istanbul bölge adliye mahkemesince, çalıntı çek iddiasıyla başlatılan icra takibinde menfi tespit davası olmaksızın verilen ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, çalıntı çek iddiasıyla başlatılan icra takibinde menfi tespit davası olmaksızın verilen ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın istinaf incelemesi.

Özet: Bir şirket, çalıntı olduğunu iddia ettiği çekle aleyhine başlatılan icra takibinin durdurulması ve paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir talep etmiş, ilk derece mahkemesi %20 teminat karşılığında bu talebi kabul etmiştir. Alacaklı taraf, borçlunun menfi tespit davası açmadan tek başına "değişik iş" dosyası üzerinden tedbir talep edemeyeceği ve belirlenen teminat miktarının yetersiz olduğu gerekçeleriyle ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş, ancak mahkeme bu itirazı reddetmiştir. Bunun üzerine alacaklı, ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 26.11.2025 tarihli karar

NUMARASI: █████████ Değişik iş E. - █████████ K.

TALEP KONUSU: İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP DİLEKÇESİ:

İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesinde özetle; davalı ... A.Ş. firması tarafından .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe konulan takip dayanağı ...Şubesine ait ... Seri Nolu, keşide yeri Kemer, █████/2025 keşide tarihli, 450.000,00TL bedelli çekin çalıntı olduğunu, çalıntı olduğunu bilen ve iyiniyetli olmayan davalı tarafından takibe girişildiğini, takibe konu çalıntı çeke ilişkin olarak Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. Sayılı dosyası ile çek ziya sebebiyle çek iptali davası açıldığını, müvekkilinin bu çekten, bu çeke dayanak yapılarak başlatılan .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından herhangi bir borcu olmadığını, .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyanın durdurulmasını, paranın alacaklıya ödenmemesini ve ilgili icra dosyasına ivedilikle müzekkere yazılmasını, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI:

Mahkemece █████████ D.İş esas, █████████ K. ve █████/2025 tarihli ara karar ile; ''1-İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca; ...Şubesine ait ... Seri Nolu, Keşide yeri Kemer, █████/2025 keşide tarihli, 450.000-TL bedelli çek ile ilgili olarak .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibi için toplam çek bedeli olan 450.000,00-TL'nin takdiren %20'si oranında (90.000,00-TL) nakdi yada muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu karşılığında .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafça yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

2-Teminat karşılandığında ve talep eden vekilince talepte bulunulduğunda karardan bir örneğin ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına gönderilmesine'' karar verilmiştir.

İhtiyati tedbire itiraz eden ... A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından tedbir talep eden şirket aleyhine .... İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, talep eden tarafından icra takibine dayanak çekin çalındığı, çalıntı çeke ilişkin olarak çek iptal davası açıldığını, çekten dolayı müvekkili şirkete bir borçları bulunmadığı ileri sürülerek icra takibinin durdurulması ve paranın alacaklı müvekkiline ödenmemesi talepli ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, mahkeme tarafından İİK 72/3. maddesine ve HMK 390/3. maddesine dayanılarak ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile çek bedelinin %20 oranında teminat karşılığında talep eden tarafından yatırılan paranın alacaklı müvekkiline ödenmemesi yönünde hüküm kurulduğunu, aleyhine başlatılan bir icra takibi mevcut iken borçlu tarafından menfi tespit davası ikame edilmeksizin tek başına değişik iş dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunamayacağını, talep eden borçlu tarafından aleyhine başlatılmış bir icra takibinden sonra, borçlu olmadığı yönünde bir menfi tespit davası ikame edilmeden değiş iş dosyası üzerinden ihtiyati tedbir talebinde bulunulmasının ve bu talebin kabulünün mümkün olmadığını, yasada belirtilen açık hükme aykırı bir şekilde icra dosyası alacağı üzerinden teminata hükmedilmesi gerekirken çek bedelinin %20 oranında teminat karşılığı talebinin kabulünü karar verildiğini, takip sonrası işleyen faiz ve icra takip giderleri hariç, takiple kesinleşen miktarın dahi 616.315,07 TL olması karşısında mahkememizce çek bedeli üzerinden hükmedilen teminat tutarının çok düşük kaldığını, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talepli itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Mahkemece █████████ D.İş - █████████ K. ve █████/2025 tarihli ara karar ile; "Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler ile Mahkememizce celbedilen deliller birlikte değerlendirildiğinde HMK 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir için aranan iddianın esasına ilişkin yaklaşık ispat olgusunun ve ihtiyati tedbirin şartlarının bu aşamada gerçekleştiği kanaatine varıldığından davalının, ihtiyati tedbir kararına itirazının REDDİNE" karar verilmiştir.

İSTİNAF:

Karşı taraf /ihtiyati tedbir kararına itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen █████/2025 tarihli ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aleyhine başlatılan bir icra takibi mevcut iken, borçlu tarafından menfi tespit davası ikame edilmeksizin tek başına değişik iş dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunulamayacağını, mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilirken İİK 72/3.maddesine dayanılmış ise de; kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbir kararının icra takibi öncesi yada sonrası açılacak menfi tespit davası ile talep edilebileceğinden, menfi tespit davası ikame edilmeden tedbir talebinde bulunulamayacağını, borçlunun tedbir talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilesinin hatalı olduğunu, tedbire itirazlarında bildirilen hususun tartışılmadığını ve itirazın reddine ilişkin gerekçenin yetersiz ve eksik olduğunu, tedbirin mümkün olduğu düşünülse bile hükmedilen teminat tutarının İİK 72. maddesine aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir talebi değerlendirilirken, ihtiyati tedbir talep eden tarafın menfaatleri korunduğu kadar karşı tarafında menfaatlerinin korunması gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep; icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Dosyanın tetkikinde; mahkemece yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu kanaati neticesinde ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca ...şubesine ait ... seri nolu, keşide yeri Kemer, █████/2025 keşide tarihli, 450.000-TL bedelli çek ile ilgili olarak takdiren %20'si oranında (90.000‬,00-TL) nakdi ya da muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu karşılığında .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davacısı tarafça yatırılacak olan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın yatırıldığı, alacaklı vekili tarafından işbu karara yapılan itirazın reddine karar verilmesi üzerine yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Somut olaya tatbiki gereken İcra ve İflas Kanunu'nun 72/3. maddesi; "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir" şeklinde düzenleme altına alınmış olup alacaklı vekili tarafından, icra takibinden sonra borçlu olunmadığı yönünde menfi tespit davası ikame edilmeden değişik iş dosyası üzerinden ihtiyati tedbir talebinde bulunulmasının ve talebin kabulünün mümkün olmadığı, teminatın yetersiz olduğu ileri sürülmüş ise de HMK'nın 389. maddesi; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklinde HMK'nın 390. maddesinin 2. fıkrası ise; "Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir" şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla talep edenin değişik iş dosyası kapsamında henüz dava açılmadan önce ihtiyati tedbir talep etmesinde korunmaya değer hukuki yararı mevcut olup mevcut delil durumu itibari ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir talebi yönünden yaklaşık ispat koşulunun mevcut olduğu, %20 oranında teminatın makûl miktarda takdir edildiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden/ karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../███████ tarih ve 2025/..... E. 2025/.... K. sayılı kararına karşı, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden /karşı taraf vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın ihtiyati tedbir kararına itiraz eden /karşı taraf vekilinden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-İhtiyati tedbir kararına itiraz eden/ karşı taraf vekili tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026