Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve hasar bedeli tazminatı talepli sigorta davasında sigorta şirketi ile işletenin sorumluluğuna ilişkin kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı tarafın, 07/05/2022 tarihli trafik kazasında tam kusurlu olduğu iddia edilen diğer aracın sürücüsü ile zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketine karşı, müvekkiline ait araçta meydana gelen 95.203,70 TL hasar sonucu oluşan değer kaybı ve hasar bedeli için, başlangıçta 5.000 TL olan ve sonradan değer kaybı talebini 18.750 TLye çıkardığı tazminat davasını ele almaktadır; davalılar ise zaman aşımı, poliçe limitinin tükenmesi ve kusur itirazlarında bulunarak davanın reddini talep etmekte olup, mahkeme kusur durumu, hasar miktarı, araçta değer kaybı olup olmadığı ve bunun nasıl belirleneceği konularında toplanan deliller ve ilgili kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapmaktadır.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ███████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████HAKİM :....KATİP :....DAVACI : ....VEKİLİ : Av. ....DAVALI :1- ....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : 2- ....VEKİLİ : Av. ....DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu müvekkiline ait aracın değer kaybına uğradığını, davalıya ait aracın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonucu müvekkilinin aracında 95.203,70 TL hasar meydana geldiğini, davalıya ait ... plakalı aracın davalı Sigorta Şirketi'nde ZMMS'li olduğunu, ileri sürüp şimdilik 3.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 2.000,00 TL hasar bedeli olmak üzere 5.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili, harçlandırılmış █████/2024 tarihli dilekçesi ile değer kaybı talebini 18.750,00-TL'ya çıkarmıştır.CEVAP:Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının olduğunu, davacıya █████/2022 tarihinde 45.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, poliçe limiti tükendiğinden müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, davacının zararının karşılandığını bildirip davanın reddini savunmuştur.Davalı ... AŞ vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazanın oluşumunda müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, bilakis davacının tam kusurlu olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe ve hasar dosyasının geldiği, ...'nin cevabi yazısının dosya içerisine alındığı, bilirkişi raporunun aldırıldığı anlaşılmıştır.Uyuşmazlık : Kusur durumu, hasar miktarı, araçta değer kaybı olup olmadığı, değer kaybının hangi yöntem ile belirlenebileceği noktalarında toplanmaktadır. Dava şartlarının tamam olduğu, ... plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu tespit edilerek yargılamaya devam olunmuştur. Ekspertiz raporu incelendiğinde, Kaza tarihinden ... İnş. Gıda San. Ve Tic. AŞ adına kayıtlı olduğu, anlaşılmaktadır.ZMMS poliçesi incelendiğinde, "... plakalı hususi otomobil ... İnş. Gıda San. Ve Tic. AŞ adına kayıtlı iken █████/2022-█████/2023 tarihleri arasında davalı ... Şirketi'nde sigortalı olduğu, poliçe limitinin 50.000,00 TL ile sınırlı olduğu "anlaşılmaktadır.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve .... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... Dairesinin █████/2010 tarih ve ...., █████/2010 tarih ve .... sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (.... sayılı ilamı).Makine Mühendisi ...'e aldırılan 10.06.2024 havale tarihli Bilirkişi Raporuna göre; "... plakalı araç/otomobil sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/a, 57/c-2, 84/h madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3 ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA 1.DERECEDE ETKEN %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi ve trafik kazsına katkıda bulunmakla OLAYDA II.. DERECEDE ETKEN %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Araç değer kaybının 30.000,00 TL olduğu, Dava konusu aracın toplam hasar bedelinin KDV dâhil 53.100,00 TL olduğu, Davalı tarafın %25 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, kusuruna 30.000,00x3675 - 22.500,00 TL değer kaybından, 53.100,00x9675 - 39.825,00 TL hasar bedelinden sorumlu olabileceği, Görüş ve kanaatiyle düzenlenen işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur." bildirmiştir.Bilirkişi raporuna karşı taraflar itiraz ve beyan dilekçeleri vermiş ve dosya kül halinde bilirkişiye ek rapora gönderildiği görülmüştür.Makine Mühendisi ...'e aldırılan █████.2024 havale tarihli Bilirkişi EK Raporuna göre;" Yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonuçlarına göre, 1-... plakalı araç/otomobil sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/a, 57/c-2, 84/h madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3 ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA I.DERECEDE ETKEN %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, 2-... plakalı otomobil sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi ve trafik kazsına katkıda bulunmakla OLAYDA II.. DERECEDE ETKEN %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, 3-Araç değer kaybının yeniden hesaplanmasında 25.000,00 TL olduğu, davalı taraf sürücüsünün 9675 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle değer kaybının 25.000,00x9675 — 18.750,00 TL'sından sorumlu olması gerektiği, 4-Dava konusu aracın toplam hasar bedelinin KDV dâhil 53.100,00 TL olduğu davalı ... Şirketinin 07.06.2022 tarihinde davacıya 45.000,00 TL ödemiş olduğu, 5-Davalı sigorta şirketinin Sigortalısının 9675 kusuruna, 53.100,00x9675 - 39.825,00 TL düştüğü ve 45.000,00 TL hasar bedeli ödemiş olmakla sorumluluğunu yerine getirmiş olduğu, Görüş ve kanaatiyle düzenlenen işbu bilirkişi ek raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. " şeklinde ek rapor sunulmuştur.Bilirkişi raporu yeterli ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Davalı ... İnşaat Şirketine ait olup diğer davalı sigorta şirketinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün %75 kusuru ile meydana gelen olayda davacının aracında 18.750,00 TL, değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında davacıya ait aracın hasar bedelini davacıya ödediği, davalı sigorta şirketinin hasar bedeli olarak davacının aracı için 45.000,00-TL ödemiş olup poliçe limitinin 50.000,00-TL olduğu anlaşılmakla değer kaybı talebinin kabulüne, hasar bedeli talebinin ise karşılanmış olması nedeniyle reddine karar verilerek, yargılama giderlerinin davanın kabulü oranında davalı üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KISMEN KABULÜNE,Davacının hasar bedeli talebinin reddine, Davacının değer kaybı talebinin KABULÜ ile;18.750,00 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı Sigorta Şirketi'nin hasar ödemesinden sonra kalan bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına)2-Kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.280,81 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 354,36 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 926,45 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan; 80,70 TL Başvuru Harcı, 85,39 TL Peşin Harcı, 268,97 TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 435,06 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 1.445,78 TL'sinin davalıdan,154,22 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan; 2.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 382,75 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.882,75 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.604,89 TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 18.750,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,8- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip .... e-imzalı Hakim .... e-imzalı