Danıştay, ihracat KDV iadesi reddi ve tarhiyatı hukuka aykırı bulup iptal ederken, vergi inceleme raporunun doğrudan icrai işlem niteliği bulunup bulunmadığını değerlendirmektedir.
Özet: Temyize konu hukuki uyuşmazlık, bir şirketin ihracat teslimlerinden kaynaklanan Katma Değer Vergisi iade talebinin, vergi dairesince, şirketle iş yapan firmaya ilişkin vergi inceleme raporundaki olumsuz tespitler gerekçe gösterilerek reddedilmesi, ardından da resen vergi tarhiyatı ve vergi ziyaı cezası kesilmesi sonucu açılan dava üzerinedir; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri vergi dairesi işlemlerinde hukuka aykırılık tespit ederek iade reddi ve tarhiyatı iptal edip KDV iadesine hükmetmiş, ayrıca vergi inceleme raporunun da iptaline karar vermişken, temyiz makamı, iade reddi ve tarhiyata ilişkin hükümleri uygun bulmakla birlikte, vergi inceleme raporunun kendiliğinden iptal davasına konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliğinde olmaması nedeniyle bu yöndeki kararın usulen incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Demir Çelik İç ve Dış Ticaret Limited ŞirketiVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacının 2019 yılının Mart, Nisan, Temmuz, Eylül ile Ekim dönemlerindeki ihracat teslimlerinden doğan katma değer vergisinin iadesi talebiyle yaptığı başvurunun, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna göre mal aldığı firma hakkında olumsuz tespitler bulunduğundan bahisle reddine dair işlem ve söz konusu vergi inceleme raporunun iptali ile haksız olarak iade edilen verginin geri alınması amacıyla 2019 yılının Mart dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin, faturalarını kayıtlarına aldığı... Madencilik Üretim Kırma Nakliyat Pazarlama Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile bu şirketin alış yaptığı alt mükelleflerin Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin özel esaslar bölümündeki usul ve esaslara tabi olduğundan bahisle haksız katma değer vergisi iadesi alındığı sonucuna varılarak dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve iade talebinin reddedildiğinin anlaşıldığı olayda, sözü edilen şirket hakkında olumsuz bir tespit olmadığından yapılan tarhiyatta ve tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği, iadesi talep edilen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi gerektiği, öte yandan, davacı hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporuyla, iade edilmesi gereken katma değer vergisi tutarı azaltıldığından davacının menfaatini ihlal eden, kesin ve yürütülmesi zorunlu (icrai) ve iptal davasına konu edilebilir nitelikte bir idari işlem olduğu, raporun bu yönüyle iptal edilmesinde davacının hukuki menfaati bulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu iade talebinin reddine dair işlem ve vergi inceleme raporu iptal edilmiş, iadesi reddedilen tutarın tecil faiziyle iadesine hükmedilmiş, tarhiyat kaldırılmıştır.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin, kararın, vergi inceleme raporuna ilişkin hüküm fıkrası yönünden kabulü ile değinilen hüküm fıkrası yönünden kararın bozulması, kalan kısımlar yönünden ise istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının 2019 yılının Mart, Nisan, Temmuz, Eylül ile Ekim dönemlerindeki ihracat teslimlerinden doğan katma değer vergisinin iadesi talebiyle yaptığı başvurunun, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna göre mal aldığı firma hakkında olumsuz tespitler bulunduğundan bahisle reddedildiği, haksız olarak iade edilen verginin geri alınması amacıyla aynı yılın Mart dönemi için re'sen katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı, iade talebinin reddine dair işlem ve söz konusu vergi inceleme raporunun iptali ile tarhiyatın kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde iptal davaları tanımlanmış, 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği belirtilmiş, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, 14. maddenin 3. fıkrasının (d) bendinde yazılı halde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyiz istemine konu edilen kararın; iade talebinin reddine dair işlem ile tarhiyata ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. İdari yargı mercilerinde, iptal davası açılabilmesi için ortada davacının menfaatini ihlal eden, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemin bulunması gerekmektedir. Vergi inceleme raporlarının, idarenin denetim elemanları tarafından hazırlanan ve yapılan inceleme sonuçlarını ortaya koyan ve bu raporlara göre işlem ya da eylem tesis etme yetkisi olan idari mercilere öneri mahiyetinde olduğu dolayısıyla bu mercilerce tesis edilecek işlem ya da eylemlerin hazırlayıcı işlemi niteliğini taşıdığı, bu nedenle de davacı üzerinde icrai bir yönü bulunmadığı açıktır.Bu durumda; davacı hakkında, vergi inceleme raporuna dayalı olarak tarhiyat yapılmak ve işlem tesis edilmek suretiyle uyuşmazlığın dava yoluna taşındığı da dikkate alındığında, dava konusu vergi inceleme raporunun, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğundan söz edilemeyeceğinden, Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kısmen reddine,2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; iade talebinin reddine dair işlem ile tarhiyata ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,4. Kararın; vergi inceleme raporuna ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.