Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, sigortasız motosikletle ölümlü trafik kazası sonrası tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin hatır taşıması ve müterafık kusur indirimli kararını istinaf yoluyla inceliyor.
Özet: Üst mahkeme tarafından incelenen bir istinaf kararında, trafik kazasında kırmızı ışık ihlali yapan sigortasız bir motosiklette yolcu olarak hayatını kaybeden çocuğun anne ve babasının destekten yoksun kalma tazminatı talebi ele alınmıştır; davalının, motosikletin tescil kaydındaki kullanım kısıtlaması nedeniyle sigorta sorumluluğunun olmadığı yönündeki itirazlarına rağmen, ilk derece mahkemesi kazada kusurlu sürücünün neden olduğu ölüm sebebiyle davacıların maddi tazminat talebini hatır taşıması ve müterafık kusur indirimleri uygulayarak kısmen kabul etmiş ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeleri sunulmuştur.

T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2022DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle)KARAR TARİHİ:█████/2026KARAR YAZIM TARİHİ:█████/2026Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2020 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile yeni hal caddesi istikametinden, ... caddesini takiben gelerek, ... caddesi ile ... caddesi kesişim kavşağında geldiği istikamete yanmakta kırmızı ışıkta bekleyen araçların solundan, durmadan hızla ve kontrolsüz şekilde ... caddesi istikametine gitmek için kavşağa giriş yaptığı esnada, geçiş istikametine göre yolun sağında bulunan ... istasyonu içinden çıkarak ... caddesini takiben gelerek kavşak sisteminde yanmakta olan yeşil ışıkta geçerek kavşağa giriş yapan ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol ön çamurluk, sol ön kapı kısmına motosikletinin ön kısmı ile kavşak içinde çarpma neticesinde motosiklette yolcu olarak buluna davacıların çocuğu ...'in öldüğü trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda Antalya CBS nezdinde ... soruşturma numaralı dosya açıldığını, kaza tespit tutanağında ...'nin bir kusurunun olmadığının, ...'ın ise kural ihlali yaptığının belirtildiğini, Antalya CBS nezdinde alınan kusur raporunda da aynı sonuca ulaşıldığını, tazminat hesabının asgari ücret üzerinden yapılmasını istediklerini, ... plakalı aracın sigortası olmadığından davalının sorumluluğunun olduğunu, davalı sigorta şirketine başvurduklarını ancak sonuç alınamadığını, sigorta tahkim kuruluna başvurduklarını ancak haksız olarak usulden reddedildiğini ileri sürerek davacılır ... için şimdilik 70.000,00 TL, ... için şimdilik 80.000,00 TL maddi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesini istemiştir.Davacılar vekili █████/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminat miktarını 132.373,55 TL'ye artırdıklarını, yine davacı ... için talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminat miktarını 193.693,40 TL'ye artırdıklarını, bu miktarların davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumlu tutulabilmesi için zararın sigorta kapsamında olması ve aracın da sigorta yaptırılabilecek yeterlilikte bir araç olmasının gerektiğini, araç tescil kaydının aleni ve herkes için bağlayıcı olduğunu, araç tescil kaydında bulunan tüm kayıtların bağlayıcı olduğunu, ... plakalı sigortasız motosikletin, dosyada mevcut olan trafik tescil kaydında ise "motosikleti araç sahibi, eşi, çocuğu ve çalışanından başkası kullanamaz" şerhinin mevcut olduğunu, bu şerh ile işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin "eşi, çocuğu ve çalışanı olarak sınırlandırılmış" olduğunu, işleten ve onu takip eden sigortacısının sadece bu kişilerin verdiği zarardan sorumlu tutulabileceğini, bu kişiler haricindekilerin verdiği zararların ise zarar veren ve zarar görenler arasında genel hükümlere göre değerlendirileceğini, sigortacıdan ve işletenden istenemeyeceğini, somut kazada ise motosikletin işleteni ... ve sürücü ...'ın aralarında araç kaydındaki şerhte belirtilen yakınlık ilişkisinin bulunmadığının görüldüğünü, eş söyleyişle; sürücünün, KTK 85. Maddede bahsedilen "sigortalının sorumlu olduğu sürücü ve yardımcı kişiler"den olmadığını, bu sebeple; ... plakalı sigortasız motosikletin sürücüsü ...'ın verdiği zararın; Poliçe Genel şartları A.6. b ve d bendinde bahsedilen "sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri"nden olduğunu; sigorta teminatı dışı olduğunu, Güvence Hesabından istenemeyeceğini, usulüne uygun başvurunun olmadığını, temerrüdün de oluşmadığını, kusur oranlarının tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmasının gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İDM KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; "Davanın kabulü ile; davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; bilirkişi raporu ile belirlenen 193.693,40 TL bedel üzerinden %20 oranında hatır taşıması indirimi, %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılarak, sonuç olarak, 123.963,77 TL maddi tazminatın █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; bilirkişi raporu ile belirlenen 132.373,55 TL bedel üzerinden %20 oranında hatır taşıması indirimi, %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılarak, sonuç olarak, 84.719,07 TL maddi tazminatın █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilerinin oğlunun müterafik kusuru bulunduğu iddiasının ispat yükünün davalıda bulunduğunu, motorsiklete kask kullanmadan binildiğinin ispat edilemediğini, davalının hatır taşımacılığı iddiasının da haksız ve kötü niyetli olduğunu, bilirkişi raporunda desteğin 22 yaşında iken evleneceği ve bir sene sonra çocuğunun olacağı varsayımına dayanılarak yapılan hesaplamanın da yerinde olmadığını, mahkemece eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zarar veren aracın ruhsatında kendilerine ait ve trafik sicil kaydında araç sahibi eşi çocuğu ve çalışanından başkası kullanamaz şerhinin bulunduğunu, bu durumun işletenin eylemlerinden sorumlu olan kişileri sınırlandırmış olup, ruhsatta yazan kişilerin dışında bir kimsenin aracı kullanması halinde zarardan güvence hesabının sorumlu tutulamayacağını, bu itibarla işletenin sorumlu olmadığı hiç bir husustan sigortacının da sorumluluğunun bulunmadığını, Milletler Arası Hukukun ve Karşılıklılık esasının hiç bir unsurunu uygulamayan Suriye devletinin vatandaşı olan bir kimsenin Türkiye de iken yine kendi akrabası olan başka bir Suriye vatandaşına verdiği zarardan güvence hesabının sorumlu olmayacağını, bedensel zararlar konusunda KTK 99. madde değil KTK 97.maddesi gereğince poliçe genel şartlarının uygulanması gerektiğini, davacının güvence hesabının resmi nitelikteki nüfus kaydı ile usule uygun şekilde başvurmayıp dava yoluna gittiğini, bu şekilde özel başvuru şartlarının ihlal ettiğini, ayrıca davacı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurmuş olup, artık iradesini bu şekilde ortaya koyduğunu, daha sonradan dava yoluna gitmesinin ve mahkemece yargılamaya devam edilerek karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacıların ve müteveffanın geliri araştırılmadan eksik incelemeye dayalı rapor düzenlendiğini, yabancı uyruklu kişiler tarafından açılan davalarda MÖHUK Madde 46.gereği yetkili mahkemede dava açılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. G E R E K Ç EDuruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat isteğine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Somut olayda, █████/2020 tarihinde dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... üzerinden ... Caddesi'ni takiben gelerek, ... Caddesi ile ... Caddesi'nin kesiştiği kavşakta istikametine yanmakta olan kırmızı ışıkta bekleyen araçların solundan durmadan hızla ve kontrolsüz şekilde ... Caddesi istikametine gitmek için kavşağa giriş yaptığı esnada geçiş istikametine göre yolun sağında bulunan ... İstasyonu içinden çıkarak ... Caddesi'ni takiben geldiği kavşak sisteminde yanmakta olan yeşil ışıkta geçerek kavşağa giriş yapan ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol ön çamurluk, sol ön kapı kısmına motosikletin ön kısmı ile kavşak içinde çarpması neticesinde motosiklette yolcu olarak bulunan ...'in öldüğü trafik kazasının meydana geldiği sabittir.Ceza mahkemesinde yapılan yargılama aşamasında alınan kusur raporunda meydana gelen kazada ... plakalı motosiklet sürücüsü dava dışı ...'ın asli kusurlu, ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'nin ise kusursuz olduğu tespit edilmiş, yine mahkemece alınan kusur raporunda da ... plakalı motosiklet sürücüsü dava dışı ...'ın tam kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'nin ise kural ihlalinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu tespit edilmiştir.Mahkemece alınan aktüerya bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Kriterleri'ne göre davacıların destekten yoksun kalma tazminat miktarlarının ne kadar olacağına dair hesaplama yapılmıştır. Vefat eden ...'in ölümüne sebebiyet veren ... plakalı motosikletin ZMMS poliçesinin bulunmadığı, meydana gelen kazada vefat edenin motosiklette hatır taşıması nedeniyle bulunduğu, yine ölümüne sebebiyet veren yaralanma bölgeleri dikkate alındığında zararın büyümesinde kendi müterafik kusurunun da bulunduğu sabittir. Bu itibarla yerel mahkemece aktüerya bilirkişi raporunda hesaplanmış olan destekten yoksun kalma tazminat miktarlarında %20 hatır taşıması ve %20 müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK’nın 355.maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde istinaf talebinin yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davacıların ve davalının istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacıların ve davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacılardan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 651,30 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, 4-Davacılar tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-Davalıdan alınması gereken 14.255,12 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.285,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.969,92 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, 7-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,8-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme ile harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ...