Danıştay, enerji piyasası kaynak bazında destekleme ve azami uzlaştırma fiyatları düzenlemelerinin iptali temyiz davasında kararını açıkladı.
Özet: Enerji piyasasında kaynak bazında destekleme bedellerinin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile azami uzlaştırma fiyatlarının hesaplanmasına dair idari düzenlemelerin iptali ve ilgili kanun maddesinin anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan davada, bir alt dairenin usule ilişkin itirazları kabul edip anayasaya aykırılık talebini ciddi bulmayarak söz konusu düzenlemelerin hukuka uygun olduğuna karar verip davayı reddettiği hükmün temyizen incelenmesi talep edilmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji AŞVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF : I- (DAVALI):... Kurumu VEKİLİ : Av. ... II-(DAVALI YANINDA MÜDAHİL): ... İşletme Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) █████/2022 tarih ve 10887 sayılı kararıyla kabul edilerek █████/2022 tarih ve 31794 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar" ile █████/2022 tarih ve 31803 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2022 tarih ve 10914 sayılı Kurul kararına karşı davalı idareye yapılan █████/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinin on birinci fıkrasının, Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:████████ sayılı kararıyla;Davalı idarenin ve davalı yanında müdahilin usule ilişkin itirazları yerinde, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ise ciddi görülmemiş, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun ''Tarifeler ve tüketicinin desteklenmesi'' başlıklı 17. maddesi, █████/2022 tarih ve 31772 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7381 sayılı Kanun'un 27. maddesinin altıncı fıkrasıyla eklenen on birinci fıkra ile anılan Kanun değişikliğinin gerekçesi ve Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) █████/2022 tarihli, 10888, 10889 ve 10914 sayılı kararlarıyla yapılan değişiklik sürecine yer verilerek, Dairelerinin █████/2022 tarih ve E:█████████ sayılı ara kararıyla davalı idareden, azami uzlaştırma fiyatları belirlenirken hangi kıstasların dikkate alındığının sorulmasına, konuyla ilgili yapılan çalışma ve değerlendirmelerin bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmesi üzerine davalı idarece verilen savunma dilekçesinde ve █████/2022 tarihli cevabî yazıda, kaynak tipi bazında destekleme bedelinin belirlenmesinde kullanılacak olan azami uzlaştırma fiyatlarının belirlenmesi amacıyla her bir yakıt tipi için maliyetlerin belirlenmesi için araştırma ve çalışma yapıldığı, yapılan araştırma ve çalışma sonucunda, kaynak tipi bazında azami uzlaştırma fiyatlarına ve azami uzlaştırma fiyatlarının güncellenmesinde kullanılacak olan güncelleme formüllerine ulaşıldığı, azami uzlaştırma fiyatları belirlenirken ilgili tüm maliyet kalemlerinin dikkate alındığı, maliyet açısından en verimli üretim tesisleri yerine mümkün olduğunca maliyet açısından en verimsiz üretim tesislerinin piyasada faaliyet gösterebilmelerini teminen düzenleme yapıldığı ve belirlenen azami uzlaştırma fiyatlarının makûl kâr beklentisini karşılayacak seviyede olduğunun ifade edildiği, Usul ve Esaslar'ın 10887 sayılı Kurul kararıyla değişik 4. maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca, elektrik enerjisinin üretiminde kullanılan kaynak türleri için elektrik enerjisi üretimindeki maliyetler dikkate alınarak belirlenen azami uzlaştırma fiyatlarının, enerji üretimine girdi olan emtia fiyatları ile enflasyon ve döviz kuru parametrelerinden biri veya birden fazlasına ilave olarak Kurul tarafından uygun görülen diğer parametreler dikkate alınarak, 10889 ve 10914 sayılı Kurul kararlarıyla belirlenen formüller çerçevesinde piyasa işletmecisi (EPİAŞ) tarafından aylık olarak güncellendiği ve destekleme bedelinin, Kurul tarafından kaynak bazında belirlenen azami uzlaştırma fiyatları dikkate alınarak uzlaştırma dönemi bazında EPİAŞ tarafından hesaplandığı, Usul ve Esaslar'ın 10887 sayılı Kurul kararıyla değişik 5. maddesi uyarınca, destekleme bedelinin, piyasa takas fiyatının azami uzlaştırma fiyatından yüksek olduğu her bir uzlaştırma dönemi için anılan maddede belirlenen formüle göre hesaplanarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirildiği ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin uzlaştırmaya ve faturalamaya ilişkin hükümleri uyarınca destekleme bedeli borç tutarı olarak ilgili piyasa katılımcısına yansıtılldığı, ayrıca, uzlaştırma dönemi bazında desteklemeye esas veriş miktarları hesaplanırken ilgili üretim tesisinin uzlaştırmaya esas üretim miktarlarından maddenin beşinci fıkrasında öngörülen bazı tüketim miktarları ile satışa konu enerji miktarlarının çıkarıldığı, Usul ve Esaslar'ın 6. maddesi uyarınca, 5. madde kapsamında hesaplanan toplam destekleme bedelinin, piyasa işletmecisi (EPİAŞ) tarafından, arz güvenliğini teminen öncelikle maliyeti yüksek üretim tesisi sahibi piyasa katılımcılarına üretim destekleme tutarı olarak yansıtıldığı, üretim destekleme tutarının, azami uzlaştırma fiyatının, uzlaştırma dönemi bazında "Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca belirlenen azami fiyat limitinden büyük olduğu üretim tesisleri için anılan maddenin üçüncü fıkrası kapsamında belirlenen formüle göre hesaplandığı, maliyeti yüksek üretim tesislerinin desteklenmesi sonrasında kalan tutarın, görevli tedarik şirketlerinin Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 17. maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentleri kapsamında tanımlanan kategorinin (serbest olmayan tüketicilerin; tedarikçisini seçmemiş serbest tüketicilerin; daha önce tedarikçisini seçmiş olup, tekrar görevli tedarik şirketinden enerji alan serbest tüketicilerin; serbest ve serbest olmayan tüketicilerden Kanun'un 17. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla belirlenen tarifeler üzerinden enerji temin etmek isteyen tüketicilerin) uzlaştırmaya esas çekiş miktarları oranında ilgili piyasa katılımcılarına yansıtıldığı, Usul ve Esaslar'a 10887 sayılı Kurul kararıyla eklenen 7. maddede, ikili anlaşma miktarlarının destekleme bedeli hesabında dikkate alınmasına yönelik temel ilkelerin belirlendiği, EPİAŞ'ın bu madde kapsamında kendisine iletilen sözleşme ve faturalarda yer alan bilgilerin gizliliğinin sağlanması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunun belirtildiği; Geçici 1. maddesinde de, █████/2022 tarihinden önce 1 Şubat ve sonrası için Piyasa Yönetim Sistemi'ne (PYS) girişi yapılmış onaylı ikili anlaşma bildirimlerine ilişkin olarak piyasa katılımcıları tarafından Usul ve Esaslar'ın 7. maddesi kapsamında talep edilen belge ve beyanların, bu maddenin yayımı tarihinden (█████/2022) itibaren en geç 5 (beş) iş günü içerisinde EPİAŞ'a ibraz edileceği, ibraz edilen sözleşmelerde, sözleşme süresinin uygulama döneminden daha kısa olması hâlinde sözleşme dönemi boyunca, daha uzun olması hâlinde ise destekleme bedeline konu uygulama süresi boyunca muafiyet tanınacağı kuralına yer verildiği, Usul ve Esaslar'ın 10887 sayılı Kurul kararıyla değişik 8. maddesinde, piyasa katılımcılarının, faturalarına yansıması öngörülen destekleme bedeli borç tutarlarına ilişkin, fatura son ödeme dönemi tarihi geçmemiş fatura dönemleri için bu madde kapsamında teminat sunmaları gerektiğinin belirtildiği ayrıca, söz konusu teminat tutarının hesaplanmasında kullanılacak formül ile bu hesaplama kapsamında dikkate alınacak diğer hususların belirlendiği, Usul ve Esaslar'ın 9. maddesinde, itiraz, faturalama ve ödemelere ilişkin düzenlemelere; 10. maddesinde ise, Usul ve Esaslar'ın uygulanması kapsamında EÜAŞ'ın yükümlülüklerine yer verildiği, Dosyanın incelenmesinden, Usul ve Esaslar'da, azami uzlaştırma fiyatlarının belirlenmesi ve bu fiyatların güncellenmesinde dikkate alınacak hususlar belirlenmek suretiyle temel ilkelerin ortaya konulduğu, bu kapsamda söz konusu düzenlemelerde hukukî belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bir durumun söz konusu olmadığının anlaşıldığı, █████/2016 tarih ve 6282-2 sayılı Kurul kararıyla kabul edilerek █████/2016 tarih ve 29275 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gün Öncesi Piyasası Tekliflerinin Yapısı ve Tekliflerin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 5. maddesi uyarınca, gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcıları, bir sonraki günün her saati için, saatlik aktif elektrik enerjisi alış-satışına ilişkin saatlik alış-satış tekliflerinin, Piyasa Yönetim Sistemi (PYS) aracılığıyla EPİAŞ'a bildirildiği, gün öncesi piyasasına saatlik teklif sunmak üzere kullanılacak olan asgari ve azami fiyat limitlerinin, Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca belirlenerek PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulduğu, gün öncesi piyasasına sunulan tüm saatlik alış-satış tekliflerine ilişkin fiyatların, fiyat limitlerini içerecek şekilde sunulduğu, Kurul'un █████/2022 tarih ve 10890 sayılı kararıyla, Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın Geçici 1. maddesinin beşinci fıkrasında değişiklik yapılarak -dava açma tarihi itibarıyla- ilgili piyasalarda asgari fiyat limitlerinin 0 TL/MWh, azami fiyat limitlerinin ise 2.500,00-TL/MWh olarak belirlendiği, Gün öncesi piyasasına sunulan tüm saatlik alış-satış tekliflerine ilişkin fiyatların, söz konusu asgari ve azami fiyat limitleri dikkate alınarak piyasa katılımcıları tarafından sunulduğu, ayrıca, Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar'da, dengeleme güç piyasası kapsamında rekabete aykırı eylem ve işlem içerisinde oldukları Rekabet Kurumunca tespit edilen piyasa katılımcıları hakkında tesis edilecek işlemlerin belirlendiği, Bu itibarla, davalı idarenin yerine getirdiği regülasyon işlevi göz önüne alındığında, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için gerekli olan düzenlemeleri yapma yetkisi kapsamında, ulusal veya uluslararası piyasalarda elektrik enerjisi üretiminde girdi olan emtia fiyatlarının ve/veya kaynak maliyetleri arasındaki farkların makûl olmayan artışları nedeniyle, arz güvenliğinin ve/veya tüketicilerin korunması kapsamında destekleme bedelinin belirlenmesine ve bu bedelin kullanılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesine yönelik dava konusu düzenlemede ve dava konusu Kurul kararına karşı yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyize konu kararın Anayasal hakları ihlal ettiği, devlet tarafından karşılanması gereken yükümlülüklerin özel şahıslar üzerine bırakıldığı, dava konusu düzenlemelerdeki belirlemelerin teknik ve ekonomik şartları yansıtmadığı, 6446 sayılı Kanun'un 17. maddesinin on birinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu █████/2024 tarih ve E:█████████, K:████████ sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.