diyarbakır asliye ticaret mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında alacaklının defter kayıtları ile ispatlanan talebinin değerlendirilmesi.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında alacaklının defter kayıtları ile ispatlanan talebinin değerlendirilmesi.

Özet: Bu gerekçeli karar, davacının ticari satıştan kaynaklanan alacağı için başlattığı icra takibine davalının haksız itirazının iptali talebiyle açtığı davaya ilişkin olup, davacı, davalının kötü niyetli itirazının iptalini ve %20 inkar tazminatı ödenmesini talep ederken, davalı ise mal ve hizmet tesliminin gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini ve kötü niyet tazminatı ödenmesini savunmuştur; yapılan incelemeler ve mali müşavir bilirkişi raporu sonucunda, davacının ticari defterlerine göre davalıdan 1.034.708,87 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş ve dava süresinde açılmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır İcra Dairesi .....Esas sayılı dosyasıyla 1.232.715,73 TL takip çıkışlı ilamsız takipte ödeme emri gönderildiğini. Borçlunun yapmış olduğu bu icra takibine borca ve ferilerine itiraz ettuklerini, borçlunun itirazları haksız olup, borçlu itirazında kötü niyetli olduğunu, borçlu-davalının haksız ve mesnetsiz, sırf takibi uzatmak için yaptığı itiraz yerinde olmadığından davamızın kabulü ile borçlu davalının Diyarbakır İcra Dairesi .....Esas sayılı icra takibine ve borca yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, itiraz edilen takibin % 20'ından aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete fatura içeriğinde belirtilen mal ve hizmet teslim edilmemiş/yapılmamış olup, söz konusu malların teslim yahut hizmetin ifa edildiğini davacı taraf ispat etmekle yükümlü olduğunu, faturaya dayalı takibe itirazın iptali ya da faturaya dayalı alacak davalarında davalı akdi ilişkiyi açıkça kabul etmemiş ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu ispat külfeti faturayı düzenleyen alacaklı tarafa düşmekte olduğunu ve faturanın tek başına taraflar arasındaki akdi ilişkinin belgesi sayılamayacağını, haksız ve kötü niyetli açılan davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER;

1-Mahkememizce mali müşavir bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu;Davacı firmanın Davalı firmaya KDV dahil toplamı 2.734.708,87 TL olan 2 Adet fatura kestiği, bu faturalara karşılık 1.700.000,00 TL çek ile tahsilat yaptığı dolayısı ile davalı ve davacı her iki tarafın ticari defterlerine göre de davacı tarafın 1.034.708.87 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, tarafların Ticari Defterleri arasında farklılık olmadığı ve bire bir teyit ettiğini ve doğruladığının tespit edilmiş olduğu anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davanın, taraflar arasındaki ürün satışından doğan borcun ödenmediği iddiası ile davalı aleyhine Diyarbakır icra dairesinin .....Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine itirazın iptali ile uyuşmazlığın, davalı tarafça ürün satın alınıp alınmadığı, ürünlerin davacıya usulüne uygun olarak iade edilip edilmediği, ürün bedeliniin davacıya ödenip ödenmediği, tarafların bu amaçla tutulan ticari defterlerinin HMK m.222 uyarınca delil teşkil edip etmeyeceği ve buradan varılacak sonuca göre davacının takip yapmakta haklı olup olmadığı ve borca itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu noktasına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davacı tarafça itirazın iptaline yönelik davanın ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılması gerektiği bu anlamda Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas Sayılı dosyasında yapılan incelemede ödeme emrine itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği anlaşılmakla davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.

Davalı vekili tarafından süresinde verilen cevap dilekçesi uzatılması talebinin Mahkememizce kabul edilmesi üzerine süresinde sunulan cevap dilekçesi ile davaya konu mal/hizmet alım ilişkisinin kabul edilmediği, faturaya konu malların teslim edilmediği ve davanın tümden reddi gerektiğinin savunulduğu görülmüştür.

Taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır. İbrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafta bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin varolduğu resmi bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olduğu taktirde mahkemece bu belgenin ibrazı için HMK 220/2 maddesi gereği kesin süre verilir. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf verilen süre içerisinde ibraz etmez ve aynı süre içerisinde gerekçesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez yada belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemece belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanına itibar edilebilir. (HMK 220/3)

Yukarıdaki açıklamalara göre ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olduğu davalara ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerden olmakla birlikte ancak HMK 222. maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Zira tarafın ticari defterleri kanunda açıklandığı üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu taktirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı taktirde kendi defterlerinin davacı defterleriyle uyumlu olup olmadığının incelenmesinin engel olacağından sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği taktirde HMK 220/3 madde gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilebilir. Aksinin kabulü durumunda karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır ki, bu hususta HMK'daki açık düzenlemelere aykırı olacaktır.

Mahkememizce her iki tarafın tacir olduğu, uyuşmazlığın .....tarih ve .....nolu faturaya konu malların teslim edilip edilmediğine ilişkin olduğu gözetildiğinde tarafların HMK m.222 uyarınca ticari defter kayıtları sunmaları için Mahkememizin .....tarihli celsesinde ihtaratlı süre verilmiş ve mali müşavir bilirkişiden rapor tanzimi istenmiştir. Mali müşavir bilirkişice dosyamız arasına sunulan .....tarihli raporda ise her iki tarafın da ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, her iki tarafın da ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içinde yapıldığı ve usulüne uygun tutulduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, davacı firmanın davalı firmaya KDV dahil toplamı 2.734.708,87 TL olan 2 Adet fatura kestiği, bu faturalara karşılık 1.700.000,00 TL çek ile tahsilat yaptığı dolayısı ile davacı tarafın ticari defterlerine göre davacı tarafın 1.034.708,87 TL alacaklı olduğu ancak takipte talep edilen tutar 1.088.708,00 TL tutar ile uyuşmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Rapor taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davacı ve davalı tarafça sunulan ticari defter kayıtlarının HMK m. 222 uyarınca usulüne uygun şekilde tutulduğu, davacı tarafın 1.034.708,87 TL davalıdan alacaklı olduğunun anlaşıldığı, raporun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu görülmekle ve de alacağın da likit olduğu anlaşıldığından bilirkişi raporu hükme esas alınmış, dava rapordaki tutar uyarınca kabul edilmiş, tarafların tacir olması ve alacağın likit sayılması nedeniyle icra inkar tazminat talebi de kabul edilmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 1.034.708,87 TL asıl alacak üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yıllık değişen oranlarda avans faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine,

2-İtirazın iptaline karar verilen 1.034.708,87 TL'nin takdiren % 20'si oranında (206.941,77 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3-Kabul edilen 1.034.708,87 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 70.680,96 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 21.051,70 TL harcın düşümü ile eksik kalan 49.629,26 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 21.051,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 21.667,10 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 4.371 TL'sinin davalı şirketten, 229 TL bakiye kalan kısmın davacı şirketten tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6-Davacının karşıladığı 525,00 TL tebligat gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.525,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 10.003 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 522 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.034.708,87 TL üzerinden takdir edilen 161.206,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 53.999,13 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2

hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim