diyarbakır asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu çocuk ölümü nedeniyle sigorta şirketine açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının iddia ve savunmaları.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu çocuk ölümü nedeniyle sigorta şirketine açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının iddia ve savunmaları.

Özet: Davacı anne ve babanın, sigortalı bir aracın çarpması sonucu hayatını kaybeden çocukları nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle açtığı davada; davacılar, sürücünün asli kusurlu olduğunu, sigorta şirketine başvuru ve arabuluculuk süreçlerinin sonuçsuz kaldığını belirterek maddi tazminat ve faiz talep ederken; davalı sigorta şirketi ise, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddini, esasen kusur tespiti için adli tıp raporu alınmasını, müterafık kusurun değerlendirilmesini, aktüer bilirkişi tarafından belirli yöntemlerle hesaplama yapılmasını, Sosyal Güvenlik Kurumu ödemelerinin mahsubunu, faiz başlangıç tarihi ve türünün düzeltilmesini talep ederek davanın reddini istemiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı şirket tarafından ...poliçe numarası ile sigortalanan ...plakalı aracın...ve ...’ın müşterek çocukları ...çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...soruşturma numarası ile soruşturma başlatıldığını, kaza tespit tutanağında sürücü ...’ın beyanlarının çelişkili olduğunun belirtildiğini, soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda sürücünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sürücünün ehliyet durumunun sorgulanması için Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü’ne müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, kazaya ilişkin video kayıtlarının mahkemeye sunulacağını, müvekkillerin çocuklarının ölümü nedeniyle destekten yoksun kaldıklarını, sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ...için 50.000,00 TL ve ...için 50.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, ...soruşturma numaralı soruşturma dosyasının getirtilmesini, davalı şirketten poliçe ve ödeme bilgilerinin istenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların desteğinin yaya ...vefatıyla sonuçlanan ...tarihli trafik kazasına ilişkin açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, ...plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet Trafik Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sürücü kusuru ile sınırlı bulunduğunu, davacı tarafın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava açmadan önce sigorta kuruluşuna usulüne uygun yazılı başvuruda bulunmadığını ve gerekli belgeleri ibraz etmediğini, bu nedenle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak davacı tarafın kusura dair iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, kazanın meydana gelmesinde araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olması halinde tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, bu kapsamda kusur oranının ve müteveffanın müterafık kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek rapor alınması gerektiğini, tazminat hesaplamasının Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketler Birliği'nce yayınlanan tebliğ uyarınca aktüerler siciline kayıtlı aktüerler tarafından yapılması gerektiğini, hesaplamalarda TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,65 teknik faiz oranının esas alınmasının zorunlu olduğunu, davacıların desteğinin gelirinin somut belgelerle ispatlanması gerektiğini, gelir beyanı bulunmaması veya asgari ücretten düşük olması halinde net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisinin ve destekten yararlanma sürelerinin mahkemece araştırılmasını, Sosyal Güvenlik Kurumu'na müzekkere yazılarak müteveffanın desteği davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının, kazanın iş kazası olup olmadığının ve peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının sorulmasını, mükerrer ödemeden kaçınmak amacıyla bu ödemelerin tazminattan mahsup edilmesini, müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden faiz başlangıcının dava tarihi değil, hesap raporunun tebliğ tarihi olması gerektiğini, ıslah edilen tutarlar için faizin ıslah tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, davanın haksız fiile dayanması sebebiyle uygulanacak faizin avans faizi değil yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın esastan reddini, aksi kanaatte ise belirtilen hususlar doğrultusunda kusur raporu alınmasını, aktüer bilirkişi incelemesi yapılmasını, müterafık kusur ve sair indirim sebeplerinin re'sen değerlendirilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmamayı talep etmiştir.

DELİLLER:

Mahkememizce davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak kazaya karışan sigortalı aracın ZMMS poliçesi ve dava konusu kaza nedeni ile açılan hasar dosyasının bir örneği celp edilmiştir.

Müteveffa ...nüfus aile kayıt tablosu UYAP sisteminden temin edilmiştir.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma numaralı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.

Diyarbakır SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, dava konusu ...tarihli kaza nedeniyle davacılara rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının ayrıca davacıların SGK hizmet cetvelinin gönderilmesinin istenilmiş, gelen yazı cevabından rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada kusur raporu alınmak üzere Adli Tıp Kurumu'na gönderildiği, Adli Tıp Kurumu'nun sunmuş olduğu raporda; sürücü ...sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken yola gereken dikkati vermediğinin, görüş alanını kontrol altında tutmadığının, sağa manevra esnasında gerekli kontrolleri yapmadığının, 2022 doğumlu müteveffa yayanın varlığını fark etmeyerek çarptığının, bu nedenle sürücünün olayda kusurlu bulunduğunun, davacı ...bakım ve gözetiminden sorumlu olduğu müteveffa yayanın araçların hareket alanında bulunmasına engel olmadığı için kazaya sebebiyet verdiğinin, bu sebeple davacının da kusurlu olduğunun, ...yüzde 75 oranında kusurlu olduğunun, ...ise yüzde 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği görülmüştür.

Dosyanın bilirkişi raporu hazırlanmak üzere bilirkişiye verildiği, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu rapor ile; müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların talep edebileceği tazminat miktarının incelendiğini, sürücü ....plakalı araçla %75 kusurlu olduğunun belirlendiğini, müteveffa ...%25 kusurlu bulunduğunu, anne ...için 2.732.882,54 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, baba ...için 850.921,61 TL tutar belirlendiğini, %25 kusur indirimi uygulandığını, anne için 2.049.661,90 TL net tutar kaldığını, baba için 441.828,98 TL hesaplandığını, toplam tazminatın 2.491.490,88 TL olduğunu, sigorta limitinin 2.700.000,00 TL olarak saptandığı yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma zararından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde davacıların kızı olan ...vefat etmesi nedeni ile her bir davacı için şimdilik 50.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ile cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de başvuruda eksik evrak var ise bu hususun davanın reddini gerektirmeyip, temerrüt tarihi ile ilgili bir durum olması nedeni ile (bu yönde Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın █████████ Esas ████████ Karar sayılı içtihadı), █████/2025 tarihli ön inceleme duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile davalı vekilinin dava şartı itirazının reddine karar verilmiştir.

Davacıların kızı olan ...tarihinde yaya halinde iken sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın çarpması sonucu aynı tarihte vefat etmiştir.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir. (Yargıtay HGK’nun █████/1982 gün ve 1979/4-1528 E,████████ K, sayılı kararı)

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. (Bu yönde Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ██████████ E. █████████ K sayılı içtihadı).

Davacılardan ...vefat eden ...annesi, ...ise babası olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay kararları ile yerleşik hale geldiği üzere, çocuğun anneye ve babaya destek olacağı farazi olarak kabul edilmiştir. Müteveffa Kudret İlyan, ölüm tarihinde henüz 2 yaşında, bekar ve çocuksuzdur.

Davaya konu kaza nedeni Mahkememizce kusur hususunda Adli Tıp Kurumu Diyarbakır Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan rapor alınmış, ...tarihli raporda özetle; sürücü ...sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken yola gereken dikkatini vermesi, görüş alanını kontrol altında bulundurarak seyrini dikkatli ve tedbir alabilecek şekilde sürdürmesi, sağa manevra ile dönüşe geçmeden önce ve geçişi esnasında da yeterli ve gerekli kontrolleri yapması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, katılım yapmak istediği yol bölümünde kaplama üzerinde bulunan 2022 doğumlu müteveffa yayanın varlığını fark etmeyerek bu yayaya çarptığı anlaşılmakla meydana gelen olayda kusurlu olduğu, kusur oranının % 75 olduğu, davacı ..., bakım ve gözetiminden sorumlu olduğu 2022 doğumlu müteveffa yayanın seyir halinde olan araçların hareket alanlarında tehlike arz edecek vaziyette bulunmasına engel olmadığı ve bunun neticesinde müteveffa yayanın kazaya karışmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla meydana gelen olayda kusurlu olduğu ve kusur oranının % 25 olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. ATK kusur raporu dosya kapsamına uygun bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden rapor alınmış, bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak hesaplama yapıldığı görülmüştür. Yargıtay'ın güncel içtihatlarına göre ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi nedeni ile hesaplama yapılırken TRH 2010 yaşam tablosu esas alınmalıdır. (Bu yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın █████████ Esas ███████ Karar, █████████ Esas █████████ Karar). Bilirkişi raporunda davacılardan anne Kudret Bilyan'ın destek zararı 2.049.661,90 TL ve baba ...destek zararı 441.828,98 TL olarak hesaplanmıştır. Bilirkişi raporu, Yargıtay'ın yerleşik kararlarına uygun, gerekçeli, denetime elverişli bulunmuş ve mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekili ...tarihli ıslah dilekçesi ile davacılardan ...için 2.049.661,90 TL ve ...için 441.828,98 TL olmak üzere toplam 2.491.490,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının ...tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Kazaya karışan ...plakalı aracın kaza tarihinde davalı tarafça ZMMS poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin 2.700.000,00 TL olduğu, davalının dava konusu destekten yoksun kalma tazminatın akdi sorumlu sıfatı ile sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacılar vekili dava dilekçesinde dava konusu destekten yoksun kalma tazminatına, kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de ıslah dilekçesinde talebini en yüksek banka mevduat faizi olarak değiştiriştir. Davalı tarafça ZMMS poliçesi ile kaza tarihini kapsar şekilde sigortalanan ...plakalı aracın hususi nitelikte otomobil olduğu, davacıların yasal faiz isteyebilecekleri anlaşılmıştır. Diğer taraftan davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınva başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davacılar vekili tarafından ...tarihinde elektronik posta gönderilerek davalıya başvurulduğu, davalı sigorta şirketi tarafından müteveffaya ait nüfus kaydının eksik olduğunun bildirilmesi üzerinde davacılar vekilinin ...tarihinde elektronik posta göndererek eksikliği tamamladığı, ...tarihinden itibaren 8 iş günü hesaplandığı taktirde davalının ...tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmıştır.

Yapılan tüm açıklamalar ışığında, Mahkememizce davacılardan anne ...için 2.049.661,90 TL ve baba ...için 441.828,98 TL olmak üzere toplam 2.491.490,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının, ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar karar vermek gerekmiştir.

İzah edilen nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile ile davacı davacı ...için 2.049.661,90 TL ve davacı ...için 441.828,98 TL olmak üzere toplam 2.491.490,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının, ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine

2-Alınması gerekli 170.193,74 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 1.707,75 TL ile tamamlama harcı 6.805,00 TL'nin mahsubu ile eksik 161.680,99 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacılar tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 1.707,75 TL, tamamlama 6.805,00 TL, ATK rapor ücreti 5.200,00 TL, bilirkişi ücreti 5.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 598,90 TL olmak üzere toplam 19.927,05 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,

5-Davacı ...kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 304.952,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,

6-Davacı ...kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 70.692,64 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,

7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.