Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının asıl işveren tarafından alt işverenden rücuen tahsiline ilişkin iç sorumluluk davası.
Özet: Ana işveren konumundaki davacının, alt işveren olan davalılardan, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan bir işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tahsilini talep ettiği davada; mahkeme, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi ve ilgili yasal mevzuat uyarınca, işçilik alacaklarından iç ilişkideki sorumluluğun alt işverenlere ait olduğunu tespit etmiş ve bu doğrultuda, davacının dava dışı işçiye ödediği tutarların sorumluluk oranında davalılardan geri alınabileceğine hükmederek ana işverenin rücu talebini haklı bulmuştur.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ███████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████HAKİM :....KATİP :....DAVACI :....VEKİLİ :Av. ....DAVALI : 1- ....VEKİLİ : Av. ....DAVALILAR : 2- .... 3- .... ....DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ...'ın █████/2009 ila █████/2015 tarihleri arasında davalılar bünyesinde çalıştığını, dava dışı işçinin müvekkili ile davalılar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi olduğunu iddia ederek .... Esas sayılı dosyada dava açtığını, İş Mahkemesi'nin .... sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, müvekkili aleyhine başlatılan .... Esas sayılı icra dosyasına █████/2022 tarihinde dosya hesabı olan 42.901,75 TL ödeme yapıldığını, işçilik alacaklarından sözleşmeler uyarınca davalıların sorumlu olduklarını ileri sürüp şimdilik 32.500,00 TL'nin irca dosyasına yapılan ödeme tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı ... İnş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev, yetki, zaman aşımı ve husumet itirazlarının olduğunu, takas mahsup taleplerinin olduğunu, davacıdan kendisinin de 2.147,635 TL alacağının bulunduğu, davacıya borcu varsa bile alacakları ile takas ve mahsubu gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.Diğer davalılar ... ve ... Mobilya Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan davacının ödemiş olduğu işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili istemlidir.Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış;....Esas sayılı dosyası, .... Esas sayılı icra dosyası, .... İşl. Ltd. Şti'ne yazılan müzekkerenin cevabi yazısı, ...'a ait ... kayıt belgesi, işe giriş- çıkış belgesi, iş yeri ünvanı, hizmet döküm cetvelinin geldiği, bilirkişi kök ve ek raporlarının gelip, dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.... kayıtlarına göre dava dışı işçi ...'ın hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak davalılar yanında 11.04.2009-03.08.2015 tarihleri arasında toplam 5 yıl 9 ay 6 gün hizmeti bulunduğu, bu hizmetine karşılık dava dışı işçiye 05.04.2023 tarihinde 44.980,36-TL ve 06.04.2023 tarihinde 53,85-TL olmak üzere davacı tarafından toplam 45.034,21-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında imzalanan █████/2009-█████/2015 tarihleri arasını kapsayan sözleşmenin 8. Maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasası ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğu kararlaştırıldığı, anlaşılmıştır.Davacının, dava dışı işçinin asıl işvereni, davalıların da alt işvereni olduğu hususu, gerek dosyaya sunulan sözleşmelerden, gerekse .... Mahkemesi kararından görülmüştür. 4857 sayılı İş Kanunu 2/6 maddesi gereğince ; işçiye karşı taraflar asıl işveren ile alt işverenin olarak müteselsilen sorumlu iseler de, aralarındaki sözleşme gereği, iç ilişkideki sorumluluklarının sözleşme hükümlerine göre tespiti gerekmektedir. (..... )Bu kapsamda, dava dışı işçilerin, işçilik alacaklarından tüm işverenler (davacı ve davalılar) işçiye karşı müteselsilen sorumludur. Ancak dosyamızda iç ilişkideki sorumluluğun belirlenmesi gerekmekte olup, davacı ve davalılar arasındaki iç hukuk, yukarıda bahsedilen Yargıtay HGK uyarınca aralarındaki ihale sözleşmesidir. Dosyaya sunulan sözleşmelerin belirtilen ilgili maddelerinde iç ilişkideki sorumluluk davalı alt işverenlere bırakılmıştır. Bu kapsamda davacının , dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı tutarları sorumluluğu nispetinde davalılardan talep edebileceği, anlaşılmıştır.Yine, .... Dairesinin son içtihatlarında, asıl işveren ve yüklenici arasında imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına dair açık bir hükmün bulunmaması halinde, asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının tamamının rücuen talep edebileceği belirtilmiştir. (.... Dairesi █████/2020 tarih ve .... İlamı )Rücuan alacak hesaplanırken, alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçluların kendi aralarındaki iç hukuk gözetilerek, alacaklının her birinden ne talep etmekte haklı ise o miktarla sınırlı olarak hesaplama yapılması gerekmektedir. Rücuda aslolan gerçek alacağın ve her bir müteselsil borçlunun alacaklıya karşı gerçekte borçlu olduğu miktarın tespitidir. Alacaklıya karşı müteselsil borçlu olanlar, kendi kusurlarına dayanarak birbirlerinin durumunu ağırlaştıramazlar. Davalı alt işverenlere rücu edilebilecek miktar, davacı asıl işverenin ödediği miktar değil, davalı alt işverenin gerçekte işçiye karşı sorumlu olduğu borç miktarıdır.Mahkememizce SMMS Uzman Bilirkişi.... 'e aldırılan █████/2024 havale tarihli raporda özetle; " 1- Dava dışı işçi için yapılan 9.482,109-TL kıdem tazminatı, fazla mesai ile UGBT ücret ödemesi ile işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemelerden yüklenici firmaların sorumlu oldukları miktarların hesaplanabilmesi için dava dışı işçi ...’ın 11.04.2009-03.08.2015 tarihleri arasındaki işe giriş çıkış bildirgelerinin bağlı olunan Sosyal Güvenlik Kurumundan istenerek dosyaya kazandırılması gerektiği ve yine; 2- Dava dışı işçi için yapılan fazla mesai ile UGBT ücret ödemelerine ilişkin olarak yüklenici firmaların sorumlu oldukları miktarların hesaplanabilmesi için dava dışı işçi ....’ın 11.04.2009-03.08.2015 tarihleri arasındaki fazla mesai ve UGBT çalışmalarını gösteren çizelgelerin de dosyaya kazandırılması gerektiği, 3- Dava dışı işçi için yapılan 2.279,98-TL net ihbar tazminatı ödemesi ile 4.665,59 TL kullanılmayan yıllık izin ücret ödemesi toplamı olan 6.945,57 TL’nin ödenmesinden; işçi ....’ın fesih tarihinde (12.08.2014-03.08.2015 arası) davalı ... Mim. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti’nde çalıştığının anlaşıldığı, dolayısıyla anılan 6.945,57 TL tutarındaki ödemeden davalı ... Mim. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sorumlu olacağı, 4- Davacı yanın ... Mobilya Tic. Ve San. Ltd. Şti.’ne 9.200,43 TL, ... Mim. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ise 466.369,57 TL borçlu olduğu, diğer davalı ... – Mahir Mühendislik İnşaat Taahhüte ilişkin bakiyeye davacı yanın incelenen defter kayıtlarında rastlanılamadığı," bildirilmiştir. Mahkememizce işçi alacaklarından anlayan uzman Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...'dan aldırılan █████/2024 havale tarihli raporda özetle; " 1-Dosya kapsamında dava dışı işçi ...’ün taşeronları, işyeri unvanlarını da gösterir hizmet dökümünün dosyaya kazandırılması, 2. Dosya kapsamına ancak .... E sayılı ilamın da kazandırılması gerektiği söze konu evrakların dosyaya kazandırılması halinde hesap yapılabileceği," bildirilmiştir. Mahkememizce işçi alacaklarından anlayan uzman Nitelikli Hesaplama Uzmanı ....'dan aldırılan █████/2024 havale tarihli bilirkişi ek raporda özetle; " Takdir Yüce Mahkemeye ait olmakla işveren bazında hesaplamalar aşağıdaki gibidir. ... 3.000,99TL ... Limited Şirketi 967,42TL ...-....ve Tic. Ltd. Şti 2.586,38TL ... ve Tic. Ltd.Şti. 24.873,70TL Sayın Mahkemeye Saygıyla Sunulur." şeklinde ek rapor hazırlanmıştır. Mahkememizce işçi alacaklarından anlayan uzman Nitelikli Hesaplama Uzmanı .... dan ve SMMS bilirkişi uzmanı....'ten aldırılan █████/2024 havale tarihli bilirkişi ikinci ek raporda özetle; " Takdir Yüce Mahkemeye ait olmakla, 1. İşveren bazında hesaplamalar aşağıdaki gibidir. ... : 3.005,27TL ... : 355,89TL ... : 968,80TL ... : 5.793,05TL ...-İş İnş. Taah. ….LTD ŞTİ : 7.928,37TL.... : 24.850,37TL GENEL TOPLAM : 42.901,75TL 2. Davacı yanın davalı .... ’inden 3.000,99 TL alacaklı olacağı, 3. Davacı yanın davalı ... Mimarlık Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne olan 466.369,57 TL tutarlı cari hesap borcundan, davacı yanın davalı ... Mimarlık Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden dava dışı işçi ...’ın işçilik alacaklarına ilişkin olarak 24.850,37 TL tutarlı alacağının tenzili ile davacı yanın davalı Menar’a 441.519,20 TL borçlu olacağı, 4. Davacı yanın davalı ... Mobilya Tic. Ve San. Ltd. Şti ’ne 9.200,43 TL cari hesap borcunun bulunduğu, dava dışı işçi ...’ın işçilik alacakları ile ilgili olarak ise davalı ... Mobilya Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığı, 5. Davacı yanın dava dışı ... Ltd. Şti., dava dışı ... . ile dava dışı ...-İş İnş. Taah. Mob. İth. İhr. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alacak talebinin ise bulunmadığı, " bildirmiştir.Deliller değerlendirilmiştir.Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporu tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek; Özellikle işçilik alacakları davacı işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair davalılar ile imzalanan sözleşmelerde bir hüküm bulunmaması, aksine davalılar ile imzalanan sözleşmelerin 22,31 ve 36.maddeleri ve bu sözleşmelerin eki teknik şartnamenin 6. maddeleri kapsamında sorumluluğun davalı yüklenicilere ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu hususları, yerleşik Yargıtay içtihatları kapsamında bir bütün olarak değerlendirilerek, davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem esas alınmak suretiyle yapılan ve mahkememizce itibar edilmesi uygun bulunan hesaplamaya göre ve davanın dayanağı olan işçilik alacaklarına ilişkin .... Esas sayılı davanın sonucu ve icra dosyasına yapılan ödemeler değerlendirilerek, davada davacı tarafından yapılan ödeme tarihlerinden itibaren davacının işlemiş faiz isteminin yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılarak neticeten 3.005,27 TL'nin davalı ...'ten, 5.793,05 TL'nin davalı ... Mobilya Şt'nden olmak üzere 8.798,32 TL yönünden davanın kabulüne, Davalı ... Şirketi vekilinin dosyada hesaplanan 24.850,37 TL yönünden takas mahsup talebinin kabulü ile 24.850,37-TL nın davalı ... şirketinin davacıdan olan alacağından mahsubuna, dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihi itibarıyla davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KISMEN KABULÜNE,3.005,27 TL'nin davalı ...'ten, 5.793,05 TL'nin davalı ... Mobilya Tic. ve San. Ltd. Şti.'den ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,Davalı ... Şirketi vekilinin dosyada hesaplanan 24.850,37 TL yönünden davalının takas mahsup talebinin kabulü ile, bu davalı hakkında açılan davanın REDDİNEDavalı ... yönünden alınması gereken 205,28 TL harçtan peşin alınan 194,39 TL'nin mahsubu ile bakiye 10,89 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı ... Ltd. Şti. yönünden alınması gereken 395,72 TL harçtan peşinalınan 194,39 TL harcın düşümü ile eksik kalan 201,33 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden alınması gereken 1.697,52 TL harçtan peşin alınan 194,39 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.503,13 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yatırılan toplam 763,08 TL harçların davalılar ... ve ... Mobilyadan alınarak davacıya verilmesine,6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ve ... Mobilyadan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan; 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.070,25 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 7.070,25 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... Mobilyadan alınarak davacıya verilmesine,Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden ... yönünden 3.005,27 TL vekalet ücretinin bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... Tic. ve San. Ltd. Şti. Yönünden 5.793,05 TL vekalet ücretinin bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı ... şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 24.850,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,Talep halinde artan avansın iadesine,Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı e duruşma ile, davalı ... vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip .... e-imzalı Hakim .... e-imzalı