının, Türkiye’den Gürcistan’a taşınması işinin müvekkilinin sigortalısı ... tarafından davalı ... - ... firmasına devredildiğini, davalı ... - ...'ın da bu işi dava dışı ... .... Ltd. Şti'ne devrettiğini, dava konusu emtiaların davalı ... ...AŞ'ye ait depodan Gürcistan'a taşınmak üzere ... idaresindeki ... / ... plakalı araca yüklendiğini, 24.08.2017 tarihinde araçlardan 4 tanesinin yüklenerek yola çıktığını, diğer araçların gümrüğe ulaştığının, ancak ... / ... plakalı aracın gümrüğe ulaşmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine emtiaları teslim alan tır sürücüsü ...'ye ve ... Nakliyat yetkilisi Kürşad ... isimli şahısa ulaşılmaya çalışıldığını, ancak ulaşılamadığını, dava dışı satıcı firma olan ...firmasına sigortacısı ...tarafından ödeme yapıldığını, bu tutarın müvekkili şirketin sigortalısı olan ... ...Ltd Şti'den rücuen talep edilmesi üzerine müvekkili sigorta şirketi tarafından yaptırılan eksper incelemesinde hasar bedelinin 171.021,52-TL olarak tespit edildiğini, müvekkilinin bu tutarı ödeyerek sigortalısının haklarına halef olduğunu, ayrıca dosyada mübrez devir ve temlik belgesi ile davacının tüm hak, alacak ve taleplerinin devir ve temlik aldığını, davalı ...'ın taşıyan sıfatı ile, davalı ... ...AŞ'nin ise üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden sorumlu olduğunu belirterek davalıların İstanbul Anadolu 17. İcra Dairesi'nin... sayılı icra takibine itirazın iptaline, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... ...AŞ vekili; sigorta ödemesine konu emtianın davacının sigortalısının ve alt taşıyıcısının sorumluluğunda iken çalınarak zayi olduğunu, müvekkilinin emtia çalınması olayında hiçbir dahli bulunmadığını, müvekkilinin dava dışı ... ...AŞ ile 20.03.2017 tarihli "Depolama Hizmet Sözleşmesi" akdettiğini, bu sözleşmeye göre müvekkilinin ... ...AŞ'ye ürünlerin nakliye araçlarından boşaltılması, depolanması, sevke hazır hale getirilmesi ve bu kapsamda bazı hizmetlerin sunulması işini üstlendiğini, müvekkili olan davalı şirketin sorumluluğunun depodan alınacak emtianın araçlara yüklenilmesi ile sınırlı olduğunu, davaya konu olayda da müvekkili olan davalı şirkete yükleme yapılacak araç olarak .../... plaka sayılı araç bildirildiğini, davacının sigortalısının alt taşıyıcısı olan ...'ın ... Merkezinde verdiği ifadesinde de taşımayı yapacak araçların kendisini tarafından bildirildiğini beyan ettiğini, müvekkilinin kendisine bildirilen araca yükleme yaptığını, yüklemeyi yaptığı anda sorumluluğunun sona erdiğini, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; yapılan yargılama ile uluslararası taşımaya konu emtianın kusursuz teslim alındıktan sonra hırsızlandığı ve tam ziya meydana geldiği, somut olayda alt taşıyıcı ... - ...'ın ihmalkarlık göstermek suretiyle ... 23/3 gereği sınırlı sorumluluğu bulunduğu ve sorumluluk üst sınırının kayıp-hasar birim kilogram başına 8,33 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile hesaplanan 182.568,61 ÖÇH/SDR”'nin, davacı tarafından ödenen tazminat tutarından fazla olduğunun tespit edildiği, tespit edilen sorumluluğun karar tarihi itibariyle Merkez Bankası 1 SDR/TRY 24.7340 TL ve SDR/USD 1.32683 USD dikkate alındığında yine talebin üst sorumluluk sınırı altında kaldığının anlaşıldığı, davalı ... firmasının ise yükün araca yüklenerek araç sürücüsüne teslimi aşamasında, basiretli bir tacir gibi hareket etmeyerek, teslimat esnasında sürücünün kimlik, sürücü belgesi, araç ruhsat-trafik tescil belgesi vb. kontrolleri yapmaksızın teslimat yaptığı ve davalının özen borcunu gereği gibi yerine getirmediği anlaşılmakla kusurlu olduğu, adı geçen davalı tarafından önceki yüklemelere ilişkin yalnızca araç plakasının bildirilmesi ile yetinildiği yönünde savunmada bulunulmuş ise de savunmanın davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, meydana gelen zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dosya kapsamında aksi yönde başkaca bir delilin bulunmadığı, uyuşmazlığa konu alacağın likit olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalıların İstanbul Anadolu 17. İcra Dairesi'nin... ayılı takibe yaptığı itirazlarının ayrı ayrı iptali ile, takibin takip talebindeki koşullar ile devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ : 1-Davalı ... vekili; müvekkilinin ... ...Ltd Şti ile yaptığı anlaşma neticesinde .../... plaka sayılı araç ile ... isimli şoförün görevlendirildiğini, diğer davalının şoför kimlik bilgileri ve araç plakalarını kontrol etmeden yükü sahte plakalı araca teslim ettiğini, diğer davalının özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, müvekkilinin kendisinden beklenen basireti göstererek araç plaka ve şoför bilgilerini davalıya bildirdiğini, TTK'nın 878. maddesinde eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi ve boşaltılmasından taşıyıcının sorumlu tutulmayacağının düzenlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2-Davalı ... ..AŞ vekili; ...'ın soruşturma dosyasındaki ifadesinde yükün teslim edileceği şoför isminin bildirilmediğini, müvekkiline sadece araç plakası bildirildiğini, ... ile müvekkili arasındaki sözleşme gereğince müvekkilinin sürücüye ait kimlik bilgisini sorgulama yükümlülüğünün bulunmadığını, davalılar arasında kusur dağılımı yapılması gerekirken müteselsil sorumluluğa hükmedilmesinin yerinde olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun ardiye sözleşmesinden, diğer davalının sorumluluğunun taşıma sözleşmesinden kaynaklandığını, yine taşıyıcı ... firmasının kusurunun da değerlendirilmediğini, sigortalı ... firmasının kusuruna isabet eden tutarın müvekkilinden talep edilemeyeceğini, ayrıca müvekkilinin inzibati bir sorumluluğunun bulunmadığını, taşımacılık ile ilgili tüm sorumluluğunun ... firmasında olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... arasındaki mutat uygulamanın yükleme yapılacak aracın plakasının ... tarafından müvekkiline e-posta yolu ile bildirilmesi şeklinde olduğunu, tanıklarının dinlenmemesinin doğru olmadığını, sigorta poliçelerinin gereği gibi incelenmediğini, aşkın sigorta hususunun irdelenmediğini, ödemenin hatır ödemesi niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE :Dava, davacı aracı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu taşıma Türkiye - Gürcistan arasında gerçekleştiğinden, somut uyuşmazlık ... Konvansiyonu hükümlerine tabidir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu hususlarında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.Somut olayda ... ...AŞ'nin Gürcistan'da yerleşik alıcı ... firmasına █████/2017 tarihli fatura kapsamında sattığı akü emtiasının 5 ayrı araçla taşınması işinin davacının sigortalısı ... ...Ltd Şti tarafından alıcı firma ile aralarındaki sözleşme gereğince üstlenildiği ve taşıma işinin davalı ... - ...'a alt taşıyan sıfatıyla verildiği, ... tarafından ise araçlardan biri için taşıma işinin ... ...Ltd Şti'ne bırakıldığı, emtianın taşındığı 4 aracın varış yerine ulaştığı, ancak ... - ... plaka sayılı araca yüklenen emtianın gümrükten çıkış yapmadığı ve araçtan haber alınamadığı, dolandırıcılık yöntemi ile ele geçirilen emtiaların zayi olduğu, mal bedelinin alıcı firma tarafından ... ...AŞ'ye ödendiği, alıcı firmanın zararının ...AŞ tarafından █████/2018 tarihinde 48.925,11-USD olarak ödendiği ve hakların temlikle adı geçen sigorta şirketine temlik edildiği, zararın asıl taşıyıcı konumundaki ...'den rücuen tazmininin talep edilmesi üzerine, davacı aracı sorumluluk sigortacısı tarafından sigortalısı ... adına ...AŞ'ye █████/2018 tarihinde 171.021,52-TL ödeme yapıldığı, bu şekilde davacı sigorta şirketinin aktif husumeti kazandığı anlaşılmaktadır. Davalı ...'ın taşıyan, diğer davalının ardiyeci olduğu anlaşılmakla pasif husumetleri bulunmaktadır.Davalı taşıyan ... yönünden; ... Konvansiyonu'nun 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. ...'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. ...’nin 18/2 maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2. maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. ... Konvansiyonun 20. maddesi gereğince kararlaştırılan zaman süresinin sona ermesini müteakip 30 gün içinde veya kararlaştırılan zaman süresi yoksa, taşıyıcının malları teslim almasından sonra 60 gün içinde emtianın teslim edilmemiş olması, emtianın kaybolduğuna kesin bir delil teşkil edecek ve bunun üzerine, hak sahibi bunları kaybolmuş farzedecektir. Somut olayda, İstanbul Anadolu 34. ASLCM'nin ████████ E. Sayılı dosyasında dolandırıcılık eylemleri nedeniyle mahkum olan şahısların kendilerini gerçekte var olmayan... Ltd Şti isimli firma ile bağlantılı gösterip davalı ... ile anlaştıkları, olay günü ... - ... plakalı araca aküleri aldıkları ve alıcıya teslim etmedikleri anlaşılmaktadır. Taşıyan sıfatına sahip davalı ..., basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene aykırı olarak hiç bir resmi evrakı ve ruhsat bilgileri kontrol etmeden taşıma işini gerçekte var olmayan bir şirkete havale ederek taşımayı taahhüt ettiği emtianın zayi olmasına neden olduğu anlaşılmakla zararın meydana gelmesinde ağır kusuruyla sebebiyet verdiği açıktır. Bu durumda davalı ...'ın kusurunun bulunmadığı yönündeki istinaf nedenleri yerinde değildir. Diğer davalı ... ...AŞ ise dava dışı satıcı ... ...AŞ'ye ait ürünlerin depolanması, sevke hazır hale getirilmesi, nakliye araçlarına yüklenmesi hususunda ... ...AŞ ile aralarında █████/2017 tarihli sözleşme akdedilmiştir. Davalı ... ...AŞ'nin dava dışı ... ...AŞ' ye karşı TBK'nın 572. maddesi kapsamında ardiyeci sıfatıyla sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı ... ...AŞ ile diğer davalı ... ve akdi taşıyıcı sigortalı ... firması arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığından, taşıyanın yardımcısı sıfatına sahip olmadığından davalı ...'ın sorumluluğun haksız fiil hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda davalı ...'ün dava dışı sigortalı ... firmasına kestiği navlun faturasında 5 adet araç içerisinde olayın gerçekleştiği ... - ... plakalı araç da bulunmaktadır. Bahsi geçen aracın ... tarafından temin edildiği ihtilaf dışı olup, davalı ... tarafından yapılan yüklemeler, davalı ...'ın talimatı üzerine yapılmıştır. Yüklemenin yapıldığı aracın plakasının sahte olduğundan bahsedilmiş ise de plakaların sahte olduğuna ilişkin bir tespit yapılmadığı gibi ceza dosyasında sahtecilik nedeniyle açılan bir dava bulunmamaktadır. Davalı ... ve davacı, diğer davalıya şoför ismi de bildirildiğini iddia etmiş ise de davalı ...'a şoför ismi bildirildiğine ilişkin bir delil sunulmadığından zararın davacının sigortalısı olan ...'in görevlendirdiği davalı alt taşıyıcı ...'ın özensiz davranışı neticesinde meydana geldiğinin kabulü gerekir. Bu durumda ardiye sözleşmesine dayalı olmayan davada, alt taşıyanın eylemi nedeniyle meydana gelen zarardan davalı ... ...AŞ'nin sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla, bu davalı yönünden davanın reddi gerekirken, kabulü doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... ...AŞ yönünden davanın kabulü doğru olmadığından davalı ... ...AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davalı .... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 Tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Davalı .... AŞ yönünden davanın reddine""Davanın davalı ... yönünden kabulü ile İstanbul Anadolu 17. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takibe yaptığı itirazının iptali ile, adı geçen davalı yönünden takibin takip talebindeki koşullar ile devamına,Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; "Alınması gereken 11.682,48-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 2.065,52-TL, icra veznesine yatırılan 855,11-TL olmak üzere toplam 2.920,63-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 8.761,85-TL'nin davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 2.965,03-TL peşin harçların davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafça yapılan 2.000-TL bilirkişi ücreti, 2.107,48-TL basın ve ilan masrafı ve 264,20-TL posta ücreti olmak üzere toplam 4.371,68-TL yargı giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,Davalı .... AŞ tarafından yapılan 68-TL yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,Davacı lehine taktir olunan 26.653,23-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,Davalı .... AŞ lehine takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.980-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'dan alınarak Hazine'ye ödenmesine,"Alınması gereken 11.682,48-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.920,62-TL harcın mahsubu ile kalan 8.761,86-TL harcın davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı .... AŞ tarafından yatırılan 2.621-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde bu davalıya iadesine,Davacı tarafından yapılan 106-TL istinaf yargı giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,Davalı .... AŞ tarafından yapılan 139-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026