İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan maddi hasarın trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen tazminat talebi hakkındaki istinaf kararı.
Özet: Bir trafik kazasında otobüsün çarptığı aracın sahibi davacı, kaza yerinden kaçan otobüs işletmesi ve sigorta şirketinden, Almanyada tespit edilen 8.548,33 Euroluk maddi hasarın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek talep edilen bedelin ödenmesine karar vermiştir. Bunun üzerine her iki davalı da istinaf başvurusunda bulunarak, davanın erken açılması nedeniyle hukuki menfaat yokluğunu, bilirkişi raporunun eksik ve fahiş hesaplamalar içerdiğini, davacının iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını ve yurt dışı tamir faturasının doğrudan kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R ESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2023NUMARASI : ███████ Esas - ████████ KararDAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)DAVA TARİHİ: █████/2020KARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşletmeleri Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu... plakalı ve... kod nolu özel halk otobüsünün █████/2018 tarihinde sürücüsü ...'ın sevk ve iradesinde seyir halinde iken müvekkilinin adına kayıtlı olup kaza esnasında dava dışı oğlu ...'un sevk ve iradesinde bulunan ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafiğin sıkışık olmasını fırsat bilen davalının kaza tespit tutanağı düzenlenmesini teklif ettiğini ancak kaza tutanağı düzenlenmeden kaçtığını, bu durumda davalı hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, kazadan bir süre sonra hasarlanan aracın kayıtlı olduğu Almanya'da faaliyet gösteren ... GmBH ünvanlı hasar tespit bilirkişisi tarafından yapılan muayene sonucu söz konusu kaza nedeniyle araçta toplam 8.548,33 EURO tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, davaya konu █████/2018 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta meydana gelen 8.548,33 EURO tutarındaki hasar bedelinin ödeme günündeki TL karşılığının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş.(Eski Unvan:... A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın başvurusuna istinaden özel ve teknik incelemeler devam ederken dava yoluna gidildiğini, başvuru sonuçlanmadan dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, kazanın oluşumundaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, hasar bedeline ilişkin hesaplamanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, parça tedariği noktasında davalı şirketin indirim hakkının bulunduğunu, dava açılarak bu hakkın engellendiğini, davacı tarafça talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, ekspertiz ücretinin teminat dışı olduğunu, müvekkili davalı şirketin poliçe teminatları kapsamında ve teminat limiti ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile; 8.548,33 EURO hasar bedelinin 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek olan yasal faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığının tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... vekili, davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Öncelikle dava konusu derdest olup, derdestlik itirazları aksi halde ise bekletici mesele yapılması taleplerinin olduğunu, İlk derece mahkemesince hükme esas alınan raporun eksik ve hatalı olup hukuki denetime elverişli olmadığını, bilirkişi raporunda hesaplanan değerlerin fahiş ve yüksek tutarlar olduğunu, bilirkişi raporunda hiçbir teknik inceleme ve araştırma yapılmaksızın davacının yurtdışı onarım faturasında belirtilen tutarın doğrudan kabul edildiğini, bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, aracın kaza yaptıktan ve yaklaşık 2.500 km yol katettikten sonra hasar tespiti yapılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;müvekkilinin sigorta şirketi tarafınca, özel ve teknik inceleme devam ederken davacı tarafça, dava yoluna gidilmesi nedeniyle, hukuki yarar şartı, kanun hükmünün gerekçesi ve usul ekonomisi gereğince davanın usulden reddi gerektiğini, davacı sıfatına haiz olabilmek için tüm vaziyetlerden önce dava açmada hukuki yarara sahip olması gerektiğini, hasar bedeli hesaplamasının Karayolları ... poliçesi genel şartları ve eklerinde yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, kazaya karışan araç sürücüsünün sefer bitiminde tutanak tutmaya gelmediği tespit edilmiş olup, bu nedenle davanın iyiniyet yokluğundan reddi gerektiğini, yedek parça tedarik aşamasında müvekkili sigorta şirketine indirim hakkının kullandırılmaması sebebi ile davanın iyi niyet yokluğundan reddi gerektiğini, hasar bedelinin fahiş olarak iddia edildiğini, haksız ve sebepsiz zenginleşme söz konusu olacağından, KDV talebinin reddedilmesi gerektiğini, ekspertiz ücretiısı, poliçe teminat dışı olduğundan, ekspertiz ücreti talebinin reddi gerektiğini, dolayısıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/1. maddesinde yer alan (i) bendi uyarınca, davacı tarafın ZMMS kuruluşundan ekspertiz ücreti talep edebilmesinin önünün kapalı olduğunu, Genel Şartlar ve eklerine göre taraflar arasında düzenlenen poliçe ve genel şartlar kapsamında teminat kapsamı - dışı haller belirli ve açık olduğundan, müvekkili sigorta şirketinin ekspertiz ücreti giderine ilişkin yükümlülüğü bulunmadığını,faiz türünün yasal faiz olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından █████/2018 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı özel halk otobüsü ile dava dışı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle hasar bedelinin tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır. Derdestlik, yani davanın görülmekte olması, 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas ███████ Esas sayılı dosyasında; davacı ... tarafından davalılar ... ve ... hakkında █████/2018 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeni ile hasar tazminatının talep edildiği, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, dosyanın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nde █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ile "Davacının davasının Kabulü ile; 8.548,33 EURO hasar bedelinin kaza tarihinden (29.07.2018) itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği, █████/2025 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir. Kaldıki mahkemece tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile hüküm kurulmuştur. Somut olayda; İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas ███████ Esas sayılı dosyası ile eldeki dava dosyası tarafları aynı olmadığı açıktır. Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında, eldeki dava ile ilk dava arasında derdestlikten söz etmek mümkün değildir. Bu yöne değinen istinaf yerinde görülmemiştir. Hasar bedelinin belirlenmesi için alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunun ekspertiz raporu ve fotoğraflar incelenerek ... plakalı aracın hasarlı parçaları, kazanın oluş şekli, illiyet bağı dikkate alınarak ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olarak hazırlandığının ve çelişkinin giderildiğinin anlaşılmasına göre Mahkemece bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından hasar raporuna ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir. Haksız fiil nedeniyle oluşan gerçek zarar aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma dair fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ile birlikte kusurlu tarafın zarar görene ödemesi zorunludur. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████████ E. - █████████ K., ██████████ E. - █████████ K. sayılı kararları). Bu hususa değinen istinaf itirazı yerinde değildir.Dosya kapsamına göre davacının hasarlanan araç için ekspertiz incelemesi yaptırdığı sabit olup 6100 sayılı HMK'nın 323. madde gereğince geçici koruma tedbirlerinden olan delil tespiti için yapılan giderler yargılama giderlerinden olup HMK'nın 332. madde gereğince mahkemece resen hükmedilmesi gerekmektedir. Bu nedenle talep edilen ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı tarafından dava öncesinde davalı Sigorta Şirketi'ne başvuru yaptıktan sonra eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla KTK'nın 97.madddesindeki başvuru koşulu yerine getirildiğinin kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. KTK'nın 99.maddesine göre, ... Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalı Sigorta Şirketi'nin temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Somut olayda; davacı tarafından davalıya █████/2019 tarihinde başvuruda bulunulmuş olup bu tarihten sonraki 8. işgününün sonu olan █████/2019 tarihi itibariyle davalı sigorta şirketi temerrüde düşmüştür. Mahkemece bu husus gözetilmeden davalı sigorta şirketini kaza tarihinden itibaren faiz ile sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Bu nedenle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :A- Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine,Davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre:1-Davanın KABULÜ ile; 8.548,33 EURO hasar bedelinin davalı ... yönünden 29.07.2018 kaza tarihinden, davalı ... A.Ş yönünden █████/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek olan yasal faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığının tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Alınması gereken 3.836,46-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 54,40-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.782,06 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40-TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,4-Davacının dava sırasında yaptığı ilk masraf 54,40 TL, bilirkişi ücreti 3.500,00 TL, posta gideri 855,90 TL toplamı 4.464,70 TL ve ekspertiz masrafı olarak yaptığı 180,88 EURO yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davalı ... A.Ş.(Eski Unvan:... A.Ş.) tarafından yapılan 100,00TL yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;1-Davalı ... A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,2-a-İstinaf aşamasında davalı ... A.Ş tarafından yapılan masraf bulunmadığından ve istinaf başvuru harcı yatırılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, b-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 3.836,46 TL harçtan peşin alınan 959,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.877,35 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-Davalı ...'ın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026