Kasko Sigortalı Araçta Yangın Hasarının Teminat Dışı Olduğu İddiasıyla Sigorta Şirketinin Tazminat Kararına Karşı İstinaf Başvurusunun İncelenmesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, genişletilmiş kasko sigortalı bir aracın elektrik aksamında çıkan yangın sonucu oluşan maddi hasarın tazmini için sigorta şirketine karşı açılan davada, ilk derece mahkemesi sigortalının 28.898,39 TLlik tazminat talebini faiziyle birlikte kabul etmiş; davalı sigorta şirketi ise, zararın teminat dışında olduğunu, sigortalının sigorta poliçesi düzenlenirken ve riziko gerçekleştiğinde doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, hasarın teminat dışı olduğunu ve ispat külfetini yerine getirmediğini iddia ederek kararı istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R ESAS NO: █████████ KARAR NO : █████████İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret MahkemesiKARAR TARİHİ: █████/2022NUMARASI : ███████ Esas - ████████ KararDAVA : TazminatKARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketine genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olup, müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın, █████/2019 tarihi saat 18:00 civarında Adana ili Çukurova İlçesi, ...köprüsü üzerinde seyir halindeyken aracın torpido kısmındaki elektrik aksamında yangın çıkması sonucu araçta maddi hasar meydana geldiğini, yangın çıkması üzerine müvekkilinin aracı yol kenarına çektiğini ve araçtaki yangın tüpü ile yangını söndürdüğünü, müvekkilinin gerçekleşen yangın olayını ivedi şekilde sigorta şirketine bildirdiğini, █████/2020 tarihinde muhatap sigorta şirketine hasar bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından taraflarına bugüne kadar ödeme yapılmadığını belirterek, şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin (KDV dahil) poliçe limitleri dahilinde davalı şirketin temerrüt tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talebini 28.898,39 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkili şirket aleyhine açılan işbu davaya karşı ilgili kanun maddelerince zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketçe yapılan araştırmalar neticesinde hasarın teminat dışı olması sebebiyle sigortalı tarafa ödeme yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilecekse dahi aracın pert bedelinin ve onarım bedelinin ayrı ayrı hesaplanmasını eğer aracın onarımına karar verilecekse müvekkilinin poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olduğunu, tam rayiç ödenmesine karar verilmesi halinde ise aracın hurdasının müvekkili sigorta şirketine ait olacağından tüm hak mahrumiyetlerden ari bir biçimde aracın sigorta şirketine devri şeklinde hüküm kurulması gerektiğini, netice olarak; aleyhe davanın husumet nedeniyle usulden reddini, aleyhe davanın usulden reddi mümkün değil ise; kasko genel şartlarına göre teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Davanın kabulü ile 28.898,39 TL tazmini alacağın █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hasarın meydana geliş şekli ile ilgili yeterli inceleme yapılmadığını, kasko sigortası kapsamında ödeme yapılmamasını gerektiren beyanın geçerli olmadığının tespitinden önce hasarın teminat dahilinde bir olaydan meydana geldiğinin tespiti gerektiğini, poliçe düzenlemesi dikkate alındığında davacı sigortalının poliçe düzenlenirken doğru beyanda bulunma yükümlülüğüne ve rizikonun gerçekleşmesi halinde doğru beyanda bulunma yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinin ortada olduğunu, şu aşamada ispat külfeti yer değiştirmiş olup, aracın modifiyeli olmadığını ve açıkta kalan kablo iç iletkeninin elektriksel kısa devre yapmadığını ispat yükünün davacıda olduğunu, ancak davacı taraf ispat külfetini yerine getiremediğini, mahkeme tarafından müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin yapılan değerlendirmenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, meydana gelen hasar teminat dışı olduğunu ve davacının aksini ispatlayamadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile; mahkemece kara araçları Kasko Sigortası genel şartları kapsamında tazminat hakkının eksilmesi ve düşmesi düzenlemesi kapsamında hiçbir değerlendirme yapılmamış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, davalı ... şirketine genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olup, davacıya ait ... plakalı aracın, █████/2019 tarihinde araçta yangın çıkması sonucu hasarlandığı, davacının hasar bedelinin tazmini talebiyle eldeki davayı açtığı, dosyaya giren vergi kayıtlarına göre davacının bilanço usulüne göre defter tutup tacir sıfatını haiz olduğu anlaşılmıştır.█████/2019 tarihinde, servis şirket yetkilisi, çalışanlar, araç şoförünün, olay günü saat 17.00 sıralarında, motor yağ bakını için ...Atölyesi'ne getirilen ... plakalı özel halk otobüsünün motor yağ bakını yapıldıktan sonra, şoför... tarafından aracın çalıştırıldığı, motordan alevli bir şekilde yangın çıktığı, yangını kendi imkanlarıyla söndürdükleri şeklinde tutanak tuttukları; olayla ilgili yangın raporu bulunmadığı, davacının █████/2020'de davalıya başvurduğu, sigorta şirketinin alıp sunduğu █████/2019 tarihli bilirkişi raporunda, araç üzerinde meydana gelen zararın poliçe kapsamına girmeyip teminat dışı olduğunun belirtildiği, davalı ... şirketinin bu rapora istinaden █████/20219 tarihli yazısı ile hasarı karşılamayacağını belirttiği; İlk Derece Mahkemesince alınan █████/2022 tarihli raporda; "...Aracın yaşı, km.si, hasar geçmişi, kullanım amacı-kullanılmışlık düzeyi ve yetkili servis tarafından hazırlanan onarım faturasına göre anlaşılmış olup, yangın oluşumunda ... İPTAL ... ilavesinin etkenolabileceği gibi, araç üzerinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan █████/2019 tarihli “İlgili Makama” başlıklı Raporda özetle; “…..sigorta tablosu üzerinde bulunan sigortaların aracın imalatında monte edilen sigorta amperleri ile eşleşmediği, bazı sigortaların olması gereken amperden daha yüksek amper değerinde sigortaların bulunduğu görülmüş ve resimlenmiştir…..” “….Araç üzerinde yapılan inceleme aşamasında meydana gelen zararın aracın sigorta panosu bölümünde gerek kablo eklemelerinin usulüne uygun yapılmaması, gerek sigorta panosu sigorta ve role bölümlerine bağlı kablo giriş ve dağıtım bölümleri üzerinde oksidasyon yoğunluğuna bağlı kablo ısınmalarının üst izolasyon aksamlarında erime ve kavrulmalara neden olduğu, açıkta kalan kablo iç iletkeninin elektriksel kısa devre yapması sonucu erime ve kavrulma seviyesinde nihayetlenen bir zararın söz konusu olduğu…” kanaatinin belirtildiği anlaşılmakla, araç üzerinde yapılan tespitler sonucu hazırlandığı anlaşılan rapor içeriği dikkate alındığında yangının bu tespitler sonucu olabileceği, ..." kanaatinin belirtildiği anlaşılmaktadır.Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir. Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan TTK.nun 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5. maddesi ve 6102 sayılı TTK'nın 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminatı içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer. Somut uyuşmazlıkta; davacıya ait, davalı yana tüm oto kasko sigortası ile sigortalı olan ... plakalı aracın, █████/2019 tarihinde yangın çıkması sonucu hasarlandığı, yangın raporu bulunmadığı, hasara neden olan yangının çıkış sebebinin tespit edilemediği, hasara dair başvurunun geç yapıldığı dikkate alındığında ispat yükünün yer değiştirerek sigortalıya geçtiği dikkate alınarak, hukuki durumun takdir ve tayini gerekirken, yazılı gerekçe ve eksik değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026