adana bam 9. hukuk dairesi tarafından, sigorta vefat tazminatı davasında ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararıyla tüketici mahkemesini yetkili kılmasına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesi.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesi tarafından, sigorta vefat tazminatı davasında ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararıyla tüketici mahkemesini yetkili kılmasına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesi.

Özet: Davacıların, vefat eden murislerinin sigorta şirketi tarafından sigorta sözleşmesi kapsamındaki beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle reddedilen vefat teminatı alacağına yönelik tazminat davasında, ilk derece mahkemesi uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliğinde olduğunu ve görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olması gerektiğini belirterek davayı görevsizlik nedeniyle usulden reddetmiş; davacılar ise bu görevsizlik kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, adil yargılanma haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılması talebiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

KARAR TARİHİ : █████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : █████████Esas, █████████ Karar

DAVACILAR : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Sigorta

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas █████████ karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİA VE SAVUNMLARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi ...'un ... Belediyesi'nde çalışırken, işveren Belediye tarafından bünyesinde çalışanların davalı şirket nezdinde ... Sigorta Poliçesi ile 23.12.2020-23.12.2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde vefat teminatı içerecek şekilde sigortalandığını, teminat süresi devam ederken davacılar murisi ...'un 29.05.2021 tarihinde vefat ettiğini, davacıların miras payları oranında vefat tazminatının ödenmesi için davalı şirkete müracaat ettiklerini ancak murisin sigorta poliçesi düzenlenmeden önce kendisinde mevcut kalp rahatsızlığını bilerek gizlediği ve bu davranışın beyan yükümlülüğünü ihlali niteliğinde olduğu gerekçesi ile talebin davalı tarafından reddedildiğini, oysaki murisin beyan yükümlülüğüne aykırı davranmadığını, murisin ölümü ile gizlediği ileri sürülen hastalığı arasında illiyet bağı bulunmadığını, davalının murise yazılı veya sözlü olarak sağlık beyanı ile ilgili soru yöneltilmediğini, davalının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek poliçe vefat tazminatı tutarının miras payları oranında davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesi talep ve dava olunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ :

Yerel mahkemece verilen karar ile; davanın dayanağı Kredi Hayat Sigorta Sözleşmesi olup uyuşmazlık, kredi sözleşmesinden değil, bir tarafı tüketici olan sigorta sözleşmesinden kaynaklandığını, Hayat Sigorta Sözleşmeleri'nin, niteliği gereği sigortalı tarafın mesleği ne olursa olsun gerçek kişi ve tüketici olması dışında bir seçeneğin olmadığını, muris tüketici konumunda olup davacılar da miras ilişkisine dayanarak dava açtıklarından ve davalı sigorta şirketi ile aralarında akdedilen Sigorta Sözleşmesi de bir tüketici işlemi olmasından dolayı, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa bakma görevinin tüketici mahkemesine ait olduğunu, davanın yürürlüğe girdikten sonra açıldığını, bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda görevli mahkeme, tüketici mahkemelerinin olacağını, bu açıklamalar doğrultusunda mahkemenin görevsizliği sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacıların istinaf dilekçesinde özetle; açılan davanın tüketici mahkemelerinin görevine girdiğinden görevsizlik nedeniyle usulden red kararı verilmesinin hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğu dolayısıyla kararın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkillerin uzun yıllardır devam eden yargılama neticesinde Anayasa ile teminat altına alınmış olan adil yargılanma hakkını da açıkça ihlal ettiği sebebiyle kararın kaldırılarak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla sigorta sözleşmesinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

Davacılar tarafından; murisi ...'un ... Belediyesinde çalıştığını, işveren Belediye tarafından bünyesinde çalışan işçilerin davalı şirket nezdinde 23.12.2020-23.12.2021 tarihli ... Sigorta Poliçesi bulunduğunu, teminat süresi devam ederken davacılar murisi ...'un 29.05.2021 tarihinde vefat ettiğini, davacıların miras payları oranında vefat tazminatının ödenmesi için davalı şirkete müracaat ettiklerini ancak murisin sigorta poliçesi düzenlenmeden önce kendisinde mevcut kalp rahatsızlığını bilerek gizlediği ve bu davranışın beyan yükümlülüğünü ihlali niteliğinde olduğu gerekçesi ile talebin davalı tarafından reddedildiğini, oysa ki murisin beyan yükümlülüğüne aykırı davranmadığını ileri sürerek poliçe vefat tazminatı tutarının miras payları oranında davalıdan alınarak davacılara ödenmesine talep ettiği, davalı ise sigortalı tarafından sigorta sözleşmesi düzenlenirken gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğu belirterek davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi'nce ... Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin görevli olması nedeniyle, karşı görevsizlik kararı verilerek davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davanın █████/2022 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) açıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2022 tarih 2022/2 Esas ve ███████ karar sayılı görevsizlik kararı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmıştır.

Mahkemenin görevi kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese bile resen dikkate alınmak zorundadır.

Somut olayda, dosya kapsamında kullanılan krediye ilişkin banka kayıtlarının yer almadığı, davalı vekilinin cevap dilekçesinde ... Bankası'ndan kredi çekildiğinden bahsedildiği, bu kapsamda varsa murisin kullandığı krediye ilişkin kayıtların dosya arasına alınması gerektiği, görev hususunun çekilen kredinin türüne göre değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca murisin herhangi bir kredi alacağı olmadığının tespit edilmesi durumunda işçilere Belediye bünyesinde sigorta poliçesi düzenlenmesinin, davacının tacir vasfının bulunmaması nedeniyle, davaya bakmaya dava tarihi itibariyle Tüketici Mahkemesi görevlidir. Bu nedenle her ne kadar ilk derece mahkemesince ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş ise de; görevsiz mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili mahkemeyi de etkileyecek şekilde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlik kararı vermesi hatalı olmuştur. Mahkeme kararının re'sen kaldırılmasına, herhangi bir kredi alacağı tespit edilememesi durumunda mahkemece ... Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek görev konusunda yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

1)-Davacılar vekili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas █████████ karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas █████████ karar sayılı kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyasının yeniden yargılama yapılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacılara İADESİNE,

5)-Davacılar tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır