İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, çeklerden kaynaklanan ihtiyati hacze yapılan itirazın yetkisizlik nedeniyle kabul edilip kararın kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, borçlunun, icra takibine konu çeklerde ıslak imza bulunmadığı ve ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğu iddialarıyla yaptığı itiraz üzerine, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik gerekçesiyle daha önce verdiği ihtiyati haciz kararını kaldırarak itirazı kabul etmesi kararının, alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi sürecini incelemekte olup, istinaf eden taraf, karşılıksız çeklere dayalı alacağın tahsili için usulüne uygun şekilde ihtiyati haciz kararı alındığını ve teminat yatırılarak infaz edildiğini ileri sürmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ43. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: █████████ KARAR NO: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2026NUMARASI: ████████ D.İş- ████████ KararTALEP: İhtiyati Hacze itirazın reddiİSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Taraflar arasındaki İhtiyati Haciz talebinin incelenmesi sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati hacze itirazın kabulüne yönelik olarak verilen ek karara karşı süresi içinde ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİTALEP: İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; 6102 Sayılı TTK'nın 780/1-f maddesine göre takip konusu belgenin çek vasfını taşıması için; düzenleyenin imzasını ihtiva etmesi, 6098 Sayılı TBK'nın 15. maddesine göre ise, \" imzanın borç altına girenin el yazısıyla atılmasının zorunlu olduğunu, dolayısıyla, kambiyo senedi (bono, poliçe, çek) vasfını taşıyabilmesi için çek üzerinde düzenleyenin ıslak imzasının bulunması gerektiğinden imzasız veya ıslak imza içermeyen belgeler sebepten bağımsız kambiyo senedi hükmünde değil, adi borç senedi olarak kabul edilir ve kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu edilemeyeceğini, somut olayda ihtiyati haciz istemine konu edilen ve vadesinin geldiği anlaşıldığı gerekçesi ile istemin kabulüne dayanak çeklerdeki imzaların, ıslak imzalı olmadığını, işbu belgelerin kambiyo senedi vasfına haiz olmadıkları için borcun mevcudiyetini, miktarını ve vadesinin geldiğini tek başına gösteren bir belge olarak kabul edilemeyeceğinden ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının ihtiyati haciz istemine dayanak olan çeklerin ... Şubesi ve ... Şubesi'ne ait olduğu, çeklerin keşide yerinin ...olduğu, itiraz eden müvekkili şirket merkezinin Karşıyaka olduğunun açık olduğunu, işbu sebeple davacının ihtiyati haciz istemine dayanak olan çeklerin kambiyo senedine haiz olduğu kabul edilirse ihtiyati haciz kararının talep edilebileceği yetkili mahkemelerin ...ya da Karşıyaka mahkemeleri olduğu İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını; davacının ihtiyati haciz istemine dayanak olan çeklerin kambiyo senedine haiz olmadığı kabul edilirse ihtiyati haciz kararının talep edilebileceği yetkili mahkeme genel yetkili mahkeme olan Karşıyaka Mahkemeleri olduğu İstanbul Mahkemeleri olmadığının sabit olduğunu, her halükarda davacı tarafından ihtiyati haciz kararı talebi İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış olması sebebiyle yetkili mahkemesinde açılmadığını, İşbu sebeple de yetkisiz mahkeme tarafından verilen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.03.2026 tarihli ████████ D.İş. Sayılı dosyası ile verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüne karar verilerek 25.03.2026 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "...Mahkememizin █████/2026 tarihli değişik iş kararı ile ...A.Ş'nin .../...Şubesi'nin IBAN TR.... .... hesabına ait ...çek seri numaralı █████/2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL'lik çeki, ...A.Ş'nin .../...Şubesi'nin IBAN TR.....hesabına ait ... çek seri numaralı █████/2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL'lik çek, ... A.Ş'nin ..../...Şubesi'nin IBAN TR..... hesabına ait ... çek seri numaralı █████/2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL'lik çeklerle ilgili ihtiyati haciz kararı verildiği, bu kararın taraflara tebliğ edilmesi üzerine borçlu vekili tarafından süresinde itiraz edildiği, itiraz sonucu █████/2026 tarihinde murafaa duruşması yapıldığı ve taraf beyanlarının alındığı görülmüştür. İtiraz dilekçesi ve içeriği ile borçlu vekilinin duruşmadaki beyanlarından yetkiye itiraz ettiği, yapılan incelemede ihtiyati hacze konu senetlerin düzenleme yerinin ...ili olduğu gibi borçlu yerleşim yerinin de ...ili olduğu, ihtiyati haciz kararının yetkili mahkemece verilmesi gerektiği, mahkememizce talep üzerine ihtiyati haciz kararı vermiş ise de; ihtiyati haciz kararı verme yetkisi açısından mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından borçlu vekilinin itirazının kabulü ile verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle: ████████ D.İş sayılı dosyası kapsamında, müvekkili şirketin karşılıksız çıkan çeklere dayalı toplam 1.500.000,00 TL tutarındaki muaccel alacağı nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, taleplerinin kabulü ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, akabinde taraflarınca mahkemece hükmedilen teminat dosyaya yatırılmış, ihtiyati haciz kararı infaz edilmiş ve icra takibinin başlatıldığını, sonrasında borçlu tarafça ihtiyati hacze itiraz edilmiş ise de, mahkemece bu kez hukuka ve yerleşik içtihatlara açıkça aykırı şekilde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini, mahkeme gerekçesinde; çeklerin keşide yerinin ve borçlunun yerleşim yerinin ...olduğunu, bu nedenle İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz bulunduğu belirtilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına hükmedildiğini, ancak verilen işbu kararın hem İİK hükümlerine hem TBK m.89’a hem de Yargıtay’ın güncel ve yerleşik içtihatlarına açıkça aykırı olduğunu, mahkeme tarafından verilen yetkisizlik gerekçesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, somut olayda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunda hiçbir tereddüt bulunmadığını, borçlu tarafın yapmış olduğu itirazlar kötü niyetli olup amacının borcun ödenmemesi olduğunu, ihtiyati haciz şartlarının somut olayda tam olarak gerçekleştiğini, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ D.İş Esas, ████████ Karar sayılı █████/2026 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ek kararının kaldırılmasına, borçlu tarafın ihtiyati hacze yönelik itirazlarının reddi ile ilk ihtiyati haciz kararının devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. GEREKÇE : Talep; kambiyo senedine dayalı verilen ihtiyati haciz kararına, borçlu tarafından yapılan itirazın kabulüne dair ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup, maddede rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Talep dayanağı; ...A.Ş'nin .../...Şubesi'ne ait ...çek seri numaralı 10.03.2026 keşide tarihli 500.000 TL bedelli çekin ve ... çek seri numaralı 12.03.2026 keşide tarihli 500.000 TL bedelli çekin , ... A.Ş'nin Karşıyaka/...Şubesi'ne ait ... çek seri numaralı 21.03.2026 keşide tarihli 500.000 TL bedelli çekin borçlu tarafından ihtiyati haciz talep eden lehine keşide edildiği, çeklerin ihtiyati haciz talep eden tarafından bankaya 10.03.2026-12.03.2026 -23.03.2026 tarihlerinde ibraz edildiği ve çeklerin karşılıksız çıktığı hususunun çeklerin arkasına şerh düşüldüğü anlaşılmıştır. İİK’nun 258. maddesinde ihtiyati hacze, İİK'nun 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısının borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilmesi mümkündür. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığından, HMK’nun 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelmektedir. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin █████████ esas, █████████ Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı; aynı dairenin ██████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı).Muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazandığı ve HMK’nun 10 ve Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddeleri uyarınca ifa yeri olarak alacaklının ikametgah yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebini değerlendirmeye yetkili hale geldiği açıktır.Çek üzerindeki imzaya yönelik itirazlar, İİK'nın 265. maddesinde sayılan itirazlar içerisinde yer almadığından ancak açılacak bir menfi tespit davası içerisinde tartışılabilecek olup, talep dayanağı çekler hakkında İİK'nun 257/1 ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu, ihtiyati haciz talep edenin yerleşim yerinin Kağıthane/İstanbul adresinde bulunmasına göre ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı gerekçeyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ihtiyati haciz isteyen vekilinin, ek karara karşı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin 04.05.2026 tarihli ek kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce yeniden karar verilmek suretiyle ihtiyati hacze vaki itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu 25.03.2026 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne ilişkin İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2026 tarihli ek kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-İHTİYATİ HACZE VAKİ İTİRAZIN REDDİNE,2-İhtiyati hacze itiraz aşamasında ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 30,00 TL yargılama masrafının karşı taraftan alınarak, ihtiyati haciz talep edene verilmesine, 3-İhtiyati haciz talep eden kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 12.500,00 TL vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine, 4-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-İhtiyati haciz talep eden vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-İhtiyati haciz talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 2.002,00 TL, posta ve tebligat gideri 350,00 TL olmak üzere toplam 2.352,00 TL yargılama masrafının karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-f maddesi ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi █████/2026